Page extended-protected

Mexico

Từ Wikipedia, bách khoa toàn thư miễn phí
Chuyển đến điều hướng Chuyển đến tìm kiếm

Tọa độ : 23 ° N 102 ° W / 23°N 102°W / 23; -102

hợp chúng quốc México

Estados Unidos Mexicanos ( tiếng Tây Ban Nha )
Phương châm:  La Patria Es Primero
("Tổ quốc là trên hết")
Quốc ca:  Himno Nacional Mexicano
("Quốc ca Mexico")
Location of Mexico
Thủ đô
và thành phố lớn nhất
Thành phố Mexico 19 ° 26′N 99 ° 08′W
 / 19.433°N 99.133°W / 19.433; -99.133
Ngôn ngữ chính thức
Các ngôn ngữ khu vực được công nhậnTiếng Tây Ban Nha và 68 ngôn ngữ Châu Mỹ [a]
ngôn ngữ quốc giaTiếng Tây Ban Nha ( trên thực tế ) [b]
Các nhóm dân tộc
56 người Mỹcác nhóm dân tộc nước ngoài đa dạng
Tôn giáo
(2020) [1]
88,9% Cơ đốc giáo
—77,7% Công giáo La Mã
—11,2% Tin lành
8,1% Không có tôn giáo
0,2% Các tôn giáo khác
2,5% Tín đồ không liên kết
DemonymNgười Mexico
Chính quyền Cộng hòa lập hiến tổng thống liên bang [2]
•  Chủ tịch
Andrés Manuel López Obrador
•  Chủ tịch Thượng viện
Oscar Eduardo Ramírez Aguilar
•  Chủ tịch Hạ viện
Dulce María Sauri Riancho
Cơ quan lập phápHội nghị
• Nhà  trên
Thượng nghị viện
•  Hạ viện
Hạ viện
Sự độc lập 
từ tây ban nha
• Đã  khai báo
16 tháng 9 năm 1810 [3]
•  Viên mãn
27 tháng 9 năm 1821
•  Được công nhận
28 tháng 12 năm 1836
•  Hiến pháp đầu tiên
4 tháng 10 năm 1824
•  Hiến pháp thứ hai
5 tháng 2, 1857
•  Hiến pháp hiện hành
5 tháng 2 năm 1917
Khu vực
• Toàn bộ
1.972.550 km 2 (761.610 sq mi) ( thứ 13 )
• Nước (%)
1,58 (tính đến năm 2015) [4]
Dân số
• Điều tra dân số năm 2020
126.014.024 [1] ( thứ 10 )
• Tỉ trọng
61 / km 2 (158,0 / sq mi) ( thứ 142 )
GDP  ( PPP )Ước tính năm 2020
• Toàn bộ
Increase 2,715 nghìn tỷ đô la [5] ( thứ 11 )
• Bình quân đầu người
Increase$ 21.362 [5] ( thứ 64 )
GDP  (danh nghĩa)Ước tính năm 2020
• Toàn bộ
Increase $ 1,322 nghìn tỷ [5] ( thứ 15 )
• Bình quân đầu người
Increase$ 10.405 [5] ( thứ 64 )
Gini  (2016)Negative increase 49,8 [6]
cao
HDI  (2019)Increase 0,779 [7]
cao  ·  74
Tiền tệĐồng peso Mexico ( MXN )
Múi giờUTC −8 đến −5 ( Xem Giờ ở Mexico )
• Mùa hè ( DST )
UTC −7 đến −5 (thay đổi)
Lái xe bênđúng
Mã gọi+52
Mã ISO 3166MX
TLD Internet.mx
  1. ^ Điều 4. ° củaLuật Chung về Quyền Ngôn ngữ của Người Bản địa. [8] [9]
  2. ^ Tiếng Tây Ban Nha trên thực tế là ngôn ngữ chính thức trong chính phủ liên bang Mexico.

Mexico ( tiếng Tây Ban Nha : México [ˈMexiko] ( nghe ) ; Ngôn ngữ Nahuan : Mēxihco ), tên chính thức là Hoa Kỳ Mexico ( Estados Unidos Mexicanos ; EUM [esˈtaðos uˈniðoz mexiˈkanos] ( nghe ) ), là một quốc gia ở phía nam của Bắc Mỹ . Nó được bao bọc ở phía bắc của Hoa Kỳ; phía nam và phía tây giáp Thái Bình Dương ; về phía đông nam giáp Guatemala , Belize biển Caribe ; và phía đông giáp Vịnh Mexico . [10] Mexico có diện tích 1.972.550 km vuông (761.610 sq mi), [11] trở thành quốc gia lớn thứ 13 thế giớitheo diện tích; với khoảng 126.014.024 cư dân, [1] nó làQuốc gia đông dân thứ 10 và có nhiều người nói tiếng Tây Ban Nha nhất . Mexico được tổ chức như một liên bang bao gồm 31 tiểu bangThành phố Mexico , [12] thủ đôđô thị lớn nhất của nó . Các khu vực đô thị lớn khác bao gồm Guadalajara , Monterrey , Puebla , Toluca , Tijuana , Ciudad JuárezLeón . [13]

Mexico tiền Columbian có nguồn gốc từ 8.000 năm trước Công nguyên và được xác định là một trong sáu cái nôi của nền văn minh ; [14] Đây là quê hương của nhiều nền văn minh Mesoamerican tiên tiến , đáng chú ý nhất là người Mayangười Aztec . Năm 1521, Đế chế Tây Ban Nha chinh phục và đô hộ khu vực này từ căn cứ của nó ở Thành phố Mexico , thành lập thuộc địa Tân Tây Ban Nha . Các Giáo hội Công giáo đóng một vai trò quan trọng trong việc truyền bá Thiên Chúa giáo và ngôn ngữ Tây Ban Nha, đồng thời cũng giữ gìn một số nền văn hóa bản địa. [15]Dân bản địa bị khai thác nhiều để khai thác các mỏ kim loại quý phong phú, điều này đã góp phần đưa Tây Ban Nha trở thành cường quốc lớn trên thế giới trong ba thế kỷ tiếp theo. [16] Theo thời gian, một bản sắc Mexico riêng biệt đã hình thành, dựa trên sự kết hợp giữa phong tục bản địa và châu Âu; điều này đã góp phần vào Chiến tranh giành độc lập của Mexico chống lại Tây Ban Nha thành công vào năm 1821. [17]

Lịch sử ban đầu của Mexico với tư cách là một quốc gia được đánh dấu bằng những biến động chính trị và kinh tế xã hội. Các cuộc cách mạng TexasChiến tranh Mexico-Mỹ vào giữa thế kỷ 19 dẫn đến rất lớn thiệt hại lãnh sang Hoa Kỳ. Những cải cách mới được thực hiện nhằm bảo vệ các cộng đồng bản địa và hạn chế quyền lực của quân đội và nhà thờ, đã được ghi trong Hiến pháp năm 1857 . Điều này đã kích hoạt Chiến tranh Cải cáchsự can thiệp của Pháp , trong đó đã đưa Maximilian Habsburg lên làm hoàng đế chống lại sự kháng cự của các lực lượng cộng hòa do Benito Juárez lãnh đạo. Những thập kỷ sau đó được đánh dấu bởi sự bất ổn và độc tài của Porfirio Díaz , người đã tìm cách hiện đại hóa Mexico và khôi phục trật tự. [17] Các Porfiriato kỷ nguyên kết thúc với một thập kỷ dài Cách mạng Mexico vào năm 1910, sau đó chiến thắng phe lập hiến soạn thảo một mới 1917 Hiến pháp , mà vẫn có hiệu lực cho đến ngày nay. Các tướng lĩnh cách mạng cầm quyền với tư cách là tổng thống kế vị cho đến khi Alvaro Obregón bị ám sát vào năm 1928, dẫn đến sự thành lập của Đảng Cách mạng Thể chế vào năm sau, theo đó Mexico là một quốc gia độc đảng trên thực tế.cho đến năm 2000 . [18] [19] [20] [21]

Mexico là một quốc gia đang phát triển , xếp thứ 74 về Chỉ số Phát triển Con người , nhưng có nền kinh tế lớn thứ 15 thế giới theo GDP danh nghĩalớn thứ 11 theo PPP , với Hoa Kỳ là đối tác kinh tế lớn nhất. [22] [23] Nền kinh tế và dân số lớn, ảnh hưởng văn hóa toàn cầu và quá trình dân chủ hóa ổn định khiến Mexico trở thành một cường quốc khu vựctrung bình ; [24] [25] [26] [27] nó thường được xác định là một cường quốc mới nổi nhưng được một số nhà phân tích coi là một quốc gia mới công nghiệp hóa . [28] [29][30] [31] [32] Tuy nhiên, đất nước vẫn tiếp tục phải vật lộn với tình trạng bất bình đẳng xã hội, nghèo đói và tội phạm lan rộng; nó xếp hạng kém trong Chỉ số Hòa bình Toàn cầu , [33] phần lớn là do xung đột liên tục giữa chính phủ và các tổ chức buôn bán ma túy dẫn đến hơn 120.000 người chết kể từ năm 2006. [34]

Mexico đứng đầu ở châu Mỹ và thứ bảy trên thế giới về số lượng các Di sản Thế giới được UNESCO công nhận . [35] [36] [37] Đây cũng là một trong 17 quốc gia có diện tích rộng lớn trên thế giới , đứng thứ năm về đa dạng sinh học tự nhiên . [38] Di sản văn hóa và sinh học phong phú của Mexico, cũng như khí hậu và địa lý đa dạng, làm cho nó trở thành một điểm đến du lịch lớn: tính đến năm 2018, nó là quốc gia được ghé thăm nhiều thứ sáu trên thế giới, với 39 triệu lượt khách quốc tế. [39] Mexico là thành viên của Liên hợp quốc (LHQ), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), G8 + 5, G20 , nhóm Thống nhất vì sự đồng thuậnkhối thương mại Liên minh Thái Bình Dương .

Từ nguyên

Mô tả huyền thoại thành lập Mexico-Tenochtitlan từ Codex Mendoza

Mēxihcothuật ngữ Nahuatl để chỉ vùng đất trung tâm của Đế chế Aztec , cụ thể là Thung lũng Mexico và các vùng lãnh thổ xung quanh, với người dân của nó được gọi là Mexica . Các điều khoản được liên kết rõ ràng; Thông thường người ta tin rằng tên gọi của thung lũng là nguồn gốc của từ dân tộc chínhcho Liên minh Bộ ba Aztec , nhưng nó có thể ngược lại. [40] Trong thời kỳ thuộc địa, khi Mexico được gọi là Tân Tây Ban Nha , khu vực trung tâm này trở thành Vùng nguyên thủy của Mexico , trong quá trình tái tổ chức đế chế vào thế kỷ thứ mười tám, cuộc Cải cách Bourbon. Sau khi thuộc địa giành được độc lập khỏi Đế chế Tây Ban Nha vào năm 1821, vùng lãnh thổ này được gọi là Nhà nước Mexico , với quốc gia mới được đặt tên theo thủ đô của nó: Thành phố Mexico , chính nó được thành lập vào năm 1524 trên địa điểm của Mexico cổ đại. thủ đô của Mexico-Tenochtitlan .

Tên chính thức của đất nước đã thay đổi khi hình thức chính phủ thay đổi. Tuyên bố độc lập ký ngày 6 tháng 11 năm 1813 bởi các đại biểu của Đại hội Anáhuac được gọi là lãnh thổ América Septentrional (Bắc Mỹ); Kế hoạch năm 1821 của Iguala cũng sử dụng América Septentrional. Trong hai dịp (1821–1823 và 1863–1867), đất nước được gọi là Imperio Mexicano ( Đế chế Mexico ). Tất cả ba hiến pháp liên bang (1824, 1857 và 1917, hiến pháp hiện tại) đều sử dụng tên Estados Unidos Mexicanos [41] —hoặc biến thể Estados-Unidos Mexicanos , [42]tất cả đều được dịch là "Hoa Kỳ Mexico". Cụm từ República Mexicana , "Cộng hòa Mexico", được sử dụng trong Luật Hiến pháp năm 1836 . [43]

Lịch sử

Nền văn minh bản địa

Kim tự tháp Mặt trời của Teotihuacan với sự thành lập đầu tiên của con người trong khu vực có niên đại 600 năm trước Công nguyên

Những đồ tạo tác sớm nhất của con người ở Mexico là những mảnh công cụ bằng đá được tìm thấy gần đống lửa trại ở Thung lũng Mexico và có niên đại cacbon phóng xạ khoảng 10.000 năm trước. [44] Mexico là nơi thuần hóa ngô, cà chua và đậu , tạo ra thặng dư nông nghiệp. Điều này cho phép quá trình chuyển đổi từ những người săn bắn hái lượm của người Ấn Độ cổ đại sang các làng nông nghiệp định canh bắt đầu từ khoảng 5000 năm trước Công nguyên. [45] Trong các thời đại hình thành sau đó, canh tác ngô và các đặc điểm văn hóa như phức hợp thần thoại và tôn giáo, và hệ thống số vigesimal (cơ số 20), đã được lan truyền từ các nền văn hóa Mexico sang phần còn lại của Mesoamericankhu nuôi cấy. [46] Trong thời kỳ này, các làng trở nên dày đặc hơn về dân số, trở nên phân tầng xã hội với một tầng lớp nghệ nhân, và phát triển thành các vương quốc . Những nhà cai trị quyền lực nhất có quyền lực về tôn giáo và chính trị, đã tổ chức xây dựng các trung tâm nghi lễ lớn. [47]

Trồng ngô, được thể hiện trong Florentine Codex (1576) do một người viết thư bản địa vẽ, với dòng chữ bằng tiếng Nahuatl trên lá này

Nền văn minh phức tạp sớm nhất ở Mexico là nền văn hóa Olmec , phát triển mạnh mẽ trên Bờ Vịnh từ khoảng năm 1500 trước Công nguyên. Các đặc điểm văn hóa Olmec đã lan tỏa qua Mexico vào các nền văn hóa cùng thời kỳ hình thành khác ở Chiapas, Oaxaca và Thung lũng Mexico. Thời kỳ hình thành đã chứng kiến ​​sự lan rộng của các truyền thống tôn giáo và biểu tượng riêng biệt, cũng như các quần thể kiến ​​trúc và nghệ thuật. [48] Kỷ nguyên hình thành của Mesoamerica được coi là một trong sáu cái nôi độc lập của nền văn minh . [49] Trong thời kỳ tiền cổ điển tiếp theo , các nền văn minh MayaZapotec đã phát triển các trung tâm phức hợp tại CalakmulMonte Albán, tương ứng. Trong thời kỳ này, hệ thống chữ viết Mesoamerican thực sự đầu tiên đã được phát triển ở các nền văn hóa Epi-Olmec và Zapotec. Truyền thống chữ viết của người Mesoamerican đã đạt đến đỉnh cao trong hệ thống chữ viết chữ Hán cổ điển Maya . Các lịch sử được viết sớm nhất có niên đại từ thời đại này. Truyền thống chữ viết rất quan trọng sau cuộc chinh phục của người Tây Ban Nha vào năm 1521. [50]

Ở miền Trung Mexico, đỉnh cao của thời kỳ cổ điển chứng kiến ​​sự lên ngôi của Teotihuacán , đế chế này đã hình thành nên một đế chế quân sự và thương mại có ảnh hưởng chính trị trải dài về phía nam đến khu vực Maya cũng như phía bắc. Teotihuacan, với dân số hơn 150.000 người, có một số công trình kiến trúc hình kim tự tháp lớn nhất ở châu Mỹ thời tiền Colombia. [51] Sau sự sụp đổ của Teotihuacán vào khoảng năm 600 sau Công nguyên, sự cạnh tranh xảy ra sau đó giữa một số trung tâm chính trị quan trọng ở miền trung Mexico như XochicalcoCholula . Vào thời điểm này, trong thời kỳ Epi-Classic, các dân tộc Nahuabắt đầu di chuyển về phía nam vào Mesoamerica từ phía Bắc, và trở nên thống trị về mặt chính trị và văn hóa ở miền trung Mexico, khi họ di dời những người nói các ngôn ngữ Oto-Manguean .

1945 Bức tranh tường của Diego Rivera mô tả quang cảnh từ các khu chợ Tlatelolco đến Mexico-Tenochtitlan, thành phố lớn nhất ở châu Mỹ vào thời điểm đó.

Trong thời kỳ đầu hậu cổ điển (khoảng 1000–1519 CN), miền Trung Mexico bị thống trị bởi nền văn hóa Toltec , Oaxaca bởi Mixtec , và vùng đất thấp Maya có các trung tâm quan trọng tại Chichén ItzáMayapán . Vào cuối thời kỳ hậu Cổ điển, người Mexico đã thiết lập quyền thống trị, thành lập một đế chế kinh tế và chính trị có trụ sở tại thành phố Tenochtitlan (Thành phố Mexico hiện đại), kéo dài từ miền trung Mexico đến biên giới với Guatemala. [52] Alexander von Humboldt đã phổ biến cách sử dụng hiện đại của " Aztec " như một thuật ngữ chung được áp dụng cho tất cả những người có liên hệ với nhau bằng thương mại, phong tục, tôn giáo và ngôn ngữ với bang Mexica.và Ēxcān Tlahtōlōyān, Liên minh Bộ ba . [53] Năm 1843, với việc xuất bản tác phẩm của William H. Prescott, nó đã được hầu hết thế giới, bao gồm cả các học giả Mexico thế kỷ 19 chấp nhận, những người coi đó là một cách để phân biệt người Mexico ngày nay với người Mexico trước cuộc chinh phục. Cách sử dụng này đã là chủ đề tranh luận từ cuối thế kỷ 20. [54]

Đế chế Aztec là một đế chế không chính thức hoặc bá quyền vì nó không có quyền tối cao đối với các lãnh thổ bị chinh phục; nó đã hài lòng với việc thanh toán các cống phẩm từ họ. Đó là một đế chế không liên tục bởi vì không phải tất cả các lãnh thổ thống trị đều được kết nối với nhau; ví dụ, các khu ngoại vi phía Nam của Xoconochco không tiếp xúc trực tiếp với trung tâm. Bản chất bá quyền của đế chế Aztec được thể hiện qua việc họ khôi phục những người cai trị địa phương về vị trí cũ sau khi thành bang của họ bị chinh phục. Người Aztec không can thiệp vào các công việc địa phương, miễn là phải nộp cống. [55]

Người Aztec ở miền Trung Mexico đã xây dựng một đế chế triều cống bao phủ hầu hết miền trung Mexico. [56] Người Aztec được ghi nhận là đã thực hành hiến tế người trên quy mô lớn. Cùng với thực hành này, họ đã tránh giết kẻ thù trên chiến trường. Tỷ lệ thương vong khi tham chiến của họ thấp hơn nhiều so với các đối tác Tây Ban Nha, với mục tiêu chính là tàn sát ngay lập tức trong trận chiến. [57] Truyền thống văn hóa Mesoamerican khác biệt về sự hy sinh của con người kết thúc với cuộc chinh phục dần dần của người Tây Ban Nha vào thế kỷ 16. Trong những thế kỷ tiếp theo, nhiều nền văn hóa bản địa khác của Mexico đã bị chinh phục và dần dần chịu sự thống trị của thực dân Tây Ban Nha. [58]

Cuộc chinh phục của Đế chế Aztec (1519–1521)

Mô tả Hernán Cortés và dịch giả văn hóa song ngữ của anh, Doña Marina ("Malinche"), gặp Moctezuma II từ Lienzo de Tlaxcala . Tài liệu lịch sử này được tạo ra c. 1550 bởi người Tlaxcalan để nhắc nhở người Tây Ban Nha về lòng trung thành của họ và tầm quan trọng của Tlaxcala trong cuộc chinh phục của Đế chế Aztec.

Mặc dù người Tây Ban Nha đã thiết lập các thuộc địa ở Caribe bắt đầu từ năm 1493, nhưng phải đến thập kỷ thứ hai của thế kỷ XVI, họ mới bắt đầu khám phá bờ biển Mexico. Người Tây Ban Nha lần đầu tiên biết đến Mexico trong chuyến thám hiểm của Juan de Grijalva năm 1518. Người bản xứ cứ "lặp đi lặp lại: Colua, Colua , và Mexico, Mexico , nhưng chúng tôi [các nhà thám hiểm] không biết Colua hay Mexico nghĩa là gì", cho đến khi chạm trán với thống đốc của Montezuma tại miệng của Rio de las Banderas . [59] : 33–36 Cuộc chinh phục của người Tây Ban Nha đối với Đế chế Aztec bắt đầu vào tháng 2 năm 1519 khi Hernán Cortésđổ bộ lên Bờ Vịnh và thành lập thành phố Veracruz của Tây Ban Nha . Khoảng 500 chiến binh chinh phạt , cùng với ngựa, đại bác, kiếm và súng dài đã mang lại cho người Tây Ban Nha một số lợi thế về công nghệ so với các chiến binh bản địa, nhưng chìa khóa dẫn đến chiến thắng của người Tây Ban Nha là liên minh chiến lược với các thành bang bản địa bất mãn ( altepetl ), những người đã cung cấp cho người Tây Ban Nha và chiến đấu cùng họ chống lại Liên minh Bộ ba Aztec. Cũng quan trọng đối với chiến thắng của Tây Ban Nha là dịch giả văn hóa của Cortés, Malinche, một phụ nữ Nahua bị bắt làm nô lệ ở khu vực Maya mà người Tây Ban Nha mua lại như một món quà. Cô nhanh chóng học tiếng Tây Ban Nha và đưa ra lời khuyên chiến lược về cách đối phó với cả đồng minh bản địa và kẻ thù bản địa. [60] Thành phố-bang Tlaxcala độc nhất vô nhị liên minh với người Tây Ban Nha chống lại kẻ thù của họ, người Aztec của Tenochtitlan. Người Tây Ban Nha có được các đồng minh bản địa khác, những người cũng tham gia cuộc chiến vì những lý do riêng của họ.

Chúng ta biết rất nhiều về cuộc chinh phục bởi vì nó là một trong những sự kiện được ghi lại tốt nhất trong lịch sử thế giới theo nhiều quan điểm. Có những tài khoản của nhà lãnh đạo Tây Ban Nha Cortés [61] và nhiều người Tây Ban Nha khác tham gia, bao gồm cả Bernal Díaz del Castillo . [62] [63] Có những lời kể bản địa bằng tiếng Tây Ban Nha, Nahuatl, và những câu chuyện kể bằng hình ảnh của các đồng minh của Tây Ban Nha, nổi bật nhất là người Tlaxcalans, cũng như Texcocans [64] và Huejotzincans, và chính những người Mexico bị đánh bại, được ghi lại trong tập cuối của Bernardino de Sahagun 's Lịch sử chung của Things New Tây Ban Nha . [65] [66] [67]

Bệnh đậu mùa được một nghệ sĩ bản địa miêu tả trong Florentine Codex năm 1556 trong câu chuyện về cuộc chinh phục Mexico theo quan điểm của người Mexico bị đánh bại.

Khi người Tây Ban Nha đến, người cai trị đế chế Aztec là Moctezuma II , người sau một thời gian trì hoãn đã cho phép người Tây Ban Nha tiến vào nội địa Tenochtitlan. Người Tây Ban Nha bắt anh ta, giữ anh ta làm con tin. Anh ta chết trong khi bị họ giam giữ và người Tây Ban Nha rút lui khỏi Tenochtitlan trong tình trạng vô cùng rối loạn. Người kế vị và anh trai của ông là Cuitláhuac đã nắm quyền kiểm soát đế chế Aztec, nhưng là một trong số những người đầu tiên thất thủ vì dịch bệnh đậu mùa đầu tiên trong khu vực một thời gian ngắn sau đó. [68] Được giới thiệu một cách vô tình bởi những người chinh phục Tây Ban Nha, trong số họ có bệnh đậu mùa , bệnh sởi, và các bệnh truyền nhiễm khác là dịch bệnh đặc hữu của Thế giới cũ.các bệnh truyền nhiễm đã tàn phá Mesoamerica bắt đầu từ những năm 1520. Con số chính xác người chết vẫn còn bị tranh cãi, nhưng chắc chắn là hơn 3 triệu người bản địa không được miễn dịch . [69] Tuy nhiên, các nguồn khác đề cập rằng số người chết của người Aztec có thể lên tới 15 triệu người (trong dân số dưới 30 triệu người) mặc dù con số cao như vậy xung đột với 350.000 người Aztec, những người cai trị một đế chế 5 triệu hoặc 10 triệu. [70] Suy yếu nghiêm trọng, đế chế Aztec dễ dàng bị đánh bại bởi Cortés và các lực lượng của ông ta trong lần trở lại thứ hai với sự trợ giúp của bang Tlaxcala với dân số ước tính là 300.000 người. [71]Dân số bản địa giảm 80–90% vào năm 1600 xuống còn 1–2,5 triệu. Bất kỳ ước tính dân số nào của Mexico thời tiền Colombia chắc chắn chỉ là phỏng đoán nhưng 8–12 triệu thường được đề xuất cho khu vực bao gồm quốc gia hiện đại.

Lãnh thổ trở thành một phần của Đế chế Tây Ban Nha dưới tên gọi Tân Tây Ban Nha vào năm 1535. [72] Thành phố Mexico được Cortés xây dựng lại một cách có hệ thống sau sự sụp đổ của Tenochtitlan năm 1521. Phần lớn bản sắc, truyền thống và kiến ​​trúc của Mexico đã phát triển trong suốt những năm 300- thời kỳ thuộc địa năm từ 1521 đến khi độc lập năm 1821. [73]

Viceroyalty of New Spain (1521–1821)

Các Cung điện Quốc gia ở phía đông của Plaza de la Constitución hoặc Zocalo , quảng trường chính của thành phố Mexico; nó là nơi ở của các phó tổng thốngtổng thống Mexico và bây giờ là nơi đặt trụ sở của chính phủ Mexico.

Việc chiếm đóng Tenochtitlan năm 1521 và ngay lập tức thành lập thủ đô Mexico City của Tây Ban Nha trên đống đổ nát của nó là sự khởi đầu của kỷ nguyên thuộc địa kéo dài 300 năm, trong đó Mexico được gọi là Nueva España ( Tây Ban Nha Mới ). Các Vương quốc Tây Ban Nha mới được tạo ra từ những tàn tích của đế chế Aztec. Hai trụ cột của sự cai trị của Tây Ban Nha là Nhà nước và Nhà thờ Công giáo La Mã, cả hai đều nằm dưới quyền của vương miện Tây Ban Nha. Năm 1493, giáo hoàng đã ban quyền sâu rộng cho vương miện của Tây Ban Nha, với điều kiện là vương miện sẽ truyền bá đạo Cơ đốc trong các lĩnh vực mới của nó. Năm 1524, Vua Charles I thành lập Hội đồng Ấn Độcó trụ sở tại Tây Ban Nha để giám sát quyền lực Nhà nước trên các lãnh thổ hải ngoại của mình; ở Tân Tây Ban Nha, vương miện thiết lập một tòa án tối cao ở Thành phố Mexico, Real Audiencia , và sau đó vào năm 1535, tạo ra sự trung thành. Phó vương là quan chức cao nhất của Nhà nước. Trong lĩnh vực tôn giáo, giáo phận Mexico được thành lập vào năm 1530 và được nâng lên thành Tổng giáo phận Mexico vào năm 1546, với vị tổng giám mục là người đứng đầu hệ thống giáo hội, giám sát các giáo sĩ Công giáo La Mã. Tiếng Tây Ban Nha ở Castilian là ngôn ngữ của những người cai trị. Đức tin Công giáo là tín ngưỡng duy nhất được cho phép, với những người không theo Công giáo (người Do Thái và Tin lành) và người Công giáo (trừ người Ấn Độ) có quan điểm không chính thống là đối tượng của Tòa án Dị giáo Mexico , được thành lập năm 1571. [74]

Trong nửa thế kỷ đầu cai trị của Tây Ban Nha, một mạng lưới các thành phố ở Tây Ban Nha đã được tạo ra, đôi khi nằm trên các địa điểm tiền Tây Ban Nha. Thủ đô Mexico City đã và vẫn là thành phố hàng đầu. Các thành phố và thị trấn là trung tâm của các quan chức dân sự, giáo hội, kinh doanh, giới tinh hoa Tây Ban Nha, cũng như các nghệ nhân và công nhân bản địa và chủng tộc hỗn hợp. Khi các mỏ bạc được phát hiện ở miền bắc Mexico dân cư thưa thớt, cách xa vùng dân cư đông đúc của miền trung Mexico, người Tây Ban Nha đã bảo đảm khu vực này chống lại những người Chichimecas bản địa kháng cự quyết liệt . Viceroyalty ở mức độ lớn nhất bao gồm các lãnh thổ của Mexico hiện đại, Trung Mỹ xa về phía nam như Costa Rica và miền Tây Hoa Kỳ. Thủ đô Viceregal, Thành phố Mexico cũng quản lý Tây Ấn Tây Ban Nha ( vùng Caribe), Đông Ấn Tây Ban Nha (tức là Philippines ) và Florida thuộc Tây Ban Nha . Năm 1819, Tây Ban Nha ký Hiệp ước Adams-Onís với Hoa Kỳ, thiết lập ranh giới phía bắc của Tân Tây Ban Nha. [75]

Sự trung thành của Tân Tây Ban Nha sau khi ký kết Hiệp ước Adams-Onís năm 1819

Dân số của Mexico chủ yếu là người bản địa và nông thôn trong suốt thời kỳ thuộc địa và sau đó, mặc dù số lượng của họ giảm mạnh do dịch bệnh. Các bệnh như đậu mùa, sởi, và những bệnh khác đã được du nhập bởi những người châu Âu và nô lệ châu Phi, đặc biệt là vào thế kỷ thứ mười sáu. Dân số bản địa ổn định khoảng một đến một triệu rưỡi cá thể vào thế kỷ 17 từ nhóm năm đến ba mươi triệu dân số trước khi tiếp xúc được chấp nhận phổ biến nhất . [76] Trong suốt ba trăm năm của thời kỳ thuộc địa, Mexico đã tiếp nhận từ 400.000 đến 500.000 người châu Âu, [77] từ 200.000 đến 250.000 nô lệ châu Phi. [78] và từ 40.000 đến 120.000 người châu Á. [79] [80]

Cuộc điều tra dân số đầu tiên ở Mexico (khi đó được gọi là Tân Tây Ban Nha ) bao gồm phân loại dân tộc là cuộc điều tra dân số năm 1793. Còn được gọi là điều tra dân số Revillagigedo. Hầu hết các bộ dữ liệu ban đầu của nó đã bị mất, do đó hầu hết những gì được biết về nó ngày nay đến từ các bài tiểu luận và điều tra thực địa được thực hiện bởi các học giả có quyền truy cập vào dữ liệu điều tra dân số và sử dụng nó làm tài liệu tham khảo cho các công trình của họ như nhà khoa học người Đức Alexander von Humboldt. Người châu Âu dao động từ 18% đến 22% dân số Tân Tây Ban Nha, người Mestizos từ 21% đến 25%, người da đỏ từ 51% đến 61% và người châu Phi từ 6.000 đến 10.000. Tổng dân số dao động từ 3.799.561 đến 6.122.354. Kết luận rằng xu hướng gia tăng dân số của người da trắng và người mestizos là đồng đều, trong khi tỷ lệ phần trăm dân số bản địa giảm với tốc độ 13% –17% mỗi thế kỷ, phần lớn là do những người sau này có tỷ lệ tử vong cao hơn do sống ở những vùng xa xôi và chiến tranh liên miên với thực dân. [81] Mexico thời độc lập đã loại bỏ cơ sở pháp lý của hệ thống đẳng cấp thuộc địa , dẫn đến việc loại trừ phân loại chủng tộc trong các cuộc điều tra dân số sắp tới.

Luis de Mena , Trinh nữ Guadalupecastas , thể hiện hỗn hợp chủng tộc và thứ bậc cũng như các loại trái cây của vương quốc, [82] ca. 1750

Luật thuộc địa có nguồn gốc từ Tây Ban Nha được giới thiệu và gắn liền với phong tục bản địa tạo ra một hệ thống phân cấp giữa cơ quan tài phán địa phương ( Cabildos ) và Vương quyền Tây Ban Nha. Các cơ quan hành chính cấp cao bị đóng cửa đối với những người sinh ra ở bản địa, ngay cả những người mang dòng máu Tây Ban Nha thuần túy ( criollos ). Chính quyền dựa trên sự phân biệt chủng tộc . Xã hội được tổ chức theo một hệ thống phân cấp chủng tộc, với người da trắng ở trên cùng, những người thuộc chủng tộc hỗn hợp và người da đen ở giữa, và người bản địa ở dưới cùng. Đã có những chỉ định pháp lý chính thức về các loại chủng tộc. Cộng hòa người Tây Ban Nha ( República de Españoles ) bao gồm những người Tây Ban Nha gốc Âu và Mỹ, các casta thuộc chủng tộc hỗn hợp và người Châu Phi da đen. Cộng hòa da đỏ (República de Indios ) bao gồm các nhóm dân bản địa, mà người Tây Ban Nha gộp lại dưới thuật ngữ Ấn Độ ( indio ), một cấu trúc xã hội thuộc địa Tây Ban Nha mà các nhóm và cá nhân bản địa từ chối như một loại. Người Tây Ban Nha được miễn cống nạp, đàn ông Tây Ban Nha được tiếp cận với trình độ học vấn cao hơn, có thể giữ các chức vụ dân sự và giáo hội, là đối tượng của Tòa án dị giáo , và chịu trách nhiệm nghĩa vụ quân sự khi quân đội thường trực được thành lập vào cuối thế kỷ thứ mười tám. Người bản địa được cống nạp, nhưng được miễn khỏi Tòa án Dị giáo, những người đàn ông bản địa bị loại khỏi chức tư tế; và được miễn nghĩa vụ quân sự.

Mặc dù hệ thống chủng tộc có vẻ cố định và cứng nhắc, nhưng có một số tính linh hoạt bên trong nó, và sự thống trị chủng tộc của người da trắng không hoàn toàn. [83] Vì dân số bản địa của Tân Tây Ban Nha quá lớn, nhu cầu lao động đối với nô lệ da đen đắt đỏ ít hơn so với các khu vực khác của Tây Ban Nha Châu Mỹ. [84] [85] Vào cuối thế kỷ thứ mười tám, vương miện đã thiết lập các cải cách đặc quyền cho người Tây Ban Nha gốc Iberia ( peninsulares ) hơn người Mỹ sinh ra ( criollos ), hạn chế quyền tiếp cận văn phòng của họ. Sự phân biệt đối xử giữa hai người này đã trở thành một điểm gây bất mãn cho giới tinh hoa da trắng trong thuộc địa. [86]

Sự hiện ra của Đức Mẹ đối với Đức Trinh Nữ ở Guadalupe được cho là đã hiện ra với người bản địa Juan Diego vào năm 1531 đã tạo động lực cho việc truyền bá Phúc âm hóa ở miền trung Mexico. [87] [88] Trinh nữ Guadalupe trở thành biểu tượng cho lòng yêu nước ( criollos ) của người Tây Ban Nha gốc Mỹ , tìm kiếm trong cô một nguồn tự hào Mexico, khác biệt với Tây Ban Nha. [89] Đức Trinh Nữ Guadalupe được những người nổi dậy cầu xin độc lập, những người đã theo Cha Miguel Hidalgo trong Chiến tranh giành độc lập. [88]

Tây Ban Nha mới rất cần thiết cho hệ thống thương mại toàn cầu của Tây Ban Nha. Màu trắng đại diện cho tuyến đường của các đoàn tàu Manila của Tây Ban Nha ở Thái Bình Dương và các đoàn xe của Tây Ban Nha ở Đại Tây Dương. (Màu xanh lam đại diện cho các tuyến đường của Bồ Đào Nha.)

Các mỏ bạc dồi dào, đặc biệt là ở ZacatecasGuanajuato , dẫn đến việc khai thác bạc thống trị nền kinh tế của Tân Tây Ban Nha. Thuế đánh vào sản xuất bạc trở thành một nguồn thu nhập chính của Tây Ban Nha. Các ngành công nghiệp quan trọng khác là haciendas và các hoạt động buôn tại các thành phố chính và cổng. [90] Sự giàu có được tạo ra trong thời kỳ thuộc địa đã thúc đẩy sự phát triển của Tân Tây Ban Nha Baroque . [ cần dẫn nguồn ]

Do kết quả của các liên kết thương mại với châu Á, phần còn lại của châu Mỹ, châu Phi và châu Âu và ảnh hưởng sâu sắc của bạc Thế giới mới , miền trung Mexico là một trong những khu vực đầu tiên được đưa vào nền kinh tế toàn cầu hóa . Nằm ở ngã tư của thương mại, con người và văn hóa, Thành phố Mexico đã được gọi là " thành phố đầu tiên của thế giới ". [91] Các Nao de Trung Quốc (Manila Galleons) hoạt động trong nhiều thế kỷ hai rưỡi và kết nối New Tây Ban Nha với châu Á. Bạc và cochineal nhuộm đỏ được vận chuyển từ Veracruz đến các cảng Đại Tây Dương ở Châu Mỹ và Tây Ban Nha. Veracruz cũng là cảng nhập cảnh chính ở Tân Tây Ban Nha đại lục cho hàng hóa châu Âu, người nhập cư từ Tây Ban Nha và nô lệ châu Phi. CácCamino Real de Tierra Adentro đã kết nối Thành phố Mexico với nội địa của Tân Tây Ban Nha. Đồng peso bạc của Mexico trở thành loại tiền tệ đầu tiên được sử dụng trên toàn cầu.

Đồng peso bạc được khai thác và đúc ở Mexico thuộc địa, đã trở thành một loại tiền tệ toàn cầu.

Các lực lượng Tây Ban Nha, đôi khi đi cùng với các đồng minh bản địa, đã dẫn đầu các cuộc thám hiểm để chinh phục lãnh thổ hoặc dập tắt các cuộc nổi dậy trong suốt thời kỳ thuộc địa. Các cuộc nổi dậy đáng chú ý của người Amerindia ở miền bắc Tân Tây Ban Nha dân cư thưa thớt bao gồm Chiến tranh Chichimeca (1576–1606), [92] Cuộc nổi dậy Tepehuán (1616–1620), [93]Cuộc nổi dậy Pueblo (1680), Cuộc nổi dậy Tzeltal năm 1712 là một vùng Maya cuộc nổi dậy. [94] Hầu hết các cuộc nổi dậy đều có quy mô nhỏ và cục bộ, không gây ra mối đe dọa lớn nào đối với giới tinh hoa cầm quyền. [95] Bảo vệ Mexico khỏi các cuộc tấn công của cướp biển Anh, Pháp và Hà Lanvà bảo vệ sự độc quyền doanh thu của Crown, chỉ có hai cảng được mở cửa cho thương mại nước ngoài - Veracruz trên Đại Tây Dương và Acapulco trên Thái Bình Dương. Trong số các cuộc tấn công cướp biển nổi tiếng nhất là Cuộc tấn công năm 1663 của Campeche [96]Cuộc tấn công năm 1683 vào Veracruz . [97] Mối quan tâm lớn hơn đối với vương miện là sự xâm lược của nước ngoài, đặc biệt là sau khi Anh chiếm giữ năm 1762 các cảng của Tây Ban Nha là Havana, Cuba và Manila, Philippines trong Chiến tranh Bảy năm . Nó tạo ra một quân đội thường trực, tăng công sự ven biển và mở rộng khu vực phía Bắc cứ quânnhiệm vụ vào Alta California. Sự biến động của người nghèo đô thị ở Thành phố Mexico được thể hiện rõ trong cuộc bạo động năm 1692 ở Zócalo. Bạo loạn về giá ngô leo thang đến một cuộc tấn công toàn diện vào các ghế quyền lực, với cung điện của người phụ nữ và dinh thự của tổng giám mục bị tấn công bởi đám đông. [83]

Do tầm quan trọng của cơ sở hành chính Tân Tây Ban Nha, Mexico là địa điểm của xưởng in đầu tiên (1539), [98] trường đại học đầu tiên (1551), [99] công viên công cộng đầu tiên (1592), [100]thư viện công cộng đầu tiên ( 1640) ở Châu Mỹ, [101] trong số các tổ chức khác. Các nghệ sĩ quan trọng của thời kỳ thuộc địa, bao gồm các nhà văn Juan Ruiz de Alarcón , Carlos de Sigüenza y Góngora , và Sor Juana Inés de la Cruz , các họa sĩ Cristóbal de VillalpandoMiguel Cabrera , và kiến ​​trúc sư Manuel Tolsá . CácHọc viện San Carlos (1781) là trường học và bảo tàng nghệ thuật lớn đầu tiên ở châu Mỹ. [102] Nhà khoa học người Đức Alexander von Humboldt đã dành một năm ở Mexico, tìm thấy cộng đồng khoa học ở thủ đô đang hoạt động và học hỏi. Ông đã gặp nhà khoa học Mexico Andrés Manuel del Río Fernández , người đã phát hiện ra nguyên tố vanadi vào năm 1801. [103] Nhiều nét văn hóa Mexico bao gồm rượu tequila , [104] được chưng cất lần đầu vào thế kỷ 16, charreria (17), [105] mariachi (18) và ẩm thực Mexico , sự kết hợp giữa Mỹ và Âu (đặc biệt là ẩm thực Tây Ban Nha ), phát sinh trong thời kỳ thuộc địa.

Chiến tranh giành độc lập (1810–1821)

Cha Miguel Hidalgo với biểu ngữ của Đức Trinh Nữ Guadalupe. Antonio Fabrés , 1905

Vào ngày 16 tháng 9 năm 1810, một "cuộc nổi dậy trung thành" chống lại chính quyền cầm quyền đã được tuyên bố bởi linh mục Miguel Hidalgo y Costilla , tại thị trấn nhỏ Dolores , Guanajuato. [106] Sự kiện này, được gọi là Cry of Dolores (tiếng Tây Ban Nha: Grito de Dolores ) được kỷ niệm hàng năm, vào ngày 16 tháng 9, là ngày độc lập của Mexico. [107] Các nhóm nổi dậy đầu tiên được thành lập bởi Hidalgo, Tây Ban Nha Tòa nhà Viceregal đại úy quân đội Ignacio Allende , các lực lượng dân quân đội trưởng Juan AldamaLa Corregidora (tiếng Anh: "The Magistrate") Josefa Ortiz de Domínguez. Hidalgo và một số binh lính của ông ta bị bắt và xử tử bằng cách xử bắnChihuahua , vào ngày 31 tháng 7 năm 1811. [108] : 17–27

Sau cái chết của Hidalgo, quyền lãnh đạo được đảm nhận bởi Ignacio López Rayón và sau đó là linh mục José María Morelos , người đã chiếm giữ các thành phố quan trọng của miền nam với sự hỗ trợ của Mariano MatamorosNicolás Bravo . Trong một sự việc đáng chú ý, Nicolas Bravo đã bắt 200 binh lính bảo hoàng, những người mà Morelos ra lệnh phải bị hành quyết để trả thù vụ giết cha của Bravo. Trong một hành động thương xót, Bravo thay vào đó đã ân xá cho các tù nhân, hầu hết họ sau đó đã tham gia vào cuộc nổi dậy. [108] : 40–41 Năm 1813, Đại hội Chilpancingo được triệu tập và vào ngày 6 tháng 11, ký " Đạo luật long trọng về Tuyên ngôn Độc lập của Bắc Mỹ ".[108] : 35–37 Đạo luật này cũng bãi bỏ chế độ nô lệ và chế độ đẳng cấp. Bản thân là một linh mục Công giáo, Morelos cũng kêu gọi Công giáo La Mã là đức tin độc quyền ở Mexico. [108] : 44–50 Morelos bị bắt và bị hành quyết vào ngày 22 tháng 12 năm 1815. [108] : 46

Mô tả Abrazo de Acatempan giữa Agustín de Iturbide , bên trái và Vicente Guerrero

Trong những năm tiếp theo, cuộc nổi dậy gần như sụp đổ, nhưng vào năm 1820, Phó vương Juan Ruiz de Apodaca đã gửi một đội quân dưới quyền của tướng criollo Agustín de Iturbide chống lại quân của Vicente Guerrero , những người có trong số những người lính thân tín của ông, những người Mexico gốc Philippines đang tập trung ở Guerrero , một tiểu bang sau đó được đặt theo tên của chính Vicente Guerrero và nơi lá cờ Mexico được may lần đầu tiên. Đứng đầu trong số những người lính Philippines-Mexico là Tướng Isidoro Montes de Oca , người đã đánh bại quân đội Hoàng gia gấp 3 lần lực lượng của ông ta. [109]Sau đó, người theo chủ nghĩa bảo hoàng Criollo, Agustin Iturbide, thay vì tấn công Vicente Guerrero, đã tiếp cận Guerrero để gia nhập lực lượng vì ông rất ấn tượng với sự kiên trì của mình mặc dù chiến đấu với tỷ lệ cược lớn hơn, và vào ngày 24 tháng 8 năm 1821 đại diện của Vương miện Tây Ban Nha và Iturbide đã ký " Hiệp ước Córdoba "và" Tuyên ngôn Độc lập của Đế chế Mexico ", công nhận nền độc lập của Mexico theo các điều khoản của" Kế hoạch Iguala ". [108] : 53–80 Tương tự với các bàn thắng của José María Morelos. [ cần làm rõ ] Một điều khoản của Kế hoạch Iguala của Agustín de Iturbidemang lại nền độc lập cho Mexico vào năm 1821, cũng bao gồm sự độc quyền của Công giáo trong lĩnh vực tôn giáo. Các Hiến pháp 1824 tuyên bố rằng các tôn giáo chính thức của Cộng hòa sẽ là Công giáo.

Sự phục hồi ngắn ngủi của Mexico sau Chiến tranh giành độc lập đã sớm bị cắt giảm bởi các cuộc nội chiến, cuộc xâm lược và chiếm đóng của nước ngoài, và sự bất ổn về thể chế vào giữa thế kỷ 19, kéo dài cho đến khi chính phủ của Porfirio Díaz tái lập các điều kiện mở đường cho tăng trưởng kinh tế . Các cuộc xung đột phát sinh từ giữa những năm 1850 có ảnh hưởng sâu sắc bởi vì chúng lan rộng và dễ nhận thấy ở các vùng nông thôn rộng lớn của các quốc gia, liên quan đến các cuộc đụng độ giữa các giai cấp, các nhóm dân tộc khác nhau và các haciendas, và kéo theo sự sâu sắc của chính trị và sự chia rẽ ý thức hệ giữa những người theo chủ nghĩa cộng hòa và quân chủ. [110]

Đế chế thứ nhất và nền cộng hòa sơ khai (1821–1855)

Sự phát triển lãnh thổ của Mexico sau khi độc lập, ghi nhận sự ly khai của Trung Mỹ (màu tím), Chiapas bị sáp nhập khỏi Guatemala (màu xanh), tổn thất vào tay Mỹ (màu đỏ, trắng và cam) và sự sáp nhập lại của Cộng hòa Yucatán (màu đỏ)

35 năm đầu tiên sau khi Mexico độc lập được đánh dấu bằng sự bất ổn chính trị và sự thay đổi hình thức của Nhà nước Mexico, từ một chế độ quân chủ sang một nước cộng hòa liên bang. Có những cuộc đảo chính quân sự, các cuộc ngoại xâm, xung đột ý thức hệ giữa những người Bảo thủ và Tự do, và sự đình trệ kinh tế . Công giáo vẫn là đức tin tôn giáo được phép duy nhất và Giáo hội Công giáo với tư cách là một tổ chức vẫn giữ được những đặc quyền , uy tín và tài sản đặc biệt của mình , một bức tường thành của Chủ nghĩa Bảo thủ. Quân đội, một tổ chức Bảo thủ khác, cũng được giữ các đặc quyền của mình. Cựu tướng quân đội Hoàng gia Agustín de Iturbide, trở thành nhiếp chính, khi Mexico mới độc lập tìm kiếm một quân chủ lập hiếntừ châu Âu. Khi không thành viên nào của hoàng gia châu Âu mong muốn vị trí này, Iturbide được tuyên bố là Hoàng đế Agustín I. Nước Mỹ non trẻ và yếu ớt là quốc gia đầu tiên công nhận nền độc lập của Mexico, cử một đại sứ đến triều đình của hoàng đế và gửi một thông điệp đến châu Âu. thông qua Học thuyết Monroe không can thiệp vào Mexico. Thời gian cai trị của hoàng đế ngắn ngủi (1822–23) và ông bị các sĩ quan quân đội lật đổ. [108] : 87–88

Những người nổi dậy thành công đã thành lập nước Cộng hòa Mexico đầu tiên . Năm 1824, hiến pháp của một nước cộng hòa liên bang được ban hành và cựu tướng nổi dậy Guadalupe Victoria trở thành tổng thống đầu tiên của nước cộng hòa mới ra đời. [108] : 94–95 Trung Mỹ, bao gồm cả Chiapas, rời liên minh. Năm 1829, cựu tướng quân nổi dậy và Vicente Guerrero theo chủ nghĩa Tự do quyết liệt , người ký Kế hoạch de Iguala giành độc lập, trở thành tổng thống trong một cuộc bầu cử tranh chấp. Trong thời gian cầm quyền ngắn hạn, từ tháng 4 đến tháng 12 năm 1829, ông đã bãi bỏ chế độ nô lệ. Là một người đàn ông lai tạp về nguồn gốc xuất thân khiêm tốn, Guerrero được giới tinh hoa chính trị da trắng coi như một kẻ ngoại lai.[111] Phó chủ tịch đảng Bảo thủ của ông, cựu Tướng bảo hoàng Anastasio Bustamante , đã dẫn đầu một cuộc đảo chính chống lại ông và Guerrero đã bị sát hại về mặt pháp lý. [112] Liên tục xảy ra xung đột giữa những người theo chủ nghĩa Tự do, những người ủng hộ một hình thức chính phủ phi tập trung liên bang và thường được gọi là Người Liên bang và các đối thủ chính trị của họ, Đảng Bảo thủ, những người đề xuất một hình thức chính phủ phân cấp , được gọi là Những người theo chủ nghĩa Trung tâm. [108] : 101–115, 125–127

Tướng Antonio López de Santa Anna

Khả năng duy trì độc lập và thiết lập một chính phủ khả thi của Mexico đã bị nghi ngờ. Tây Ban Nha đã cố gắng tái chiếm thuộc địa cũ của mình trong những năm 1820, nhưng cuối cùng đã công nhận nền độc lập của mình. Pháp đã cố gắng bù đắp những tổn thất mà họ đã tuyên bố cho các công dân của mình trong thời kỳ bất ổn của Mexico và phong tỏa Bờ biển Vùng Vịnh trong cái gọi là Chiến tranh Bánh ngọt 1838–39. [113] Santa Anna bị mất một chân trong trận chiến trong cuộc xung đột này, mà ông đã sử dụng cho các mục đích chính trị. Nổi lên như một anh hùng dân tộc trong việc bảo vệ Mexico là tướng quân đội creole, Antonio López de Santa Anna , người đã tham gia vào cuộc lật đổ hoàng đế, chiến đấu chống lại cuộc xâm lược của Tây Ban Nha, và thống trị chính trường trong 25 năm tiếp theo, cho đến khi bị chính ông ta lật đổ. vào năm 1855.

Mexico cũng cạnh tranh với các nhóm bản địa kiểm soát lãnh thổ mà Mexico tuyên bố chủ quyền ở phía bắc. Người Comanche kiểm soát một vùng lãnh thổ rộng lớn trong khu vực dân cư thưa thớt ở miền trung và miền bắc Texas. [114] Vì muốn ổn định và phát triển biên cương, chính phủ Mexico khuyến khích người Anh-Mỹ nhập cư vào Texas ngày nay. Khu vực này giáp với Hoa Kỳ và được kiểm soát bởi Comanches. Có rất ít người định cư từ miền trung Mexico di chuyển đến vùng lãnh thổ xa xôi và thù địch này. Mexico theo luật là một quốc gia Công giáo; Người Mỹ gốc Anh chủ yếu là những người nói tiếng Anh theo đạo Tin lành từ miền nam Hoa Kỳ. Một số mang theo nô lệ da đen của họ, điều này sau năm 1829 là trái với luật pháp Mexico. Santa Anna tìm cách tập trung quyền cai trị của chính phủ, đình chỉ hiến pháp và ban hành Bảy điều luật , đặt quyền lực vào tay ông. Khi ông đình chỉ Hiến pháp năm 1824, nội chiến lan rộng khắp đất nước. Ba chính phủ mới tuyên bố độc lập: Cộng hòa Texas , Cộng hòa Rio GrandeCộng hòa Yucatán . [108] : 129–137

Cú đánh lớn nhất đối với Mexico là cuộc xâm lược của Hoa Kỳ vào Mexico năm 1846 trong Chiến tranh Mexico-Mỹ . Mexico mất phần lớn lãnh thổ phía bắc dân cư thưa thớt, bị phong tỏa trong Hiệp ước Guadalupe Hidalgo năm 1848 . Bất chấp sự mất mát thảm hại đó, Santa Anna của đảng Bảo thủ vẫn quay trở lại vị trí tổng thống một lần nữa và sau đó bị lật đổ và lưu vong trong cuộc Cách mạng Tự do ở Ayutla .

Cải cách Tự do, Đế chế Thứ hai và Cộng hòa Phục hồi (1855–1876)

Vụ hành quyết Hoàng đế Maximilian , ngày 19 tháng 6 năm 1867. Tướng Tomás Mejía , trái, Maximiian, giữa, Tướng Miguel Miramón , phải. Tranh của Édouard Manet 1868.

Việc lật đổ Santa Anna và thành lập một chính phủ dân sự của những người Tự do cho phép họ ban hành những đạo luật mà họ cho là quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của Mexico. Đó là màn dạo đầu cho nhiều cuộc nội chiến hơn và một cuộc xâm lược nước ngoài khác. Các cải cách tự do nỗ lực để hiện đại hóa nền kinh tế và các tổ chức của Mexico cùng nguyên tắc tự do. Họ ban hành Hiến pháp mới năm 1857 , tách biệt Giáo hội và Nhà nước, tước bỏ các thể chế Bảo thủ của Giáo hội và quân đội các đặc quyền của họ ( fueros ); ủy thác việc bán tài sản thuộc sở hữu của Giáo hội và bán đất đai của cộng đồng bản địa, và thế tục hóa giáo dục. [115] Những người bảo thủ nổi dậy, chạm vào nội chiến giữa các chính phủ Tự do và Bảo thủ đối địch (1858–61).

Những người Tự do đã đánh bại quân đội Bảo thủ trên chiến trường, nhưng những người Bảo thủ tìm kiếm một giải pháp khác để giành quyền lực thông qua sự can thiệp của nước ngoài bởi người Pháp. Những người bảo thủ Mexico yêu cầu Hoàng đế Napoléon III đặt một quốc vương châu Âu làm nguyên thủ quốc gia ở Mexico. Quân đội Pháp đã đánh bại Quân đội Mexico và đặt Maximilian Hapsburg lên ngai vàng mới được thành lập của Mexico, được sự ủng hộ của Đảng Bảo thủ Mexico và được Quân đội Pháp ủng hộ. Cộng hòa tự do dưới thời Benito JuárezVề cơ bản là một chính phủ lưu vong trong nước, nhưng với sự kết thúc của Nội chiến ở Mỹ vào tháng 4 năm 1865, chính phủ đó bắt đầu hỗ trợ Cộng hòa Mexico. Hai năm sau, Quân đội Pháp rút quân hỗ trợ, Maximilian ở lại Mexico hơn là trở về châu Âu. Lực lượng Cộng hòa đã bắt được ông ta và ông ta bị hành quyết ở Querétaro, cùng với hai tướng Mexico thuộc phe Bảo thủ. "Nền cộng hòa được khôi phục" đã chứng kiến ​​sự trở lại của Juárez, người là "hiện thân của nền cộng hòa bị ràng buộc," [116] với tư cách là tổng thống.

Phe Bảo thủ không chỉ bị đánh bại về mặt quân sự mà còn bị mất uy tín về mặt chính trị vì đã hợp tác với quân xâm lược Pháp. Chủ nghĩa tự do trở thành đồng nghĩa với chủ nghĩa yêu nước. [117] Quân đội Mexico có nguồn gốc từ quân đội hoàng gia thuộc địa và sau đó là quân đội của nước cộng hòa sơ khai đã bị tiêu diệt. Các nhà lãnh đạo quân sự mới đã xuất hiện từ Chiến tranh Cải cách và xung đột với người Pháp, đáng chú ý nhất là Porfirio Díaz , một anh hùng của Cinco de Mayo , người hiện đang tìm kiếm quyền lực dân sự. Juárez tái đắc cử năm 1867, nhưng bị thách thức bởi Díaz, người đã chỉ trích ông ra tranh cử lại. Díaz sau đó nổi loạn, bị Juárez đè bẹp. Chiến thắng trong cuộc bầu cử lại, Juárez qua đời vì nguyên nhân tự nhiên vào tháng 7 năm 1872, và Sebastián Lerdo de Tejada theo chủ nghĩa tự dotrở thành tổng thống, tuyên bố một "tôn giáo của nhà nước" cho pháp quyền, hòa bình và trật tự. Khi Lerdo tái tranh cử, Díaz nổi dậy chống lại tổng thống dân sự, ban hành Kế hoạch Tuxtepec . Díaz có nhiều sự ủng hộ hơn và tiến hành chiến tranh du kích chống lại Lerdo. Trước thềm chiến thắng của Díaz trên chiến trường, Lerdo bỏ trốn khỏi chức vụ, sống lưu vong. [118] Một tướng quân đội khác đảm nhận chức vụ tổng thống của Mexico.

Porfiriato (1876–1911)

Cầu đường sắt Metlac năm 1897. Có sự đầu tư lớn vào vận tải đường sắt trong thời kỳ Porfiriato
Lễ kỷ niệm một trăm năm Độc lập đầu tiên của Mexico vào năm 1910. Một số dự án đã được thực hiện cho lễ kỷ niệm, chẳng hạn như Đài tưởng niệm Độc lập

Sau cuộc hỗn loạn ở Mexico từ năm 1810 đến năm 1876, quyền cai trị 35 năm của Tướng tự do Porfirio Díaz (r.1876–1911) đã cho phép Mexico nhanh chóng hiện đại hóa trong một thời kỳ được coi là một trong những "trật tự và tiến bộ". Các Porfiriato được đặc trưng bởi sự ổn định kinh tế và tăng trưởng, đầu tư nước ngoài có ý nghĩa và ảnh hưởng, một mở rộng của mạng lưới đường sắt và viễn thông, và đầu tư vào nghệ thuật và khoa học. [119] Thời kỳ này cũng được đánh dấu bằng sự bất bình đẳng kinh tế và đàn áp chính trị. Díaz biết khả năng xảy ra các cuộc nổi loạn của quân đội, và đã cắt giảm chi tiêu cho lực lượng một cách có hệ thống, thay vào đó là mở rộng lực lượng cảnh sát nông thôndưới sự kiểm soát trực tiếp của tổng thống. Díaz đã không khiêu khích Giáo hội Công giáo, đi đến một phương thức vivendi với nó; nhưng ông đã không loại bỏ các bài báo chống chế nhạo khỏi Hiến pháp năm 1857. Từ cuối thế kỷ XIX, những người theo đạo Tin lành bắt đầu xâm nhập vào Mexico.

Chính phủ khuyến khích đầu tư của Anh và Mỹ. Nông nghiệp thương mại phát triển ở miền bắc Mexico, với nhiều nhà đầu tư từ Mỹ mua lại các khu trang trại rộng lớn và mở rộng canh tác cây trồng có tưới. Chính phủ Mexico đã ra lệnh khảo sát đất đai với mục đích bán nó để phát triển. Vào thời kỳ này, nhiều cộng đồng bản địa bị mất đất và những người đàn ông trở thành những người làm công ăn lương không có đất tại các doanh nghiệp lớn trên đất liền ( haciendas ). [120]Các nhà đầu tư Anh và Mỹ đã phát triển hoạt động khai thác đồng, chì và các khoáng chất khác, cũng như dầu mỏ trên Bờ Vịnh. Những thay đổi trong luật Mexico cho phép các doanh nghiệp tư nhân sở hữu các quyền dưới lòng đất của đất đai, thay vì tiếp tục luật thuộc địa đã trao tất cả các quyền dưới lòng đất cho Nhà nước. Ngành sản xuất công nghiệp cũng phát triển, đặc biệt là ngành dệt may. Đồng thời, các doanh nghiệp mới đã hình thành lực lượng lao động công nghiệp, bắt đầu tổ chức để giành được quyền và sự bảo vệ của người lao động.

Díaz cai trị với một nhóm cố vấn được gọi là científicos ("các nhà khoa học"). [121] Các ảnh hưởng nhất cientifco là Bộ trưởng Tài chính José Yves Limantour . [122] Chế độ Porfirian chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa thực chứng . [123] Họ bác bỏ thần học và chủ nghĩa duy tâm để ủng hộ các phương pháp khoa học đang được áp dụng cho sự phát triển quốc gia. Như một khía cạnh không thể thiếu của dự án khai phóng là giáo dục thế tục. Chính phủ Díaz đã dẫn đầu một cuộc xung đột kéo dài chống lại người Yaqui mà đỉnh điểm là việc buộc phải di dời hàng nghìn người Yaqui đến Yucatán và Oaxaca.

Thành công lâu dài của Díaz không bao gồm việc lập kế hoạch cho một quá trình chuyển đổi chính trị ngoài nhiệm kỳ tổng thống của chính ông. Tuy nhiên, ông không cố gắng thiết lập một triều đại gia đình, không đặt tên họ hàng nào là người kế vị của mình. Khi kỷ niệm một trăm năm độc lập đến gần, Díaz đã trả lời một cuộc phỏng vấn , nơi ông nói rằng ông sẽ không tham gia cuộc bầu cử năm 1910, khi ông 80 tuổi. Phe đối lập chính trị đã bị đàn áp và có rất ít con đường cho một thế hệ lãnh đạo mới. Nhưng thông báo của ông đã gây ra một loạt hoạt động chính trị điên cuồng, bao gồm cả việc không có khả năng ứng cử vào dòng dõi của một gia đình địa chủ giàu có, Francisco I. Madero. Madero đã giành được một số lượng ủng hộ chính trị đáng ngạc nhiên khi Díaz thay đổi quyết định của mình trong cuộc tranh cử, bỏ tù Madero. Lễ kỷ niệm 100 năm độc lập vào tháng 9 là lễ kỷ niệm cuối cùng của Porfiriato. Cuộc Cách mạng Mexico bắt đầu vào năm 1910 đã chứng kiến ​​một thập kỷ nội chiến, "cơn gió cuốn qua Mexico." [124]

Cách mạng Mexico (1910–1920)

Cách mạng, 1911
Ứng cử viên Francisco I. Madero với lãnh đạo nông dân Emiliano ZapataCuernavaca trong cuộc Cách mạng Mexico

Các cuộc Cách mạng Mexico là một cuộc xung đột chuyển đổi thập kỷ dài ở Mexico, với những hậu quả cho đến ngày nay. [125] Nó chứng kiến ​​các cuộc nổi dậy chống lại Tổng thống Díaz, từ chức của ông, chức tổng thống lâm thời và cuộc bầu cử dân chủ của một chủ đất giàu có, Francisco I. Madero vào năm 1911. Vào tháng 2 năm 1913 , một cuộc đảo chính quân sự lật đổ chính phủ của Madero, với sự ủng hộ. của Mỹ, dẫn đến việc Madero bị sát hại bởi các đặc vụ của Tướng quân đội Liên bang Victoriano Huerta . Một liên minh của các lực lượng chống Huerta ở miền Bắc, Quân đội theo chủ nghĩa Lập hiến do Venustiano Carranza giám sát , và một đội quân nông dân ở miền Nam dưới sự chỉ đạo của Emiliano Zapata, đánh bại Quân đội Liên bang. Năm 1914, quân đội đó bị giải thể như một tổ chức. Sau chiến thắng của những người cách mạng chống lại Huerta, quân đội cách mạng đã tìm cách tạo ra một giải pháp chính trị hòa bình, nhưng liên minh đã tan rã, đẩy Mexico vào cuộc nội chiến một lần nữa. Tướng lập hiến Pancho Villa , tư lệnh của Sư đoàn phương Bắc, đã đoạn tuyệt với Carranza và liên minh với Zapata. Vị tướng giỏi nhất của Carranza, Alvaro Obregón , đã đánh bại Villa, đồng đội cũ của ông trong trận chiến Celaya năm 1915, và lực lượng của Villa tan rã. Carranza trở thành người đứng đầu Mexico trên thực tế, và Mỹ đã công nhận chính phủ của ông. Năm 1916, những người chiến thắng đã gặp nhau tại một hội nghị lập hiến để soạn thảo Hiến pháp năm 1917, được phê chuẩn vào tháng 2 năm 1917. Hiến pháp cho biết đã củng cố các điều khoản chống chế độ trái luật đã được áp dụng từ Hiến pháp năm 1857. [126] Với những sửa đổi, nó vẫn là tài liệu quản lý của Mexico. Người ta ước tính rằng cuộc chiến đã giết chết 900.000 trong số 15 triệu dân số năm 1910. [127] [128]

Mỹ đã có một lịch sử suy luận và can thiệp vào Mexico, đáng chú ý nhất là Chiến tranh Mexico-Mỹ. Trong cuộc Cách mạng, chính quyền Taft ủng hộ cuộc đảo chính của Huerta chống lại Madero, nhưng khi Woodrow Wilson nhậm chức tổng thống vào tháng 3 năm 1913, chính quyền này đã từ chối công nhận chế độ của Huerta và cho phép bán vũ khí cho phe Lập hiến. Wilson ra lệnh cho quân đội chiếm đóng cảng chiến lược Veracruz vào năm 1914, cảng này đã được dỡ bỏ. [129] Sau khi Pancho Villa bị lực lượng cách mạng đánh bại vào năm 1915, ông dẫn đầu một cuộc đột kích xâm nhập vào Columbus, New Mexico , khiến Hoa Kỳ gửi 10.000 quân do Tướng John J. Pershing chỉ huy.trong một nỗ lực không thành công để chiếm Villa. Carranza đã đẩy lùi quân đội Mỹ đang ở miền bắc Mexico. Các lực lượng viễn chinh rút lui khi Hoa Kỳ tham gia Thế chiến thứ nhất [130] Đức đã cố gắng để có được Mexico đứng về phía mình, gửi một bức điện mậtvào năm 1917 để kích động chiến tranh giữa Hoa Kỳ và Mexico, với Mexico để giành lại lãnh thổ mà nước này đã mất trong Chiến tranh Mexico-Mỹ. [131] Mexico vẫn trung lập trong cuộc xung đột.

Để củng cố quyền lực, Tổng thống Carranza đã để lãnh đạo nông dân Emiliano Zapata bị ám sát vào năm 1919. [108] : 312 Carranza đã giành được sự ủng hộ của nông dân trong cuộc Cách mạng, nhưng khi nắm quyền, ông đã không phân phối đất đai, và trên thực tế, đã trả lại một số bị tịch thu đất cho chủ sở hữu ban đầu của họ. Vị tướng giỏi nhất của Tổng thống Carranza, Obregón, đã phục vụ một thời gian ngắn trong chính quyền của Carranza, nhưng đã trở về bang Sonora, quê hương của mình để tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1920. Carranza đã chọn một tổ chức phi chính trị và cách mạng để kế nhiệm mình. Obregón và hai tướng lĩnh cách mạng Sonoran khác đã lập ra Kế hoạch Agua Prieta , lật đổ Carranza, người đã chết khi chạy trốn khỏi Thành phố Mexico vào năm 1920. Tướng Adolfo de la Huertatrở thành tổng thống lâm thời, sau cuộc bầu cử của Tướng Álvaro Obregón .

Hợp nhất chính trị và sự cai trị của một đảng (1920–2000)

Biểu trưng của Đảng Cách mạng Thể chế, kết hợp màu sắc của lá cờ Mexico

Một phần tư thế kỷ đầu tiên của thời kỳ hậu cách mạng (1920–1946) được đặc trưng bởi các tướng lĩnh cách mạng làm Tổng thống Mexico , bao gồm Álvaro Obregón (1920–24), Plutarco Elías Calles (1924–28), Lázaro Cárdenas (1934– 40), và Manuel Avila Camacho (1940–46). Kể từ năm 1946, không có thành viên nào của quân đội là Tổng thống Mexico. Dự án hậu cách mạng của chính phủ Mexico tìm cách mang lại trật tự cho đất nước, chấm dứt can thiệp quân sự vào chính trị, và thành lập các tổ chức của các nhóm lợi ích. Công nhân, nông dân, nhân viên văn phòng thành thị và thậm chí cả quân đội trong một thời gian ngắn đã được hợp nhất thành các thành phần của một đảng thống trị nền chính trị Mexico từ khi thành lập năm 1929.

Obregón xúi giục cải cách ruộng đất và củng cố quyền lực của lao động có tổ chức. Ông đã nhận được sự công nhận từ Hoa Kỳ và thực hiện các bước để giải quyết các khiếu nại với các công ty và cá nhân bị mất tài sản trong cuộc Cách mạng. Ông đã áp đặt cựu tướng quân cách mạng Sonoran, Calles, làm người kế nhiệm, dẫn đến một cuộc nổi dậy quân sự bất thành. Với tư cách là tổng thống, Calles đã gây ra một cuộc xung đột lớn với Giáo hội Công giáo và các đội quân du kích Công giáo khi ông thực thi nghiêm ngặt các điều khoản chống đối của Hiến pháp năm 1917. Xung đột giữa Nhà thờ và Nhà nước đã được hòa giải và kết thúc với sự trợ giúp của Đại sứ Hoa Kỳ tại Mexicovà kết thúc bằng một thỏa thuận giữa các bên xung đột, bằng cách xác định các lĩnh vực hành động tương ứng. Mặc dù hiến pháp cấm tái tranh cử tổng thống, Obregón muốn tái tranh cử và hiến pháp đã được sửa đổi để cho phép bầu cử lại không liên tiếp. Obregón giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 1928, nhưng bị ám sát bởi một người nhiệt thành Công giáo, gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị về quyền kế vị. Calles không thể trở thành tổng thống một lần nữa, vì ông vừa kết thúc nhiệm kỳ của mình. Ông tìm cách thiết lập một cơ cấu để quản lý quyền kế vị tổng thống, thành lập đảng thống trị Mexico cho đến cuối thế kỷ XX. Những người kêu gọi tuyên bố rằng Cách mạng đã chuyển từ caudillismo (cai trị bởi những kẻ mạnh) sang kỷ nguyên thể chế (kỷ nguyên thể chế). [132]

Pemex, công ty dầu mỏ quốc gia được thành lập vào năm 1938 vì lý do kinh tế dân tộc chủ nghĩa; nó tiếp tục mang lại nguồn thu lớn cho chính phủ

Mặc dù không giữ chức tổng thống, Calles vẫn là nhân vật chính trị quan trọng trong thời kỳ được gọi là Maximato (1929–1934). Maximato kết thúc trong nhiệm kỳ tổng thống của Lázaro Cárdenas , người đã trục xuất Calles khỏi đất nước và thực hiện nhiều cải cách kinh tế và xã hội. Điều này bao gồm việc tịch thu dầu của Mexico vào tháng 3 năm 1938, công ty này đã quốc hữu hóa công ty dầu của MỹAnh - Hà Lan được gọi là Công ty Dầu mỏ Đại bàng Mexico . Sự chuyển động này sẽ dẫn đến việc thành lập công ty dầu mỏ Pemex thuộc sở hữu nhà nước của Mexico. Điều này đã gây ra một cuộc khủng hoảng ngoại giao với các quốc gia mà công dân của họ đã mất doanh nghiệp bởi biện pháp triệt để của Cárdenas, nhưng kể từ đó công ty đã đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Mexico. Người kế nhiệm Cárdenas, Manuel Ávila Camacho (1940–1946) ôn hòa hơn, và quan hệ giữa Mỹ và Mexico được cải thiện đáng kể trong Thế chiến thứ hai , khi Mexico là một đồng minh quan trọng, cung cấp nhân lực và vật lực để hỗ trợ nỗ lực chiến tranh.

Từ năm 1946, sau cuộc bầu cử của Miguel Alemán , tổng thống dân sự đầu tiên trong thời kỳ hậu cách mạng, Mexico đã bắt tay vào một chương trình phát triển kinh tế tích cực, được gọi là phép màu Mexico , được đặc trưng bởi công nghiệp hóa, đô thị hóa và sự gia tăng bất bình đẳng ở Mexico giữa thành thị và nông thôn. [133] Với tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, Mexico đã tìm cách giới thiệu nó với thế giới bằng cách đăng cai Thế vận hội Mùa hè năm 1968. Chính phủ đã đổ những nguồn lực khổng lồ vào việc xây dựng các cơ sở mới. Đồng thời, có bất ổn chính trị của sinh viên đại học và những người khác với những khoản chi tiêu đó, trong khi hoàn cảnh của họ khó khăn. Các cuộc biểu tình ở trung tâm Thành phố Mexico đã diễn ra trong nhiều tuần trước khi trận đấu khai mạc theo kế hoạch, với việc chính phủ của Gustavo Díaz Ordaz đã thẳng tay đàn áp. Đỉnh điểm là Cuộc thảm sát Tlatelolco , [134] đã cướp đi sinh mạng của khoảng 300 người biểu tình dựa trên những ước tính dè dặt và có lẽ lên tới 800. [135]

Biểu trưng cho Thế vận hội Mexico 1968
Học sinh trên một chiếc xe buýt bị đốt cháy trong cuộc biểu tình năm 1968

Mặc dù một số người tiếp tục khởi sắc nền kinh tế, nhưng bất bình đẳng xã hội vẫn là một yếu tố gây bất mãn. Sự cai trị của PRI ngày càng trở nên độc tài và đôi khi áp bức trong cuộc chiến mà bây giờ được gọi là Cuộc chiến bẩn thỉu Mexico . [136]

Luis Echeverría , Bộ trưởng Bộ Nội vụ dưới thời Díaz Ordaz, thực hiện cuộc đàn áp trong Thế vận hội, được bầu làm tổng thống năm 1970. Chính phủ của ông phải đối mặt với sự thiếu tin tưởng của người Mexico và các vấn đề kinh tế ngày càng gia tăng. Ông đã thiết lập một số với cải cách bầu cử. [137] [138] Echeverría chọn José López Portillo làm người kế nhiệm vào năm 1976. Các vấn đề kinh tế trở nên tồi tệ hơn trong nhiệm kỳ đầu của ông, khi đó trữ lượng lớn dầu mỏ nằm ngoài khơi Bờ Vịnh Mexico. Pemex không có khả năng tự phát triển các nguồn dự trữ này và đưa các công ty nước ngoài vào. Giá dầu cao do OPECbị khóa sản xuất dầu, và López Portilla đã vay tiền từ các ngân hàng nước ngoài để chi tiêu hiện tại để tài trợ cho các chương trình xã hội. Các ngân hàng nước ngoài này rất vui khi cho Mexico vay vì trữ lượng dầu rất lớn và doanh thu trong tương lai là tài sản đảm bảo cho các khoản vay bằng đô la Mỹ. Khi giá dầu giảm, nền kinh tế Mexico sụp đổ trong cuộc Khủng hoảng năm 1982 . Lãi suất tăng vọt, đồng peso mất giá và không có khả năng trả các khoản vay, chính phủ vỡ nợ . Tổng thống Miguel de la Madrid (1982–88) đã dùng đến việc phá giá tiền tệ và do đó làm bùng phát lạm phát.

Vào những năm 1980, những rạn nứt đầu tiên đã xuất hiện trong sự thống trị hoàn toàn về chính trị của PRI. Tại Baja California , ứng cử viên PAN được bầu làm thống đốc. Khi De la Madrid chọn Carlos Salinas de Gortari làm ứng cử viên cho PRI, và do đó, người chiến thắng tổng thống đã bị loại bỏ, Cuauhtémoc Cárdenas , con trai của cựu Tổng thống Lázaro Cárdenas , đã đoạn tuyệt với PRI và thách thức Salinas trong cuộc bầu cử năm 1988. Năm 1988, có một vụ gian lận bầu cử lớn , với kết quả cho thấy Salinas đã thắng cử với tỷ lệ phần trăm hẹp nhất từ ​​trước đến nay. Đã có nhiều cuộc biểu tình lớn ở Mexico City đối với cuộc bầu cử bị đánh cắp. Salinas tuyên thệ nhậm chức vào ngày 1 tháng 12 năm 1988. [139]Năm 1990, PRI được Mario Vargas Llosa mô tả nổi tiếng là "chế độ độc tài hoàn hảo", nhưng sau đó đã có những thách thức lớn đối với quyền bá chủ của PRI. [140] [141] [142]

Lễ ký NAFTA, tháng 10 năm 1992. Từ trái sang: (đứng) Tổng thống Carlos Salinas de Gortari (Mexico), Tổng thống George HW Bush (Mỹ) và Thủ tướng Brian Mulroney (Canada)

Mặc dù Salinas thắng do gian lận, ông vẫn bắt tay vào một chương trình cải cách tân tự do , cố định tỷ giá hối đoái của đồng peso, kiểm soát lạm phát, mở cửa cho Mexico với đầu tư nước ngoài và bắt đầu đàm phán với Mỹ và Canada để tham gia hiệp định thương mại tự do của họ . Để làm được điều đó, Hiến pháp năm 1917 đã được sửa đổi theo một số cách quan trọng. Điều 27, cho phép chính phủ chiếm đoạt tài nguyên thiên nhiên và phân phối đất đai, đã được sửa đổi để chấm dứt cải cách nông nghiệp và đảm bảo quyền sở hữu tài sản của chủ sở hữu tư nhân. Các bài báo chống giáo sĩ bóp nghẹt các tổ chức tôn giáo, đặc biệt là Nhà thờ Công giáo, đã được sửa đổi và Mexico tái thiết lập quan hệ ngoại giao với Tòa thánh, mà Nhà nước Mexico không công nhận là một thực thể chính trị. Việc ký kết Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) đã loại bỏ quyền tự chủ của Mexico về chính sách thương mại. Hiệp định có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 năm 1994; cùng ngày, Quân đội Giải phóng Quốc gia Zapatista (EZLN) bắt đầu cuộc nổi dậy vũ trang kéo dài hai tuần chống lại chính phủ liên bang và tiếp tục như một phong trào đối lập bất bạo động chống lại chủ nghĩa tân tự dotoàn cầu hóa .

Năm 1994, sau vụ ám sát ứng cử viên tổng thống của PRI là Luis Donaldo Colosio , Salinas được kế vị bởi ứng cử viên thay thế của PRI là Ernesto Zedillo . Salinas rời chính phủ của Zedillo để đối phó với cuộc khủng hoảng đồng peso Mexico , yêu cầu IMF cứu trợ 50 tỷ USD . Những cải cách kinh tế vĩ mô lớn đã được Tổng thống Zedillo bắt đầu, và nền kinh tế nhanh chóng phục hồi và tăng trưởng đạt đỉnh gần 7% vào cuối năm 1999. [143]

Mexico đương đại

Biểu trưng cho Đảng Hành động Quốc gia, đảng bảo thủ nắm quyền năm 2000

Năm 2000, sau 71 năm, PRI thua Vicente Fox của Đảng Hành động Quốc gia (PAN) trong một cuộc bầu cử tổng thống . Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2006, Felipe Calderón từ PAN đã được tuyên bố là người chiến thắng, với cách biệt rất hẹp (0,58%) so với chính trị gia cánh tả Andrés Manuel López Obrador khi đó là ứng cử viên của Đảng Cách mạng Dân chủ (PRD). [144] Tuy nhiên, López Obrador đã tranh cử và cam kết thành lập một "chính phủ thay thế". [145]

Sau mười hai năm, vào năm 2012, PRI lại thắng cử tổng thống với sự bầu cử của Enrique Peña Nieto , thống đốc Bang Mexico từ năm 2005 đến năm 2011. Tuy nhiên, ông đã giành chiến thắng với tỷ lệ đa số khoảng 38%, và không có một lập pháp đa số. [146]

Biểu trưng của Đảng Tái sinh Quốc gia; đảng MORENA mới đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2018

Sau khi thành lập đảng chính trị mới MORENA , Andrés Manuel López Obrador đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2018 với hơn 50% số phiếu bầu. Liên minh chính trị của ông, do đảng cánh tả của ông được thành lập sau cuộc bầu cử năm 2012, bao gồm các đảng phái và chính trị gia từ khắp mọi miền chính trị. Liên minh cũng giành được đa số trong cả hai viện đại hội cấp trên và cấp dưới. Thành công của AMLO (một trong nhiều biệt danh của ông) được cho là do các lựa chọn chính trị thay thế mạnh mẽ khác của đất nước đã cạn kiệt cơ hội của họ cũng như chính trị gia áp dụng một diễn ngôn ôn hòa tập trung vào hòa giải. [147]

Mexico đã phải đối mặt với tỷ lệ tội phạm cao , tham nhũng chính thức, nạn buôn lậu và nền kinh tế trì trệ. Nhiều doanh nghiệp công nghiệp quốc doanh đã được tư nhân hóa bắt đầu từ những năm 1990, với những cải cách tân tự do , nhưng Pemex, công ty xăng dầu nhà nước chỉ đang dần được tư nhân hóa, với giấy phép thăm dò được cấp. [148] Trong nỗ lực của AMLO chống lại tham nhũng của chính phủ, cựu giám đốc điều hành của Pemex đã bị bắt. [149]

Mặc dù có những lo ngại về gian lận bầu cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2018 của Mexico , [150] kết quả đã trao cho AMLO nhiệm vụ. [151] Vào ngày 1 tháng 12 năm 2018, Andrés Manuel López Obrador tuyên thệ nhậm chức Tổng thống mới của Mexico. Sau khi giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 7 năm 2018, ông trở thành tổng thống cánh tả đầu tiên trong nhiều thập kỷ. [152]

Trong đại dịch COVID-19 , tính đến giữa tháng 3 năm 2020, cả nước có một vài trường hợp mắc bệnh , nhưng tính đến giữa tháng 7, đã có hơn 320.000 trường hợp được báo cáo. Tuy nhiên, tình hình đại dịch trở nên tồi tệ hơn đáng kể. Vào tháng 4 năm 2021, Cấp độ 4: Mức độ COVID-19 rất cao ở Mexico. [153]

Môn Địa lý

Bản đồ địa hình của Mexico

Mexico nằm giữa vĩ độ 14 °33 ° N , và kinh độ 86 °119 ° W ở phần phía nam của Bắc Mỹ. Hầu như toàn bộ Mexico nằm trong Mảng Bắc Mỹ , với những phần nhỏ của bán đảo Baja California trên Thái Bình DươngMảng Cocos . Về mặt địa vật lý , một số nhà địa lý bao gồm lãnh thổ phía đông eo đất Tehuantepec (khoảng 12% tổng số) trong Trung Mỹ. [154] Tuy nhiên, về mặt địa chính trị , Mexico hoàn toàn được coi là một phần của Bắc Mỹ, cùng với Canada và Hoa Kỳ. [155]

Tổng diện tích của Mexico là 1.972.550 km 2 (761.606 sq mi), trở thành quốc gia lớn thứ 13 thế giới theo tổng diện tích . Nó có các đường bờ biển trên Thái Bình DươngVịnh California , cũng như Vịnh MexicoBiển Caribê , hai vùng sau tạo thành một phần của Đại Tây Dương . [156] Trong những vùng biển này là khoảng 6.000 km 2 (2.317 sq mi) các đảo (bao gồm cả Đảo Guadalupe ở Thái Bình Dương xa xôi Quần đảo Revillagigedo ). Từ những điểm xa nhất trên đất liền, Mexico có chiều dài hơn 2.000 mi (3.219 km).

Về phía bắc, Mexico có đường biên giới dài 3.141 km (1.952 mi) với Hoa Kỳ . Río Bravo del Norte uốn khúc (được gọi là Rio Grande ở Hoa Kỳ) xác định biên giới từ Ciudad Juárez về phía đông đến Vịnh Mexico. Một loạt các điểm đánh dấu tự nhiên và nhân tạo phân định biên giới Hoa Kỳ-Mexico về phía tây từ Ciudad Juárez đến Thái Bình Dương. Về phía nam, Mexico có đường biên giới 871 km (541 mi) với Guatemala và 251 km (156 mi) biên giới với Belize .

Mexico được cắt ngang từ bắc xuống nam bởi hai dãy núi được gọi là Sierra Madre OrientalSierra Madre Occidental , là phần mở rộng của dãy núi Rocky từ phía bắc Bắc Mỹ. Từ đông sang tây ở trung tâm, đất nước được cắt ngang bởi Vành đai núi lửa xuyên Mexico còn được gọi là Sierra Nevada. Dãy núi thứ tư, Sierra Madre del Sur , chạy từ Michoacán đến Oaxaca . [157]

Do đó, phần lớn lãnh thổ miền trung và miền bắc Mexico nằm ở độ cao lớn, và độ cao cao nhất được tìm thấy tại Vành đai núi lửa xuyên Mexico: Pico de Orizaba (5.700 m hoặc 18.701 ft), Popocatépetl (5.462 m hoặc 17.920 ft) ) và Iztaccihuatl (5.286 m hoặc 17.343 ft) và Nevado de Toluca (4.577 m hoặc 15.016 ft). Ba khu tập kết đô thị lớn nằm trong các thung lũng giữa bốn độ cao này: Toluca , Greater Mexico CityPuebla . [157]

Một đặc điểm địa chất quan trọng của bán đảo Yucatán là miệng núi lửa Chicxulub . Khoa học đồng thuận rằng tác nhân Chicxulub là nguyên nhân gây ra sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta – Paleogen .

Khí hậu

Bản đồ phân loại khí hậu Köppen của Mexico

Đường chí tuyến phân chia đất nước thành các đới ôn hòa và nhiệt đới. Vùng đất phía bắc chí tuyến có nhiệt độ mát hơn trong những tháng mùa đông. Ở phía nam của chí tuyến, nhiệt độ khá ổn định quanh năm và chỉ thay đổi theo một hàm số của độ cao. Điều này mang lại cho Mexico một trong những hệ thống thời tiết đa dạng nhất thế giới.

Các khu vực phía nam chí tuyến với độ cao lên đến 1.000 m (3.281 ft) (phần phía nam của cả đồng bằng ven biển cũng như bán đảo Yucatán ), có nhiệt độ trung bình hàng năm từ 24 đến 28 ° C (75,2 đến 82,4 ° F) ). Nhiệt độ ở đây duy trì ở mức cao trong suốt cả năm, chỉ chênh lệch 5 ° C (9 ° F) giữa nhiệt độ trung bình mùa đông và mùa hè. Cả hai bờ biển Mexico, ngoại trừ bờ biển phía nam của Vịnh Campeche và phía bắc Baja, cũng dễ bị ảnh hưởng bởi các cơn bão nghiêm trọng trong mùa hè và mùa thu. Mặc dù các khu vực thấp phía bắc chí tuyến nóng và ẩm ướt trong mùa hè, nhưng nhìn chung chúng có nhiệt độ trung bình hàng năm thấp hơn (từ 20 đến 24 ° C hoặc 68,0 đến 75,2 ° F) do điều kiện ôn hòa hơn trong mùa đông.

Nhiều thành phố lớn ở Mexico nằm trong Thung lũng Mexico hoặc trong các thung lũng liền kề với độ cao thường trên 2.000 m (6.562 ft). Điều này mang lại cho chúng khí hậu ôn hòa quanh năm với nhiệt độ trung bình hàng năm (từ 16 đến 18 ° C hoặc 60,8 đến 64,4 ° F) và nhiệt độ ban đêm mát mẻ quanh năm.

Nhiều vùng của Mexico, đặc biệt là phía bắc, có khí hậu khô hạn với lượng mưa rải rác trong khi các vùng đất thấp nhiệt đới ở phía nam có lượng mưa trung bình hàng năm hơn 2.000 mm (78,7 in). Ví dụ, nhiều thành phố ở phía bắc như Monterrey , HermosilloMexicali có nhiệt độ từ 40 ° C (104 ° F) trở lên vào mùa hè. sa mạc Sonoran nhiệt độ lên tới 50 ° C (122 ° F) hoặc hơn.

Đa dạng sinh học

Sói Mexico
Cá voi xám

Mexico đứng thứ tư [158] trên thế giới về đa dạng sinh học và là một trong 17 quốc gia có diện tích rộng lớn . Với hơn 200.000 loài khác nhau, Mexico là ngôi nhà của 10–12% đa dạng sinh học trên thế giới. [159] Mexico đứng đầu về đa dạng sinh học về bò sát với 707 loài đã biết, thứ hai về động vật có vú với 438 loài, thứ tư về lưỡng cư với 290 loài và thứ tư về hệ thực vật, với 26.000 loài khác nhau. [160] Mexico cũng được coi là quốc gia thứ hai trên thế giới về hệ sinh thái và thứ tư về loài tổng thể. [161] Khoảng 2.500 loài được bảo vệ bởi luật pháp Mexico. [161]

Năm 2002 , Mexico có tốc độ phá rừng nhanh thứ hai trên thế giới, chỉ đứng sau Brazil. [162] Nó có điểm trung bình của Chỉ số toàn vẹn cảnh quan rừng năm 2019 là 6,82 / 10, xếp thứ 63 trên toàn cầu trong số 172 quốc gia. [163] Chính phủ đã thực hiện một sáng kiến ​​khác vào cuối những năm 1990 để mở rộng kiến ​​thức của người dân, sự quan tâm và sử dụng đa dạng sinh học quý giá của đất nước, thông qua Comisión Nacional para el Conocimiento y Uso de la Biodiversidad .

Ở Mexico, 170.000 km vuông (65.637 sq mi) được coi là "Khu vực tự nhiên được bảo vệ". Chúng bao gồm 34 khu dự trữ sinh quyển (hệ sinh thái không bị thay đổi), 67 vườn quốc gia , 4 di tích tự nhiên (được bảo vệ vĩnh viễn về giá trị thẩm mỹ, khoa học hoặc lịch sử), 26 khu bảo tồn động thực vật, 4 khu bảo vệ tài nguyên thiên nhiên (bảo tồn đất, lưu vực thủy văn và rừng) và 17 khu bảo tồn (khu phong phú về các loài đa dạng). [159]

Việc phát hiện ra châu Mỹ đã mang đến cho phần còn lại của thế giới nhiều cây lương thựccây ăn được được sử dụng rộng rãi . Một số thành phần ẩm thực bản địa của Mexico bao gồm: sô cô la, , cà chua , ngô, vani , ổi , su su , epazote , camote , jícama , nopal , zucchini , tejocote , huitlacoche , sapote , mamey sapote , nhiều loại đậu và thậm chí còn lớn hơn đa dạng củaớt , chẳng hạn như habanerojalapeño . Hầu hết những cái tên này đến từ các ngôn ngữ bản địa như Nahuatl .

Do có tính đa dạng sinh học cao nên Mexico cũng là địa điểm thường xuyên của các cơ quan nghiên cứu quốc tế về điều tra sinh học . [164] Ví dụ đầu tiên rất thành công là việc phát hiện ra củ " Barbasco " ( Dioscorea composita ) vào năm 1947 có hàm lượng diosgenin cao , cách mạng hóa việc sản xuất hormone tổng hợp trong những năm 1950 và 1960 và cuối cùng dẫn đến việc phát minh ra chất kết hợp thuốc uống tránh thai . [165]

chính phủ và chính trị

Chính quyền

Andrés Manuel López Tổng thống Obrador của Mexico
Tòa nhà Thượng viện mới trên Paseo de la Reforma và Insurgentes ở Thành phố Mexico

Hoa Kỳ Mexico là một liên bang có chính phủ là đại diện , dân chủ và cộng hòa dựa trên hệ thống tổng thống theo Hiến pháp năm 1917. Hiến pháp thiết lập ba cấp chính quyền: Liên minh liên bang, chính quyền tiểu bang và chính quyền thành phố. Theo hiến pháp, tất cả các quốc gia hợp thành của liên bang phải có một hình thức chính thể cộng hòa bao gồm ba nhánh: hành pháp, được đại diện bởi một thống đốc và một nội các được chỉ định, nhánh lập pháp do đại hội đơn viện thành lập [166] [ nghiên cứu ban đầu? ]và cơ quan tư pháp, sẽ bao gồm Tòa án Tư pháp Tối cao của tiểu bang. Họ cũng có mã dân sự và tư pháp của chính họ.

quan lập pháp liên bang Quốc hội lưỡng viện của Liên minh , bao gồm Thượng viện Cộng hòaHạ viện . Quốc hội đưa ra luật liên bang , tuyên chiến, áp thuế, phê chuẩn ngân sách quốc gia và các hiệp ước quốc tế, và phê chuẩn các bổ nhiệm ngoại giao. [167]

Quốc hội liên bang, cũng như các cơ quan lập pháp của tiểu bang, được bầu theo hệ thống bỏ phiếu song song bao gồm đại diện đa số và tỷ lệ . [168] Hạ viện có 500 đại biểu. Trong số này, 300 người được bầu theo đa số tại các khu vực một thành viên (khu vực bầu cử liên bang ) và 200 người được bầu theo tỷ lệ đại diện với danh sách đảng kín [169] mà đất nước được chia thành năm khu vực bầu cử. [170]Thượng viện được tạo thành từ 128 thượng nghị sĩ. Trong số này, 64 thượng nghị sĩ (hai cho mỗi bang và hai cho Mexico City) được bầu theo đa số theo cặp; 32 thượng nghị sĩ là thiểu số đầu tiên hoặc đứng thứ nhất (một cho mỗi tiểu bang và một cho Mexico City), và 32 thượng nghị sĩ được bầu theo tỷ lệ đại diện từ danh sách các đảng đóng trên toàn quốc. [169]

Người điều hànhTổng thống Hoa Kỳ Mexico , người đứng đầu nhà nướcchính phủ , đồng thời là tổng tư lệnh của các lực lượng quân sự Mexico. Tổng thống cũng bổ nhiệm Nội các và các sĩ quan khác. Tổng thống chịu trách nhiệm thi hành và thực thi luật pháp, có quyền phủ quyết các dự luật. [171]

Địa điểm của Tòa án Tư pháp Tối cao

Cơ quan cao nhất của nhánh tư pháp của chính phủ là Tòa án Tư pháp Tối cao , tòa án tối cao quốc gia , có 11 thẩm phán do Tổng thống bổ nhiệm và Thượng viện phê chuẩn. Tòa án Tư pháp Tối cao giải thích luật và xét xử các vụ việc liên quan đến năng lực liên bang. Các tổ chức khác của cơ quan tư pháp là Tòa án bầu cử liên bang , tòa án cấp cao đẳng, đơn vị và cấp huyện, và Hội đồng tư pháp liên bang. [172]

Chính trị

Ba đảng trong lịch sử là những đảng thống trị trong nền chính trị Mexico: Đảng Cách mạng Thể chế (PRI), một đảng chung sức [173] và thành viên của Quốc tế Xã hội Chủ nghĩa [174] được thành lập vào năm 1929 để đoàn kết tất cả các phe phái của Mexico. Cách mạng và nắm giữ một quyền lực gần như bá chủ trong nền chính trị Mexico kể từ đó; các Đảng Hành động Quốc gia (PAN), một đảng bảo thủ thành lập vào năm 1939 và thuộc Tổ chức Christian Dân chủ của Mỹ ; [175]Đảng Cách mạng Dân chủ (PRD) một đảng cánh tả, [176]được thành lập vào năm 1989 với tư cách là sự kế thừa của liên minh những người theo chủ nghĩa xã hội và các đảng phái tự do. PRD nổi lên sau những gì đã được chứng minh là một cuộc bầu cử bị đánh cắp vào năm 1988, [177] và đã giành được nhiều chiến thắng trong các cuộc bầu cử cấp bang và địa phương kể từ đó. PAN giành được chức thống đốc đầu tiên vào năm 1989, và đắc cử tổng thống vào năm 2000 và 2006. [178]

Một đảng chính trị mới, Phong trào Tái sinh Quốc gia (MORENA), một đảng dân túy cánh tả, nổi lên sau cuộc bầu cử năm 2012 và chiếm ưu thế trong cuộc tổng tuyển cử năm 2018 ở Mexico . [179]

Không giống như nhiều nước Mỹ Latinh, quân đội ở Mexico không tham gia vào chính trị và nằm dưới sự kiểm soát của dân sự. [180]

Quan hệ đối ngoại

Tổng thống Enrique Peña Nieto , Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Justin TrudeauThỏa thuận Hoa Kỳ-Mexico-Canada trong hội nghị thượng đỉnh G20Buenos Aires , Argentina , vào ngày 30 tháng 11 năm 2018.

Các quan hệ đối ngoại của Mexico do Tổng thống Mexico chỉ đạo [181] và được quản lý thông qua Bộ Ngoại giao . [182] Các nguyên tắc của chính sách đối ngoại được hiến pháp ghi nhận tại Điều 89, Mục 10, bao gồm: tôn trọng luật pháp quốc tếbình đẳng pháp lý của các quốc gia , chủ quyềnđộc lập của các quốc gia đó , xu hướng không can thiệp vào công việc đối nội của các quốc gia khác. , giải quyết hòa bình các xung đột và thúc đẩy an ninh tập thể thông qua sự tham gia tích cực vàocác tổ chức quốc tế . [181] Kể từ những năm 1930, Học thuyết Estrada đã đóng vai trò bổ sung quan trọng cho những nguyên tắc này. [183]

Alfonso García Robles, nhà ngoại giao nhận giải Nobel Hòa bình năm 1982.

Mexico là thành viên sáng lập của một số tổ chức quốc tế, đặc biệt là Liên Hiệp Quốc, [184] các Tổ chức các nước châu Mỹ , [185] các Tổ chức Ibero-Mỹ Hoa , [186] các OPANAL [187]Nhóm Rio . [188] Năm 2008, Mexico đóng góp hơn 40 triệu đô la cho ngân sách thường xuyên của Liên hợp quốc. [189] Ngoài ra, nó là thành viên Mỹ Latinh duy nhất của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế kể từ khi tổ chức này gia nhập vào năm 1994 cho đến khi Chile trở thành thành viên đầy đủ vào năm 2010.[190] [191]

Mexico được coi là một cường quốc trong khu vực [192] [193] do đó nước này có mặt trong các nhóm kinh tế lớn như G8 + 5G-20 . Ngoài ra, kể từ những năm 1990, Mexico đã tìm cách cải tổ Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và các phương pháp làm việc của nó [194] với sự hỗ trợ của Canada, Ý, Pakistan và chín quốc gia khác, thành lập một nhóm được gọi là Câu lạc bộ Cà phê . [195]

Sau Chiến tranh giành độc lập , các mối quan hệ của Mexico chủ yếu tập trung vào Hoa Kỳ, nước láng giềng phía bắc, đối tác thương mại lớn nhất , [196] và là tác nhân quyền lực nhất trong các vấn đề bán cầu và thế giới . [197] Mexico ủng hộ chính phủ Cuba kể từ khi thành lập vào đầu những năm 1960, [198] các cuộc cách mạng Sandinista ở Nicaragua trong thời gian cuối năm 1970, [199] và các nhóm cách mạng cánh tả ở El Salvador trong những năm 1980. [200] Felipe CalderónChính quyền của (2006–2012) chú trọng nhiều hơn đến quan hệ với Mỹ Latinh và Caribe. [201] Enrique Peña Nieto (2012–2018) nhấn mạnh các vấn đề kinh tế và đầu tư nước ngoài, đặc biệt là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương hiện đã không còn tồn tại . [202] Andrés Manuel López Obrador đã thực hiện một cách tiếp cận thận trọng, không muốn thách thức Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump về thương mại hoặc di cư, đồng thời duy trì sự trung lập đối với Venezuela và hoan nghênh tiền của Trung Quốc. [203]

Quân đội

Một chiếc Eurocopter của Hải quân Mexico

Quân đội Mexico "cung cấp một ví dụ độc đáo về việc một nhà lãnh đạo quân sự chuyển mình thành một giới tinh hoa chính trị dân sự, đồng thời chuyển giao cơ sở quyền lực từ quân đội sang một nhà nước dân sự." [204] Sự chuyển đổi được thực hiện bởi các tướng lĩnh cách mạng trong những năm 1920 và 1930, sau sự sụp đổ của Quân đội Liên bang sau thất bại hoàn toàn trong cuộc Cách mạng Mexico kéo dài một thập kỷ. [205]

Lực lượng Vũ trang Mexico có hai nhánh: Quân đội Mexico (bao gồm Không quân Mexico ) và Hải quân Mexico . Lực lượng Vũ trang Mexico duy trì cơ sở hạ tầng quan trọng, bao gồm các cơ sở thiết kế, nghiên cứu và thử nghiệm vũ khí, phương tiện, máy bay, tàu hải quân, hệ thống phòng thủ và thiết bị điện tử; [206] [207] các trung tâm sản xuất công nghiệp quân sự để xây dựng các hệ thống như vậy, và các bến tàu hải quân tiên tiến đóng tàu quân sự hạng nặng và công nghệ tên lửa tiên tiến. [208]

Trong những năm gần đây, Mexico đã cải thiện kỹ thuật huấn luyện, cơ cấu chỉ huy quân sự và thông tin, đồng thời thực hiện các bước để tự chủ hơn trong việc cung cấp cho quân đội bằng cách thiết kế cũng như sản xuất vũ khí, [209] tên lửa, [207] máy bay, [210] phương tiện, vũ khí hạng nặng, thiết bị điện tử, [206] hệ thống phòng thủ, [206] áo giáp, thiết bị công nghiệp quân sự hạng nặng và tàu hải quân hạng nặng. [211] Kể từ những năm 1990, khi quân đội leo thang vai trò của mình trong cuộc chiến chống ma túy , tầm quan trọng ngày càng tăng của việc có được các nền tảng giám sát trên không, máy bay, trực thăng , công nghệ chiến đấu kỹ thuật số,[206] thiết bị chiến tranh đô thị và vận chuyển quân nhanh chóng. [212]

Mexico có khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân, nhưng đã từ bỏ khả năng này với Hiệp ước Tlatelolco năm 1968 và cam kết chỉ sử dụng công nghệ hạt nhân của mình cho các mục đích hòa bình. [213] Năm 1970, viện nghiên cứu hạt nhân quốc gia của Mexico đã tinh chế thành công uranium cấp độ vũ khí [214] [ xác minh thất bại ] được sử dụng trong sản xuất vũ khí hạt nhân nhưng vào tháng 4 năm 2010, Mexico đã đồng ý chuyển giao uranium cấp độ vũ khí của mình cho Hoa Kỳ. Những trạng thái. [215] [216] Mexico ký hiệp ước Liên hợp quốc về Cấm vũ khí hạt nhân . [217]

Trong lịch sử, Mexico vẫn giữ vị trí trung lập trong các cuộc xung đột quốc tế, [218] ngoại trừ Chiến tranh Thế giới thứ hai . Tuy nhiên, trong những năm gần đây, một số đảng phái chính trị đã đề xuất sửa đổi Hiến pháp để cho phép Quân đội, Không quân hoặc Hải quân Mexico cộng tác với Liên hợp quốc trong các sứ mệnh gìn giữ hòa bình hoặc cung cấp trợ giúp quân sự cho các quốc gia chính thức yêu cầu. [219]

Thực thi pháp luật

Trụ sở cảnh sát liên bangMexico City

Công an được ban hành ở ba cấp chính quyền, mỗi cấp có những đặc quyền và trách nhiệm khác nhau. Các sở cảnh sát địa phương và tiểu bang chủ yếu phụ trách thực thi pháp luật, trong khi Cảnh sát Liên bang Mexico phụ trách các nhiệm vụ chuyên biệt. Tất cả các cấp báo cáo cho Secretaría de Seguridad Pública (Bộ trưởng Công an). Văn phòng Tổng chưởng lý (Fiscalía General de la República, FGR) là một tổ chức tự trị theo hiến pháp chịu trách nhiệm điều tra và truy tố tội phạm ở cấp liên bang, chủ yếu là những tội phạm liên quan đến buôn bán ma túy và vũ khí, [220] gián điệp và cướp ngân hàng. [221] FGR điều hành Cảnh sát Bộ trưởng Liên bang(Bộ trưởng Liên bang Policia, PMF) một cơ quan điều tra và phòng ngừa. [222]

Mặc dù chính phủ nói chung tôn trọng quyền con người của công dân, nhưng đã có báo cáo về việc lạm dụng quyền lực nghiêm trọng trong các hoạt động an ninh ở miền nam đất nước, trong các cộng đồng bản địa và các khu dân cư nghèo ở thành thị. [223] Ủy ban Nhân quyền Quốc gia đã có rất ít tác động trong việc đảo ngược xu hướng này, chủ yếu tham gia vào tài liệu nhưng không sử dụng quyền hạn của mình để đưa ra những lời lên án công khai đối với các quan chức phớt lờ các khuyến nghị của mình. [224] Theo luật, tất cả các bị cáo có quyền đảm bảo cho họ được xét xử công bằng và đối xử nhân đạo; tuy nhiên, hệ thống quá tải và gặp một số vấn đề. [223]

Bất chấp những nỗ lực của chính quyền trong việc đấu tranh chống tội phạm và gian lận, hầu hết người dân Mexico có niềm tin thấp vào cảnh sát hoặc hệ thống tư pháp, và do đó, rất ít tội phạm thực sự được người dân tố cáo. [223] Các Liêm Global Index đo sự tồn tại và hiệu quả của cơ chế chống tham nhũng quốc gia đánh giá Mexico 31 đằng sau Kenya, Thái Lan, và Nga. [225] Năm 2008, tổng thống Calderón đề xuất một cuộc cải cách lớn đối với hệ thống tư pháp, được Đại hội Liên hiệp thông qua, bao gồm xét xử miệng, tuyên bố vô tội cho bị cáo, thẩm quyền điều tra tội phạm của cảnh sát địa phương - cho đến lúc đó. đặc quyền của các đơn vị cảnh sát đặc biệt — và một số thay đổi khác nhằm đẩy nhanh quá trình xét xử. [226]

Tội ác

Các băng đảng ma túy là mối quan tâm lớn ở Mexico. [227] Cuộc chiến chống ma túy ở Mexico , tiếp diễn từ năm 2006, đã khiến hơn 120.000 người chết và có lẽ 37.000 người khác mất tích. [34] Các băng đảng ma túy Mexico có tới 100.000 thành viên. [228] Viện Địa lý và Thống kê Quốc gia Mexico ước tính rằng vào năm 2014, 1/5 người Mexico là nạn nhân của một số loại tội phạm. [229] Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cảnh báo công dân của mình tăng cường thận trọng khi đi du lịch ở Mexico, đưa ra lời khuyên du lịch trên trang web của mình. [230]

Biểu tình vào ngày 26 tháng 9 năm 2015, trong lễ kỷ niệm đầu tiên 43 sinh viên mất tích ở thị trấn Iguala của Mexico

Tổng thống Felipe Calderón (2006–12) coi việc tiêu diệt tội phạm có tổ chức là một trong những ưu tiên hàng đầu của chính quyền ông bằng cách triển khai quân nhân tới các thành phố nơi các băng đảng ma túy hoạt động. Động thái này đã bị các đảng đối lập và Ủy ban Nhân quyền Quốc gia chỉ trích vì làm leo thang bạo lực, [231] nhưng tác động của nó đã được Cục Thực thi Pháp luật và Ma túy Quốc tế thuộc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đánh giá là đã thu được "kết quả chưa từng có". "nhiều thành công quan trọng". [232]

Kể từ khi Tổng thống Felipe Calderón phát động chiến dịch trấn áp các băng đảng vào năm 2006, hơn 28.000 tội phạm bị cáo buộc đã bị tiêu diệt thành công. [233] [234] Trong tổng số vụ bạo lực liên quan đến ma túy, 4% là người vô tội, [235] chủ yếu là người qua đường và những người bị kẹt giữa các vụ xả súng; 90% là tội phạm và 6% là quân nhân và cảnh sát. [235] Vào tháng 10 năm 2007, Tổng thống Calderón và Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush đã công bố Sáng kiến ​​Mérida , một kế hoạch hợp tác thực thi pháp luật giữa hai nước. [236]

Hơn 100 nhà báo và nhân viên truyền thông đã bị giết hoặc mất tích kể từ năm 2000, và hầu hết các tội ác này vẫn chưa được giải quyết, điều tra không đúng cách, và rất ít thủ phạm bị bắt và bị kết án. [237] [238]

Vụ bắt cóc hàng loạt 43 sinh viên ở Iguala vào ngày 26 tháng 9 năm 2014 đã gây ra các cuộc biểu tình trên toàn quốc phản đối phản ứng yếu ớt của chính phủ đối với các vụ mất tích và tham nhũng tràn lan, tạo điều kiện cho các tổ chức tội phạm kiềm chế. [239]

Chia rẽ chính trị

Hoa Kỳ Mexico là một liên bang gồm 31 quốc gia tự do và có chủ quyền, tạo thành một liên minh thực hiện một mức độ tài phán đối với Thành phố Mexico . [240]

Mỗi tiểu bang đều có hiến pháp riêng, đại hội , và một hệ thống tư pháp, và công dân của mình bầu bằng bỏ phiếu trực tiếp một thống đốc với nhiệm kỳ sáu năm, và đại diện cho Đại hội nhà nước đơn viện tương ứng của họ với các điều kiện ba năm. [241]

Thành phố Mexico là một khu vực chính trị đặc biệt trực thuộc liên bang nói chung và không thuộc một tiểu bang cụ thể. [240] Trước đây được gọi là Quận Liên bang, quyền tự trị của nó trước đây bị hạn chế so với các bang. [242] Nó đã bỏ chỉ định này vào năm 2016 và đang trong quá trình đạt được quyền tự chủ chính trị lớn hơn bằng cách trở thành một thực thể liên bang với hiến pháp và quốc hội riêng. [243]

Các bang được chia thành các thành phố trực thuộc trung ương , là thực thể chính trị hành chính nhỏ nhất trong cả nước, được điều hành bởi một thị trưởng hoặc chủ tịch thành phố ( thành phố trực thuộc tổng thống ), được bầu bởi các cư dân của nó theo đa số. [244]

Thực thể / Viết tắtThủ đôThực thể / Viết tắtThủ đô
 Aguascalientes (AGS)Aguascalientes Morelos (MOR)Cuernavaca
 Baja California (BC)Mexicali Nayarit (NAY)Tepic
 Baja California Sur (BCS)la Paz Nuevo León (NL)Monterrey
 Campeche (CAM)Campeche Oaxaca (OAX)Oaxaca
 Chiapas (CHIS)Tuxtla Gutiérrez Puebla (PUE)Puebla
 Chihuahua (CHIH)Chihuahua Querétaro (QRO)Querétaro
 Coahuila (COAH)Saltillo Quintana Roo (QR)Chetumal
 Colima (COL)Colima San Luis Potosí (SLP)San Luis Potosí
 Durango (DUR)Bang Durango Mê hi cô Sinaloa (SNL)Culiacán
 Guanajuato (GTO)Guanajuato Sonora (SON)Hermosillo
 Guerrero (GRO)Chilpancingo Tabasco (TAB)Villahermosa
 Hidalgo (HGO)Pachuca Tamaulipas (TAMPS)Victoria
 Jalisco (JAL)Guadalajara Tlaxcala (TLAX)Tlaxcala
 Bang Mexico (EM)Toluca Veracruz (VER)Xalapa
 Thành phố Mexico (CDMX)thành phố Mexico Yucatán (YUC)Mérida
 Michoacán (MICH)Morelia Zacatecas (ZAC)Zacatecas

Nên kinh tê

Một đại diện tỷ lệ của xuất khẩu của Mexico. Quốc gia này có nền kinh tế phức tạp nhất ở Mỹ Latinh.

Tính đến tháng 4 năm 2018, Mexico có GDP danh nghĩa lớn thứ 15 (1,15 nghìn tỷ USD) [245]lớn thứ 11 theo sức mua tương đương (2,45 nghìn tỷ USD). Tăng trưởng bình quân hàng năm GDP là 2,9% vào năm 2016 và 2% vào năm 2017. [245] Nông nghiệp chiếm 4% nền kinh tế trong hai thập kỷ qua, trong khi công nghiệp đóng góp 33% (chủ yếu là ô tô, dầu và điện tử) và dịch vụ (đáng chú ý là dịch vụ tài chính và du lịch) đóng góp 63%. [245] GDP của Mexico tính theo PPP bình quân đầu người là 18.714,05 đô la Mỹ. Ngân hàng Thế giới báo cáo vào năm 2009 rằng Tổng Thu nhập Quốc dân của nước này tính theo tỷ giá hối đoái thị trường cao thứ hai ở Mỹ Latinh, sau Brazilở mức 1.830,392 tỷ đô la Mỹ, [246] dẫn đến thu nhập bình quân đầu người cao nhất trong khu vực ở mức 15.311 đô la. [247] [248] Mexico hiện đã được khẳng định là một quốc gia có thu nhập trung bình cao. Sau khi suy thoái năm 2001, quốc gia này đã phục hồi và tăng 4,2, 3,0 và 4,8% trong các năm 2004, 2005 và 2006, [249] mặc dù được coi là thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng tiềm năng của Mexico. [250] Các Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự đoán tốc độ tăng trưởng là 2,3% và 2,7% cho năm 2018 và 2019, tương ứng. [245] Đến năm 2050, Mexico có khả năng trở thành nền kinh tế lớn thứ năm hoặc thứ bảy trên thế giới. [251] [252]

Mặc dù nhiều tổ chức quốc tế trùng và phân loại Mexico là một đất nước trên giữa thu nhập, hay một quốc gia tầng lớp trung lưu [253] [254] của Mexico Hội đồng quốc gia vì sự đánh giá Chính sách Phát triển Xã hội (CONEVAL), đó là tổ chức chịu trách nhiệm để đo lường của đất nước nghèo đói báo cáo rằng một tỷ lệ rất lớn dân số Mexico sống trong cảnh nghèo đói. Theo hội đồng này, từ năm 2006 đến năm 2010 (năm CONEVAL công bố báo cáo nghèo đói đầu tiên trên toàn quốc), tỷ lệ người Mexico sống trong cảnh nghèo đói đã tăng từ 18% –19% [255] lên 46% (52 triệu người). [256]Tuy nhiên, thay vì nền kinh tế Mexico sụp đổ, các nhà kinh tế quốc tế cho rằng sự gia tăng lớn của tỷ lệ dân số sống dưới mức nghèo khổ của đất nước là do CONEVAL sử dụng các tiêu chuẩn mới để định nghĩa nó, vì hiện nay bên cạnh những người sống dưới mức phúc lợi kinh tế, những người thiếu ít nhất một "nhu cầu xã hội" như giáo dục đầy đủ, tiếp cận với chăm sóc sức khỏe, tiếp cận thực phẩm thông thường, dịch vụ nhà ở và hàng hóa, an sinh xã hội, v.v. được coi là sống trong nghèo đói (một số quốc gia thu thập thông tin liên quan đến sự tồn tại của các lỗ hổng nói trên dân số của họ, nhưng Mexico là quốc gia duy nhất phân loại những người thiếu một hoặc nhiều nhu cầu đó là sống dưới mức nghèo khổ quốc gia). Các nhà kinh tế đã chỉ ra rằng tỷ lệ người sống trong cảnh nghèo đói theo Mexico 'chuẩn nghèo quốc gia của s cao hơn khoảng 40 lần so với mức được báo cáo bởiChuẩn nghèo quốc tế của Ngân hàng Thế giới (với mức chênh lệch được cho là lớn nhất trên thế giới) và suy nghĩ xem liệu các quốc gia có hoàn cảnh như Mexico sẽ không tốt hơn nếu áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế hóa để đo lường đói nghèo để những con số thu được có thể được sử dụng để so sánh quốc tế chính xác . [257] Theo chuẩn nghèo riêng của OECD (được định nghĩa là tỷ lệ phần trăm dân số của một quốc gia kiếm được 60% [258] hoặc thấp hơn thu nhập trung bình quốc gia) 20% dân số Mexico sống trong tình trạng nghèo đói. [259]

Tòa nhà Sở giao dịch chứng khoán Mexico

Trong số các nước OECD , Mexico có mức độ chênh lệch kinh tế cao thứ hai giữa người cực nghèo và người cực giàu, sau Chile - mặc dù nó đã giảm trong thập kỷ qua, là một trong số ít quốc gia rơi vào trường hợp này. [260] Mười phần trăm dưới cùng trong hệ thống phân cấp thu nhập sử dụng 1,36% nguồn lực của đất nước, trong khi mười phần trăm cao hơn loại bỏ gần 36%. OECD cũng lưu ý rằng chi phí ngân sách của Mexico dành cho xóa đói giảm nghèo và phát triển xã hội chỉ bằng khoảng một phần ba mức trung bình của OECD. [261]Điều này cũng được phản ánh bởi thực tế là tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh ở Mexico cao hơn ba lần so với mức trung bình của các quốc gia OECD trong khi mức độ biết chữ của nó ở mức trung bình của các quốc gia OECD. Tuy nhiên, theo Goldman Sachs , đến năm 2050, Mexico sẽ có nền kinh tế lớn thứ 5 trên thế giới. [262] Theo một Liên hợp quốc năm 2008, Báo cáo thu nhập trung bình trong một khu vực đô thị hóa điển hình của Mexico là 26.654 đô la, trong khi thu nhập trung bình ở khu vực nông thôn chỉ cách xa chỉ $ 8,403. [263] Mức lương tối thiểu hàng ngày được đặt hàng năm ở mức 102,68 đô la Mexico peso (5,40 đô la Mỹ) vào năm 2019. [264]Tất cả các chỉ số phát triển xã hội đối với dân bản địa Mexico đều thấp hơn đáng kể so với mức trung bình của cả nước, đây là động cơ quan tâm của chính phủ. [265]

Thiên thần Độc lập trên Paseo de la Reforma , Thành phố Mexico

Ngành công nghiệp điện tử của Mexico đã phát triển vượt bậc trong vòng một thập kỷ qua. Mexico có ngành công nghiệp điện tử lớn thứ sáu trên thế giới sau Trung Quốc , Hoa Kỳ, Nhật Bản , Hàn QuốcĐài Loan . Mexico là nước xuất khẩu hàng điện tử lớn thứ hai sang Hoa Kỳ, nơi nước này đã xuất khẩu hàng điện tử trị giá 71,4 tỷ đô la vào năm 2011. [266] Ngành công nghiệp điện tử Mexico chủ yếu là sản xuất và thiết kế OEM của ti vi, màn hình, máy tính, điện thoại di động, mạch điện. bo mạch, chất bán dẫn, thiết bị điện tử, thiết bị truyền thông và mô-đun LCD. Ngành công nghiệp điện tử Mexico đã tăng trưởng 20% ​​từ năm 2010 đến năm 2011, tăng từ tốc độ tăng trưởng không đổi là 17% từ năm 2003 đến năm 2009.[266] Hiện tại hàng điện tử đại diện cho 30% xuất khẩu của Mexico. [266]

Mexico sản xuất nhiều ô tô nhất so với bất kỳ quốc gia Bắc Mỹ nào. [267] Ngành công nghiệp sản xuất các thành phần công nghệ phức tạp và tham gia vào một số hoạt động nghiên cứu và phát triển. [268] "Big Three" ( General Motors , FordChrysler ) đã hoạt động ở Mexico từ những năm 1930, trong khi VolkswagenNissan xây dựng các nhà máy của họ vào những năm 1960. [269] Trong Puebla một mình, 70 công nghiệp phần các nhà hoạch định chụm lại quanh Volkswagen. [268]Trong những năm 2010, sự mở rộng của lĩnh vực này đã tăng mạnh. Riêng trong năm 2014, hơn 10 tỷ USD vốn đầu tư đã được cam kết. Vào tháng 9 năm 2016 Kia Motor đã mở một nhà máy trị giá 1 tỷ đô la ở Nuevo León , [270] với Audi cũng mở một nhà máy lắp ráp ở Puebla cùng năm. [271] BMW , Mercedes-BenzNissan hiện đang xây dựng các nhà máy. [272]

Ngành công nghiệp xe hơi trong nước được đại diện bởi DINA SA , công ty đã chế tạo xe buýt và xe tải từ năm 1962, [273]công ty Mastretta mới chế tạo xe thể thao Mastretta MXT hiệu suất cao . [274] Năm 2006, thương mại với Hoa Kỳ và Canada chiếm gần 50% xuất khẩu và 45% nhập khẩu của Mexico. [11] Trong ba quý đầu năm 2010, Hoa Kỳ thâm hụt thương mại 46,0 tỷ đô la với Mexico. [275] Vào tháng 8 năm 2010, Mexico đã vượt qua Pháp để trở thành quốc gia có số nợ lớn thứ 9 của Mỹ. [276] Sự phụ thuộc thương mại và tài chính vào Hoa Kỳ là một nguyên nhân đáng lo ngại. [277]

Kiều hối từ công dân Mexico làm việc tại Hoa Kỳ chiếm 0,2% GDP của Mexico [278] , tương đương 20 tỷ đô la Mỹ mỗi năm vào năm 2004 và là nguồn thu nhập nước ngoài lớn thứ mười sau dầu mỏ, xuất khẩu công nghiệp, hàng sản xuất, điện tử. , công nghiệp nặng, ô tô, xây dựng, thực phẩm, dịch vụ ngân hàng và tài chính. [279] Theo ngân hàng trung ương Mexico, lượng kiều hối trong năm 2008 lên tới 25 tỷ đô la. [280]

Thông tin liên lạc

Tháp Telmex , Thành phố Mexico.

Ngành viễn thông chủ yếu do Telmex ( Teléfonos de México ) thống trị, được tư nhân hóa vào năm 1990. Đến năm 2006, Telmex đã mở rộng hoạt động sang Colombia, Peru, Chile, Argentina, Brazil, Uruguay và Hoa Kỳ. Những người chơi khác trong ngành công nghiệp trong nước là Axtel , Maxcom, Alestra, Marcatel, AT & T Mexico. [281] Do Mexico hình núi, việc cung cấp dịch vụ điện thoại cố định tại các khu vực miền núi xa xôi rất tốn kém và tỷ lệ sử dụng điện thoại cố định trên đầu người thấp so với các nước Mỹ Latinh khác, ở mức 40%; tuy nhiên, 82% người Mexico trên 14 tuổi sở hữu điện thoại di động. Điện thoại di động có lợi thế là tiếp cận tất cả các khu vực với chi phí thấp hơn và tổng số đường dây di động gần như gấp hai lần điện thoại cố định, với ước tính là 63 triệu đường dây. [282] Ngành công nghiệp viễn thông được quản lý bởi chính phủ thông qua Cofetel ( Comisión Federal de Telecomunicaciones ).

Hệ thống vệ tinh của Mexico là hệ thống trong nước và vận hành 120 trạm mặt đất. Ngoài ra còn có mạng lưới chuyển tiếp vô tuyến vi ba rộng khắp và sử dụng đáng kể cáp quang và cáp đồng trục. [282] Các vệ tinh của Mexico được điều hành bởi Satélites Mexicanos ( Satmex ), một công ty tư nhân, dẫn đầu ở Mỹ Latinh và phục vụ cả Bắc và Nam Mỹ. [283] Nó cung cấp các dịch vụ phát sóng, điện thoại và viễn thông cho 37 quốc gia ở châu Mỹ, từ Canada đến Argentina . Thông qua quan hệ đối tác kinh doanh, Satmex cung cấp kết nối tốc độ cao với các ISP và Dịch vụ Truyền hình Kỹ thuật số. [284] Satmex duy trì đội tàu vệ tinh của riêng mình với phần lớn đội tàu được thiết kế và chế tạo tại Mexico.

Những người chơi chính trong ngành phát thanh truyền hình là Televisa , công ty truyền thông Mexico lớn nhất trong thế giới nói tiếng Tây Ban Nha, [285] TV AztecaImagen Televisión .

Năng lượng

Trung tâm Eólica Sureste I, Fase II ở Oaxaca. Eo đất Tehuantepec là khu vực của Mexico có khả năng năng lượng gió cao nhất. (xem Tehuantepecer , một cơn gió mạnh ảnh hưởng đến khu vực)

Sản xuất năng lượng ở Mexico được quản lý bởi các công ty nhà nước Ủy ban Điện lực Liên bangPemex .

Pemex, công ty đại chúng phụ trách thăm dò, khai thác, vận chuyển và tiếp thị dầu thô và khí đốt tự nhiên, cũng như lọc và phân phối các sản phẩm dầu mỏ và hóa dầu, là một trong những công ty lớn nhất thế giới về doanh thu, kiếm được 86 đô la Mỹ. doanh thu hàng tỷ một năm. [286] [287] [288] Mexico là nước sản xuất dầu lớn thứ sáu trên thế giới, với 3,7 triệu thùng mỗi ngày. [289] Năm 1980 xuất khẩu dầu mỏ chiếm 61,6% tổng kim ngạch xuất khẩu; đến năm 2000 chỉ còn 7,3%. [268]

Nhà máy thủy điện lớn nhất ở Mexico là đập Manuel Moreno Torres 2.400 MW ở Chicoasén, Chiapas , trên sông Grijalva . Đây là nhà máy thủy điện có năng suất cao thứ 4 thế giới. [290]

Mexico là quốc gia có tiềm năng năng lượng mặt trời lớn thứ ba thế giới. [291] Tổng tiềm năng năng lượng mặt trời của đất nước được ước tính là 5kWh / m2 hàng ngày, tương ứng với 50 lần sản lượng điện quốc gia. [292] Hiện tại, có hơn 1 triệu mét vuông tấm nhiệt mặt trời [293] được lắp đặt ở Mexico, trong khi năm 2005, có 115.000 mét vuông điện mặt trời (photo-voltaic). Dự kiến ​​trong năm 2012 sẽ có 1,8 triệu mét vuông tấm nhiệt mặt trời được lắp đặt. [293]

Dự án có tên SEGH-CFE 1 , nằm ở Puerto Libertad, Sonora, Tây Bắc Mexico, sẽ có công suất 46,8 MW từ một chuỗi 187.200 tấm pin mặt trời khi hoàn thành vào năm 2013. [294] Tất cả điện sẽ được bán trực tiếp cho CFE và được hấp thụ vào hệ thống truyền dẫn của tiện ích để phân phối trên toàn mạng hiện có của họ. Với công suất lắp đặt 46,8 MWp, khi hoàn thành vào năm 2013, dự án sẽ là dự án quy mô tiện ích đầu tiên thuộc loại hình này ở Mexico và là dự án năng lượng mặt trời lớn nhất so với bất kỳ hình thức nào ở Mỹ Latinh.

Khoa học và Công nghệ

Đài quan sát Guillermo HaroCananea , Sonora .

Các Đại học Tự trị Quốc gia Mexico đã chính thức thành lập vào năm 1910, [295] và các trường đại học đã trở thành một trong những học viện quan trọng nhất của giáo dục bậc cao ở Mexico. [296] UNAM cung cấp nền giáo dục đẳng cấp thế giới về khoa học, y học và kỹ thuật. [297] Nhiều viện khoa học và viện đại học mới, chẳng hạn như Học viện Bách khoa Quốc gia (thành lập năm 1936), [298] được thành lập trong nửa đầu thế kỷ 20. Hầu hết các viện nghiên cứu mới được thành lập trong UNAM. Mười hai viện được hợp nhất vào UNAM từ năm 1929 đến năm 1973. [299] Năm 1959, Viện Hàn lâm Khoa học Mexico được tạo ra để phối hợp các nỗ lực khoa học giữa các học giả.

Năm 1995, nhà hóa học người Mexico Mario J. Molina đã chia sẻ giải Nobel Hóa học với Paul J. CrutzenF. Sherwood Rowland cho công trình nghiên cứu hóa học khí quyển, đặc biệt liên quan đến sự hình thành và phân hủy ozon. [300] Molina, một cựu sinh viên của UNAM, trở thành công dân Mexico đầu tiên đoạt giải Nobel khoa học. [301]

Trong những năm gần đây, dự án khoa học lớn nhất đang được phát triển ở Mexico là xây dựng Kính viễn vọng Milimét Lớn (Gran Telescopio Milimétrico, GMT), kính thiên văn một khẩu độ lớn nhất và nhạy nhất thế giới trong dải tần của nó. [302] Nó được thiết kế để quan sát các vùng không gian bị che khuất bởi bụi sao.

Du lịch

CancunRiviera Maya là khu vực được ghé thăm nhiều nhất ở Mỹ Latinh

Tính đến năm 2017, Mexico là quốc gia được du khách đến thăm nhiều thứ 6 trên thế giới và có thu nhập từ du lịch cao thứ 15 trên thế giới, cũng là cao nhất ở Mỹ Latinh. [303] Phần lớn khách du lịch đến Mexico từ Hoa Kỳ và Canada, tiếp theo là châu Âu và châu Á. Một số lượng nhỏ hơn cũng đến từ các nước Mỹ Latinh khác. [304] Trong Báo cáo Cạnh tranh Du lịch và Lữ hành năm 2017 , Mexico được xếp hạng thứ 22 trên thế giới, thứ 3 ở châu Mỹ. [305]

Các đường bờ biển của Mexico có nhiều bãi biển trải dài được những người tắm nắng và những du khách khác thường xuyên lui tới. Theo luật quốc gia , toàn bộ đường bờ biển thuộc quyền sở hữu của liên bang, tức là tất cả các bãi biển trong nước đều là công cộng . Trên bán đảo Yucatán, một trong những điểm đến bãi biển nổi tiếng nhất là thị trấn nghỉ mát Cancún , đặc biệt là đối với các sinh viên đại học trong kỳ nghỉ xuân . Ngay ngoài khơi là đảo Isla Mujeres , và ở phía đông là Isla Holbox . Ở phía nam của Cancun là dải ven biển gọi là Riviera Maya bao gồm thị trấn bãi biển Playa del Carmen and the ecological parks of Xcaret and Xel-Há. A day trip to the south of Cancún is the historic port of Tulum. In addition to its beaches, the town of Tulum is notable for its cliff-side Mayan ruins.

On the Pacific coast is the notable tourist destination of Acapulco. Once the destination for the rich and famous, the beaches have become crowded and the shores are now home to many multi-story hotels and vendors. Acapulco is home to renowned cliff divers: trained divers who leap from the side of a vertical cliff into the surf below.

At the southern tip of the Baja California peninsula is the resort town of Cabo San Lucas, a town noted for its beaches and marlin fishing.[306] Further north along the Sea of Cortés is the Bahía de La Concepción, another beach town known for its sports fishing. Closer to the United States border is the weekend draw of San Felipe, Baja California.

Transportation

The Baluarte Bridge is the highest cable-stayed bridge in the world, the fifth-highest bridge overall and the highest bridge in the Americas.

The roadway network in Mexico is extensive and all areas in the country are covered by it.[307] The roadway network in Mexico has an extent of 366,095 km (227,481 mi),[308] of which 116,802 km (72,577 mi) are paved.[309] Of these, 10,474 km (6,508 mi) are multi-lane expressways: 9,544 km (5,930 mi) are four-lane highways and the rest have 6 or more lanes.[309]

Starting in the late nineteenth century, Mexico was one of the first Latin American countries to promote railway development,[223] and the network covers 30,952 km (19,233 mi).[310] The Secretary of Communications and Transport of Mexico proposed a high-speed rail link that will transport its passengers from Mexico City to Guadalajara, Jalisco.[311][312] The train, which will travel at 300 kilometres per hour (190 miles per hour),[313] will allow passengers to travel from Mexico City to Guadalajara in just 2 hours.[313] The whole project was projected to cost 240 billion pesos, or about 25 billion US$[311] and is being paid for jointly by the Mexican government and the local private sector including the wealthiest man in the world, Mexico's billionaire business tycoon Carlos Slim.[314] The government of the state of Yucatán is also funding the construction of a high speed line connecting the cities of Cozumel to Mérida and Chichen Itza and Cancún.[315]

Mexico has 233 airports with paved runways; of these, 35 carry 97% of the passenger traffic.[310] The Mexico City International Airport remains the busiest in Latin America and the 36th busiest in the world[316] transporting 45 million passengers a year.[317]

Water supply and sanitation

El Cajon Dam

Among the achievements is a significant increase in access to piped water supply in urban areas (96.4%) as well as in rural areas (69.4%) as of 2018.[318] Other achievements include the existence of a functioning national system to finance water and sanitation infrastructure with a National Water Commission as its apex institution.

The challenges include water scarcity in the northern and central parts of the country; inadequate water service quality (drinking water quality; 11% of Mexicans receiving water only intermittently as of 2014);[319] poor technical and commercial efficiency of most utilities (with an average level of non-revenue water of 43.2% in 2010);[320] increasing the national percentage of fully sanitized water which at 57%,[321] is considered to not be enough, as the country's theoretically available percentage of water per capita is 60% lower than it was 60 years ago;[322] and the improvement of adequate access in rural areas. In addition to on-going investments to expand access, the government has embarked on a large investment program to improve wastewater treatment.

Demographics

Historical population
YearPop.±% p.a.
1895 12,700,294—    
1900 13,607,272+1.39%
1910 15,160,369+1.09%
1921 14,334,780−0.51%
1930 16,552,722+1.61%
1940 19,653,552+1.73%
1950 25,791,017+2.75%
1960 34,923,129+3.08%
1970 48,225,238+3.28%
1980 66,846,833+3.32%
1990 81,249,645+1.97%
2000 97,483,412+1.84%
2010 112,336,538+1.43%
2020 126,014,024+1.16%
Source: INEGI

Throughout the 19th century, the population of Mexico had barely doubled. This trend continued during the first two decades of the 20th century, and even in the 1921 census there was a loss of about 1 million inhabitants. The phenomenon can be explained because during the decade from 1910 to 1921 the Mexican Revolution took place. The growth rate increased dramatically between the 1930s and the 1980s, when the country registered growth rates of over 3% (1950–1980). The Mexican population doubled in twenty years, and at that rate it was expected that by the year 2000 there would be 120 million Mexicans. Life expectancy went from 36 years (in 1895) to 72 years (in the year 2000). According to estimations made by Mexico's National Geography and Statistics Institute, as of 2017 Mexico has 123.5 million inhabitants[323] making it the most populous Spanish-speaking country in the world.[324] Between 2005 and 2010, the Mexican population grew at an average of 1.70% per year, up from 1.16% per year between 2000 and 2005.

Even though Mexico is a very ethnically diverse country, research about ethnicity has largely been a forgotten field, in consequence of the post-revolutionary efforts of Mexico's government to unify all non-indigenous Mexicans under a single ethnic identity (that of the "Mestizo"). As a result, since 1930 the only explicit ethnic classification that has been included in Mexican censuses has been that of "Indigenous peoples".[325] Even then, across the years the government has used different criteria to count Indigenous peoples, with each of them returning considerably different numbers ranging from 6.1%[1] to 23% of the country's population. It is not until very recently that the Mexican government begun conducting surveys that considered other ethnic groups that live in the country such as Afro-Mexicans who amount to 2% of Mexico's population[1] or White Mexicans[326][327] which amount to 47% of Mexico's population (with the criteria being based on appearance rather than on self-declared of ancestry).[328][329][330][331][332] Less numerous groups in Mexico such as Asians and Middle Easterners are also accounted for, with numbers of around 1% each.

As of 2017, it is estimated that 1.2 million foreigners have settled in the country,[333] up from nearly 1 million in 2010.[334] The vast majority of migrants come from the United States (900,000), making Mexico the top destination for U.S. citizens abroad.[335] The second largest group comes from neighboring Guatemala (54,500), followed by Spain (27,600).[333] Other major sources of migration are fellow Latin American countries, which include Colombia (20,600), Argentina (19,200) and Cuba (18,100).[333] Historically, the Lebanese diaspora and the German-born Mennonite migration have left a notorious impact in the country's culture, particularly in its cuisine and traditional music.[336][337] At the turn of the 21st century, several trends have increased the number of foreigners residing in the country such as the 2008–2014 Spanish financial crisis,[338] increasing gang-related violence in the Northern Triangle of Central America,[339] the ongoing political and economic crisis in Venezuela,[340][341] and the automotive industry boom led by Japanese and South Korean investment.[342][343]

Ethnicity and race

Las castas. Casta painting showing 16 racial groupings. Anonymous, 18th century, oil on canvas, 148×104 cm, Museo Nacional del Virreinato, Tepotzotlán, Mexico.

Regardless of ethnicity, the majority of Mexicans are united under the same national identity.[344] This is the product of an ideology strongly promoted by Mexican academics such as Manuel Gamio and José Vasconcelos known as mestizaje, whose goal was that of Mexico becoming a racially and culturally homogeneous country.[345][344][346] The ideology's influence was reflected in Mexico's national censuses of 1921 and 1930: in the former, which was Mexico's first-ever national census (but second-ever if the census made in colonial times is taken into account)[81] that considered race, approximately 60% of Mexico's population identified as Mestizos,[347] and in the latter, Mexico's government declared that all Mexicans were now Mestizos, for which racial classifications would be dropped in favor of language-based ones in future censuses.[325] During most of the 20th century these censuses' results were taken as fact, with extraofficial international publications often using them as a reference to estimate Mexico's racial composition,[348][223][349] but in recent time historians and academics have claimed that said results are not accurate, as on its efforts to homogenize Mexico the government inflated the Mestizo label's percentage by classifying a good number of people as such regardless of whether they were of actual mixed ancestry or not,[350][351][352][353] pointing out that an alteration so drastic of population trends compared to earlier censuses such as New Spain's 1793 census (on which Europeans were estimated to be 18% to 22% of the population, Mestizos 21% to 25% and Indigenous peoples 51% to 61%)[81] is not possible and that the frequency of marriages between people of different ancestries in colonial and early independent Mexico was low.[354][355] it is also observed that when asked directly about their ethno-racial identification, many Mexicans nowadays do not identify as Mestizos[356] and that "static" ethnoracial labels such as "White" or "Indian" are far more prominent in contemporary Mexican society than the "Mestizo" one is, whose use is mostly limited to intellectual circles, result of the label's constantly-changing and subjective definition.[357]

The total percentage of Mexico's indigenous peoples tends to vary depending on the criteria used by the government on its censuses: it is 6.1% if the ability to speak an indigenous language is used as the criteria to define a person as indigenous,[1][358] if racial self-identification is used it is 14.9%[359][a] and if people who consider themselves part indigenous are also included it amounts to 23%.[362] Nonetheless, all the censuses conclude that the majority of Mexico's indigenous population is concentrated in rural areas of the southern and south-eastern Mexican states.[363] with the highest percentages being found in Yucatán at 59% of the population, Oaxaca with 48%, Quintana Roo with 39%, Chiapas with 28% and Campeche with 27%.[265][364]

Similarly to Mestizo and indigenous peoples, estimates of the percentage of European-descended Mexicans vary considerably depending of the criteria used: recent nationwide field surveys that account for different phenotypical traits (hair color, skin color etc.) report a percentage between 18%[365]-23%[366] if the criteria is the presence of blond hair, and of 47% if the criteria is skin color, with the later surveys having been conducted by Mexico's government itself.[328][329][330][332][367] While during the colonial era, most of the European migration into Mexico was Spanish, in the 19th and 20th centuries a substantial number of non-Spanish Europeans immigrated to the country,[368] with Europeans often being the most numerous ethnic group in colonial Mexican cities.[369][370] Nowadays Mexico's northern and western regions have the highest percentages of European populations, with the majority of the people not having native admixture or being of predominantly European ancestry.[371]

Puebla de Zaragoza is the most populated city of Puebla

The Afro-Mexican population (2,576,213 individuals as of 2020)[1][372] is an ethnic group made up of descendants of Colonial-era slaves and recent immigrants of sub-Saharan African descent. Mexico had an active slave trade during the colonial period, and some 200,000 Africans were taken there, primarily in the 17th century. The creation of a national Mexican identity, especially after the Mexican Revolution, emphasized Mexico's indigenous and European past; it passively eliminated the African ancestors and contributions. Most of the African-descended population was absorbed into the surrounding Mestizo (mixed European/indigenous) and indigenous populations through unions among the groups. Evidence of this long history of intermarriage with Mestizo and indigenous Mexicans is also expressed in the fact that in the 2015 inter-census, 64.9% (896,829) of Afro-Mexicans also identified as indigenous. It was also reported that 7.4% of Afro-Mexicans speak an indigenous language.[1][373] The states with the highest self-report of Afro-Mexicans were Guerrero (8.6% of the population), Oaxaca (4.7%) and Baja California Sur (3.3%).[1][374] Afro-Mexican culture is strongest in the communities of the Costa Chica of Oaxaca and Costa Chica of Guerrero.

During the early 20th century, a substantial number of Arabs (mostly Christians)[375] began arriving from the crumbling Ottoman Empire. The largest group were the Lebanese and an estimated 400,000 Mexicans have some Lebanese ancestry.[376] Smaller ethnic groups in Mexico include South and East Asians, present since the colonial era. During the colonial era Asians were termed Chino (regardless of ethnicity), and arrived as merchants, artisans and slaves.[377] A study by Juan Esteban Rodríguez, a graduate student at the National Laboratory of Genomics for Biodiversity, indicated that up to one third of people sampled from Guerrero state had significantly more Asian ancestry than most Mexicans, primarily Filipino or Indonesian.[378][379] Modern Asian immigration began in the late 19th century, and at one point in the early 20th century the Chinese were the second largest immigrant group.[380]

Emigration

In the early 1960s, around 600,000 Mexicans lived abroad, which increased sevenfold by the 1990s to 4.4 million.[381] At the turn of the 21st century, this figure more than doubled to 9.5 million.[381] As of 2017, it is estimated that 12.9 million Mexicans live abroad, primarily in the United States, which concentrates nearly 98% of the expatriate population.[381] The majority of Mexicans have settled in states such as California, Texas and Illinois, particularly around the metropolitan areas of Los Angeles, Chicago, Houston and Dallas-Fort Worth.[382] As a result of these major migration flows in recent decades, around 36 million U.S. residents, or 11.2% of the country's population, identified as being of full or partial Mexican ancestry.[383] The remaining 2% of expatriates have settled in Canada (86,000), primarily in the provinces of Ontario and Quebec,[384] followed by Spain (49,000) and Germany (18,000), both European destinations represent almost two-thirds of the Mexican population living in the continent.[381] As for Latin America, it is estimated that 69,000 Mexicans live in the region, Guatemala (18,000) being the top destination for expatriates, followed by Bolivia (10,000) and Panama (5,000).[381]

Languages

Octavio Paz was awarded the 1981 Miguel de Cervantes Prize, the 1982 Neustadt International Prize for Literature, and the 1990 Nobel Prize in Literature.

Spanish is the de facto national language spoken by the vast majority of the population, making Mexico the world's most populous Hispanophone country.[385][324] Mexican Spanish refers to the varieties of the language spoken in the country, which differ from one region to another in sound, structure, and vocabulary.[386] In general, Mexican Spanish does not make any phonetic distinction among the letters s and z, as well as c when preceding the vowels e and i, as opposed to Peninsular Spanish. The letters b and v have the same pronunciation as well.[386] Furthermore, the usage of vos, the second person singular pronoun, found in several Latin American varieties, is replaced by ; whereas vosotros, the second person plural pronoun, fell out of use and was effectively replaced by ustedes.[386] In written form, the Spanish Royal Academy serves as the primary guideline for spelling, except for words of Amerindian origin that retain their original phonology such as cenzontle instead of sinzontle and México not Méjico. Words of foreign origin also maintain their original spelling such as whisky and film, as opposed to güisqui and filme as the Royal Academy suggests.[386] The letter x is distinctly used in Mexican Spanish, which may be pronounced as [ks] (as in oxígeno or taxi), as [ʃ] particularly in Amerindian words (e.g. mixiote, Xola and uxmal) and as the voiceless velar fricative [x] (such as Texas and Oaxaca).[386]

The federal government officially recognizes sixty-eight linguistic groups and 364 varieties of indigenous languages.[387] It is estimated that around 8.3 million citizens speak these languages,[388] with Nahuatl being the most widely spoken by more than 1.7 million, followed by Yucatec Maya used daily by nearly 850,000 people, Tzeltal and Tzotzil, two variants of the Mayan languages, are spoken by around half a million people each, primarily in the southern state of Chiapas.[388] Mixtec and Zapotec, both with estimated 500,000 native speakers each, are two other well-known language groups.[388] Since its creation in March 2003, the National Indigenous Languages Institute has been in charge of promoting and protecting the use of the country's indigenous languages, through the General Law of Indigenous Peoples' Linguistic Rights, which recognizes them de jure as "national languages" with status equal to that of Spanish.[389] Notwithstanding, in practice, indigenous peoples often face discrimination and are unable to have proper access to public services such as education and healthcare, as well as the justice system, as Spanish is the prominent language.[390]

Aside from indigenous languages, there are several minority languages spoken in Mexico due to international migration such as Low German by the 80,000-strong Menonite population, primarily settled in the northern states, fuelled by the tolerance of the federal government towards this community by allowing them to set their own educational system compatible with their customs and traditions.[391] The Chipilo dialect, a variance of the Venetian language, is spoken in the town of Chipilo, located in the central state of Puebla, by around 2,500 people, mainly descendants of Venetians that migrated to the area in the late 19th century.[392] Furthermore, English is the most commonly taught foreign language in Mexico. It is estimated that nearly 24 million, or around a fifth of the population, study the language through public schools, private institutions or self-access channels.[393] However, a high level of English proficiency is limited to only 5% of the population.[394] Moreover, French is the second most widely taught foreign language, as every year between 200,000 and 250,000 Mexican students enroll in language courses.[395][396][397]

Urban areas

The 20 largest cities in Mexico as of the 2010 census. Ecatepec and Nezahualcóyotl are part of Metropolitan Mexico City; Juárez is northern border city, directly across from El Paso, Texas; Tijuana is across from San Diego, California; and Mexicali is across from Calexico, California.

Religion

Religion in Mexico (2020 census)[1][398]
Roman Catholicism
77.7%
Protestantism
11.2%
Other religion
2.4%
No religion
8.1%
Unanswered
.4%

The 2020 census by the Instituto Nacional de Estadística y Geografía (National Institute of Statistics and Geography) gave Roman Catholicism as the main religion, with 77.7% (97,864,218) of the population, while 11.2% (14,095,307) belong to Protestant/Evangelical Christian denominations—including Other Christians (6,778,435), Evangelicals (2,387,133), Pentecostals (1,179,415), Jehovah's Witnesses (1,530,909), Seventh-day Adventists (791,109), and members of the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (337,998)—; 8.1% (9,488,671) declared having no religion; .4% (491,814) were unspecified.[1][398]

Our Lady of Guadalupe, patron saint of Mexico. This painting of her at the Basilica of Guadalupe is among her most notable depictions; scientists still debate if it should be dated 1531, the year of the first apparition,[399] or the 1550s.[400]

The 97,864,218[1] Catholics of Mexico constitute in absolute terms the second largest Catholic community in the world, after Brazil's.[401] 47% percent of them attend church services weekly.[402] The feast day of Our Lady of Guadalupe, the patron saint of Mexico, is celebrated on 12 December and is regarded by many Mexicans as the most important religious holiday of their country.[403]

The denominations Pentecostal also have an important presence, especially in the cities of the border and in the indigenous communities. As of 2010, Pentecostal churches together have more than 1.3 million adherents, which in net numbers place them as the second Christian creed in Mexico. The situation changes when the different Pentecostal denominations are considered as separate entities. The third-largest Christian group is the Jehovah's Witnesses, which totals more than 1 million adherents. In the same census The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, whose members are known as Mormons, reported 314,932 members,[404] though the church claimed in 2009 to have over one million registered members.[405] Other groups are growing, such as Iglesia apostólica de la Fe en Cristo Jesús, Mennonites and Seventh-day Adventist Church and Church of the La Luz del Mundo, which has its center in "La Hermosa Provincia", a colony of Guadalajara. Migratory phenomena have led to the spread of different aspects of Christianity, including branches Protestants, Eastern Catholic Churches and Eastern Orthodox Church.[406] The presence of Jews in Mexico dates back to 1521, when Hernán Cortés conquered the Aztecs, accompanied by several Conversos.[407] According to the 2020 census, there are 58,876 Jews in Mexico.[1] Islam in Mexico (with 7,982 members) is practiced mostly by Arab Mexicans.[1] In the 2010 census 36,764 Mexicans reported belonging to a spiritualist religion,[1] a category which includes a tiny Buddhist population.

View of the Chapel of Mercy of the Panteón Francés (French Cemetery)

According to Jacobo Grinberg (in texts edited by the National Autonomous University of Mexico), the survival of magic-religious rituals of the old indigenous groups is remarkable, not only in the current indigenous population but also in the mestizo and white population that make up the Mexican rural and urban society. There is often a syncretism between shamanism and Catholic traditions. Another religion of popular syncretism in Mexico (especially in recent years) is the Santería. This is mainly due to the large number of Cubans who settled in the territory after the Cuban Revolution (mainly in states such as Veracruz and Yucatán). Even though Mexico was also a recipient of black slaves from Africa in the 16th century, the apogee of these cults is relatively new.[408] In general, popular religiosity is viewed with bad eyes by institutionally structured religions. One of the most exemplary cases of popular religiosity is the cult of Holy Dead (Santa Muerte). The Catholic hierarchy insists on describing it as a satanic cult. However, most of the people who profess this cult declare themselves to be Catholic believers, and consider that there is no contradiction between the tributes they offer to the Christ Child and the adoration of God. Other examples are the representations of the Passion of Christ and the celebration of Day of the Dead, which take place within the framework of the Catholic Christian imaginary, but under a very particular reinterpretation of its protagonists.[409]

In certain regions, the profession of a creed other than the Catholic is seen as a threat to community unity. It is argued that the Catholic religion is part of the ethnic identity, and that the Protestants are not willing to participate in the traditional customs and practices (the tequio or community work, participation in the festivities and similar issues). The refusal of the Protestants is because their religious beliefs do not allow them to participate in the cult of images. In extreme cases, tension between Catholics and Protestants has led to the expulsion or even murder of Protestants in several villages. The best known cases are those of San Juan Chamula,[410][411] in Chiapas, and San Nicolás, in Ixmiquilpan,[412] Hidalgo.

A similar argument was presented by a committee of anthropologists to request the government of the Republic to expel the Summer Linguistic Institute (SIL), in the year 1979, which was accused of promoting the division of indigenous peoples by translating the Bible into vernacular languages and evangelizing in a Protestant creed that threatened the integrity of popular cultures. The Mexican government paid attention to the call of the anthropologists and canceled the agreement that had held with the SIL.[413]

Health

General Hospital of Mexico in Mexico City.

Since the early 1990s, Mexico entered a transitional stage in the health of its population and some indicators such as mortality patterns are identical to those found in highly developed countries like Germany or Japan.[414] Mexico's medical infrastructure is highly rated for the most part and is usually excellent in major cities,[415][416] but rural communities still lack equipment for advanced medical procedures, forcing patients in those locations to travel to the closest urban areas to get specialized medical care.[223] Social determinants of health can be used to evaluate the state of health in Mexico.

State-funded institutions such as Mexican Social Security Institute (IMSS) and the Institute for Social Security and Services for State Workers (ISSSTE) play a major role in health and social security. Private health services are also very important and account for 13% of all medical units in the country.[417]

Medical training is done mostly at public universities with much specializations done in vocational or internship settings. Some public universities in Mexico, such as the University of Guadalajara, have signed agreements with the U.S. to receive and train American students in Medicine. Health care costs in private institutions and prescription drugs in Mexico are on average lower than that of its North American economic partners.[415]

Education

Central Library of the National Autonomous University of Mexico

In 2004, the literacy rate was at 97%[418] for youth under the age of 14, and 91% for people over 15,[419] placing Mexico at 24th place in the world according to UNESCO.[420]

Nowadays, Mexico's literacy rate is high, at 94.86% in 2018, up from 82.99% in 1980,[421] with the literacy rates of males and females being relatively equal.

The National Autonomous University of Mexico ranks 103rd in the QS World University Rankings, making it the best university in Mexico. After it comes the Monterrey Institute of Technology and Higher Education as the best private school in Mexico and 158th worldwide in 2019.[422] Private business schools also stand out in international rankings. IPADE and EGADE, the business schools of Universidad Panamericana and of Monterrey Institute of Technology and Higher Education respectively, were ranked in the top 10 in a survey conducted by The Wall Street Journal among recruiters outside the United States.[423]

Women

Olga Sánchez Cordero, Minister of the Interior (Gobernacion) in President López Obrador's cabinet

Until the twentieth century, Mexico was an overwhelmingly rural country, with rural women's status defined within the context of the family and local community. With urbanization beginning in the sixteenth century, following the Spanish conquest of the Aztec empire, cities have provided economic and social opportunities not possible within rural villages. Beginning in the late nineteenth century, women including middle-class women began working outside the home in offices and factories, and the gained access to education.[424][425] Women were granted suffrage in 1953.[426] In the 21st century, Mexican women are prominent in politics, academia, journalism, literature, and visual arts among other fields. In President Andrés Manuel López Obrador's first cabinet following his 2018 election, he appointed women in equal numbers as men.[427] However, a wave of feminism in 2020 has criticized the president for his tone-deaf response to murders of women in Mexico.[428]

Mexico is among the countries that treat particular murders of women as femicide.[429] In 2014, Mexico had the 16th highest rate of homicides committed against women in the world.[430] The remains of the victims were frequently mutilated.[431] According to a 1997 study, domestic abuse in Mexican culture "is embedded in gender and marital relations fostered in Mexican women's dependence on their spouses for subsistence and for self-esteem, sustained by ideologies of romantic love, by family structure and residential arrangements".[432] The perpetrators are often the boyfriend, father-in-law, ex-husbands or husbands but only 1.6% of the murder cases led to an arrest and sentencing in 2015.[431] After a particularly well-publicized gruesome femicide followed by that of a kidnapped little girl, women began protesting more vociferously, falling on deaf ears, including those of President López Obrador. This is the first new and major movement with which his presidency has had to deal. On International Women's Day (8 March) in 2020, women staged a massive demonstration in Mexico City with some 80,000 participants. On Monday, 9 March 2020, the second day of action was marked by the absence of women at work, in class, shopping and other public activities. The "Day Without Women" (Día Sin Nosotras) was reported in the international press along with the previous day's demonstrations.[433][434]

Culture

Talavera pottery

Mexican culture reflects the complexity of the country's history through the blending of indigenous cultures and the culture of Spain, imparted during Spain's 300-year colonial rule of Mexico. Exogenous cultural elements have been incorporated into Mexican culture as time has passed.

The Porfirian era (el Porfiriato), in the last quarter of the 19th century and the first decade of the 20th century, was marked by economic progress and peace. After four decades of civil unrest and war, Mexico saw the development of philosophy and the arts, promoted by President Díaz himself. Since that time, as accentuated during the Mexican Revolution, cultural identity has had its foundation in the mestizaje, of which the indigenous (i.e. Amerindian) element is the core. In light of the various ethnicities that formed the Mexican people, José Vasconcelos in La Raza Cósmica (The Cosmic Race) (1925) defined Mexico to be the melting pot of all races (thus extending the definition of the mestizo) not only biologically but culturally as well.[435] Other Mexican intellectuals grappled with the idea of Lo Mexicano, which seeks "to discover the national ethos of Mexican culture."[436] Nobel laureate Octavio Paz explores the notion of a Mexican national character in The Labyrinth of Solitude.

Painting

Palacio de Bellas Artes (Palace of Fine Arts)
Mexican Muralism. A cultural expression starting in the 1920s created by a group of Mexican painters after the Mexican Revolution.

Painting is one of the oldest arts in Mexico. Cave painting in Mexican territory is about 7500 years old and has been found in the caves of the Baja California Peninsula. Pre-Hispanic Mexico is present in buildings and caves, in Aztec codices, in ceramics, in garments, etc. .; examples of this are the Maya mural paintings of Bonampak, or those of Teotihuacán, those of Cacaxtla and those of Monte Albán.

Mural painting with religious themes had an important flowering during the 16th century; the same in religious constructions as in houses of lineage; such is the case of the convents of Acolman, Actopan, Huejotzingo, Tecamachalco and Zinacantepec. These were also manifested in illustrated manuscripts such as the 1576 Florentine codex overseen by Franciscan Bernardino de Sahagún. Most art in the colonial era was religious, but starting in the late seventeenth century and most prominently in the eighteenth century, secular portraits and casta painting appeared. Important painters of the late colonial period were Juan Correa, Cristóbal de Villalpando and Miguel Cabrera.

Nineteenth-century painting had a marked romantic influence; landscapes and portraits were the greatest expressions of this era. Hermenegildo Bustos is one of the most appreciated painters of the historiography of Mexican art. Other painters include Santiago Rebull, Félix Parra, Eugenio Landesio, and his noted pupil, the landscape artist José María Velasco.[437]

Mexican painting of the 20th century has achieved world renown with figures such as David Alfaro Siqueiros, José Clemente Orozco, Joaquín Clausell, Frida Kahlo and Diego Rivera, a generation of idealists who marked the image of modern Mexico in the face of strong social and economic criticism. The Oaxacan School quickly gained fame and prestige, diffusion of ancestral and modern culture. Freedom of design is observed in relation to the color and texture of the canvases and murals as a period of transition between the 20th century and the 21st century. Federico Cantú Garza, Juan O'Gorman, and Rufino Tamayo are also important artists. Diego Rivera, the most well-known figure of Mexican muralism, painted the Man at the Crossroads at the Rockefeller Center in New York City, a huge mural that was destroyed by the Rockefellers the next year because of the inclusion of a portrait of Russian communist leader Lenin.[438] Some of Rivera's murals are displayed at the Mexican National Palace and the Palace of Fine Arts.

Some of the most outstanding painters in the late 20th century and early 21st century: Francisco Toledo was a Mexican Zapotec painter, sculptor, and graphic artist. In a career that spanned seven decades, Toledo produced thousands of works of art and became widely regarded as one of Mexico's most important contemporary artists. Verónica Ruiz de Velasco is a neofigurative painter and muralist. Both Verónica Ruiz de Velasco and Francisco Toledo were students of Rufino Tamayo. Gilberto Aceves Navarro is also considered an important contemporary artist.

Throughout history several prominent painters of different nationalities have expressed in their works the face of Mexico. Among the most outstanding we can mention are Claudio Linati, Daniel Thomas Egerton, Carl Nebel, Thomas Moran, and Leonora Carrington.

Sculpture

View of the Apotheosis sculptural group at the Angel of Independence

Sculpture was an integral part of pre-Hispanic Mesoamerican civilizations, (Mayans, Olmecs, Toltecs, Mixtecs, Aztecs), and others, usually religious in nature. From the Spanish conquest in 1521, civil and religious sculpture was created by indigenous artists, with guidance from Spaniards, so some pre-Hispanic features are evident. Since the 17th century, white and mestizo sculptors have created works with a marked influence of European classicism. After independence in 1821, sculpture was influenced by Romanticism, which tended to break the strict norms and models of classicism, while it pursued ideas influenced by realism and nationalism. Religious sculpture was reduced to a sporadic imagery, while the secular sculpture continued in portraits and monumental art of a civic nature. Between 1820 and 1880 the predominant themes were, successively: religious images, biblical scenes, allegories to the symbols of the independence insurgency, scenes and personages of pre-Hispanic history, and busts of the old aristocracy, of the nascent bourgeoisie and commanders of the pre-revolution. During the 20th century, some important exponents of Mexican sculpture are Juan Soriano, José Luis Cuevas, and Enrique Carbajal (also known as Sebastián).[citation needed]

Architecture

Teotihuacán, State of Mexico

The presence of the humans in the Mexican territory has left important archaeological findings of great importance for the explanation of the habitat of primitive man and contemporary man. The Mesoamerican civilizations managed to have great stylistic development and proportion on the human and urban scale, the form was evolving from simplicity to aesthetic complexity; in the north of the country the adobe and stone architecture is manifested, the multifamily housing as we can see in Casas Grandes; and the troglodyte dwelling in caves of the Sierra Madre Occidental. Urbanism had a great development in pre-Hispanic cultures, where we can see the magnitude of the cities of Teotihuacán, Tollan-Xicocotitlan and México-Tenochtitlan, within the environmentalist urbanism highlight the Mayan cities to be incorporated into the monumentality of its buildings with the thickness of the jungle and complex networks of roads called sakbés. Mesoamerican architecture is noted for its pyramids which are the largest such structures outside of Ancient Egypt.[citation needed]

Spanish Colonial architecture is marked by the contrast between the simple, solid construction demanded by the new environment and the Baroque ornamentation exported from Spain. Mexico, as the center of New Spain has some of the most renowned buildings built in this style. With the arrival of the Spaniards, architectural theories of the Greco-Roman order with Arab influences were introduced. Due to the process of evangelization, when the first monastic temples and monasteries were built, their own models were projected, such as the mendicant monasteries, unique in their type in architecture. The interaction between Spaniards and natives gave rise to artistic styles such as the so-called tequitqui (from Nahuatl: worker). Years later the baroque and mannerism were imposed in large cathedrals and civil buildings, while rural areas are built haciendas or stately farms with Mozarabic tendencies.[citation needed]

Museo Soumaya in Mexico City building

In the 19th century the neoclassical movement arose as a response to the objectives of the republican nation, one of its examples are the Hospicio Cabañas where the strict plastic of the classical orders are represented in their architectural elements, new religious buildings also arise, civilian and military that demonstrate the presence of neoclassicism. Romanticists from a past seen through archeology show images of medieval Europe, Islamic and pre-Hispanic Mexico in the form of architectural elements in the construction of international exhibition pavilions looking for an identity typical of the national culture. The art nouveau, and the art deco were styles introduced into the design of the Palacio de Bellas Artes to mark the identity of the Mexican nation with Greek-Roman and pre-Hispanic symbols.[citation needed]

Modern architecture in Mexico has an important development in the plasticity of form and space, José Villagrán García develops a theory of form that sets the pattern of teaching in many schools of architecture in the country within functionalism. The emergence of the new Mexican architecture was born as a formal order of the policies of a nationalist state that sought modernity and the differentiation of other nations. The development of a Mexican modernist architecture was perhaps mostly fully manifested in the mid-1950s construction of the Ciudad Universitaria, Mexico City, the main campus of the National Autonomous University of Mexico. Designed by the most prestigious architects of the era, including Mario Pani, Eugenio Peschard, and Enrique del Moral, the buildings feature murals by artists Diego Rivera, David Alfaro Siqueiros, and José Chávez Morado. It has since been recognized as a UNESCO World Heritage Site.[439]

Juan O'Gorman was one of the first environmental architects in Mexico, developing the "organic" theory, trying to integrate the building with the landscape within the same approaches of Frank Lloyd Wright.[440] In the search for a new architecture that does not resemble the styles of the past, it achieves a joint manifestation with the mural painting and the landscaping.

The Jalisco School was a proposal of those socio-political movements that the country demanded. Luis Barragán combined the shape of the space with forms of rural vernacular architecture of Mexico and Mediterranean countries (Spain-Morocco), integrating an impressive color that handles light and shade in different tones and opens a look at the international minimalism. He won the 1980 Pritzker Prize, the highest award in architecture.[441]

Mexican architecture is a cultural phenomenon born of the ideology of nationalist governments of the 20th century, which was shaping the identity image by its colorful and variegated ornamental elements inherited from ancestral cultures, classical and monumental forms and, subsequently, the incorporation of modernism and cutting-edge international trends.[citation needed]

Photography

David Alfaro Siqueiros by Héctor García Cobo at Lecumberri prison, Mexico City, 1960.

Mexico has been photographed since the nineteenth century, when the technology was first developed. During the Porfiriato, Díaz realized the importance of photography in shaping the understanding of his regime and its accomplishments. The government hired Guillermo Kahlo (father of painter Frida Kahlo) to create photographic images of Mexico's new industrial structures as well as its pre-Hispanic and colonial past. Photographer Hugo Brehme specialized in images of "picturesque" Mexico, with images of Mexican places and often rural people. During the Mexican Revolution, photographers chronicled the conflict, usually in the aftermath of a battle, since large and heavy equipment did not permit action shots. Agustín Victor Casasola is the most famous of photographer of the revolutionary era, and he collected other photographers' images in the Casasola Archive; his vast collection was purchased by the Mexican government and is now part of the government photographic repository, the Fototeca.[442][443] After the revolution, Mexican photographers created photographs as art images.[444] Among others, notable Mexican photographers include Manuel Álvarez Bravo, Héctor García Cobo, and Graciela Iturbide.

Literature

Sor Juana Inés de la Cruz, "The Tenth Muse." Posthmous portrait Juan Cabrera

Mexican literature has its antecedents in the literature of the indigenous settlements of Mesoamerica. Poetry had a rich cultural tradition in prehispanic Mexico, being divided into two broad categories—secular and religious. Aztec poetry was sung, chanted, or spoken, often to the accompaniment of a drum or a harp. While Tenochtitlan was the political capital, Texcoco was the cultural center; the Texcocan language was considered the most melodious and refined. The best well-known prehispanic poet is Nezahualcoyotl.[445]

Literature during the 16th century consisted largely of histories of Spanish conquests, and most of the writers at this time were from Spain. Bernal Díaz del Castillo's True History of the Conquest of Mexico is still widely read today. Spanish-born poet Bernardo de Balbuena extolled the virtues of Mexico in Grandeza mexicana (Mexican grandeur) (1604); Francisco de Terrazas was the first Mexican-born poet to attain renown.[446] Baroque literature flourished in the 17th century; the most notable writers of this period were Juan Ruiz de Alarcón and Juana Inés de la Cruz. Sor Juana was famous in her own time, called the "Ten Muse."[446] The 18th and early 19th centuries gave us José Joaquín Fernández de Lizardi, whose The Mangy Parrot ("El Periquillo Sarniento"), is said to be the first Latin American novel. Several Jesuit humanists wrote at this time, and they were among the first to call for independence from Spain.[446]

Other writers include Ignacio Manuel Altamirano, Octavio Paz (Nobel Laureate), Carlos Fuentes, Alfonso Reyes, Renato Leduc, Carlos Monsiváis, Elena Poniatowska, Mariano Azuela (Los de abajo) and Juan Rulfo (Pedro Páramo). Bruno Traven wroteCanasta de cuentos mexicano (A basket of Mexican tales) and El tesoro de la Sierra Madre (Treasure of the Sierra Madre), Luis Spota, Jaime Sabines, Martín Luis Guzmán, Nellie Campobello, (Cartucho), and Valeria Luiselli (Faces in the Crowd) are also noteworthy.[447]

Cinema

Actress Dolores del Río, Hollywood star in the 1920s and 1930s and prominent figure of the Golden Age of Mexican cinema in the 1940s and 1950s

Mexican films from the Golden Age in the 1940s and 1950s are the greatest examples of Latin American cinema, with a huge industry comparable to the Hollywood of those years. Mexican films were exported and exhibited in all of Latin America and Europe. María Candelaria (1943) by Emilio Fernández, was one of the first films awarded a Palme d'Or at the Cannes Film Festival in 1946, the first time the event was held after World War II. The famous Spanish-born director Luis Buñuel realized in Mexico between 1947 and 1965 some of his masterpieces like Los Olvidados (1949) and Viridiana (1961). Famous actors and actresses from this period include María Félix, Pedro Infante, Dolores del Río, Jorge Negrete and the comedian Cantinflas.

More recently, films such as Como agua para chocolate (1992), Sex, Shame, and Tears (1999), Y tu mamá también (2001), and The Crime of Father Amaro (2002) have been successful in creating universal stories about contemporary subjects, and were internationally recognized, as in the prestigious Cannes Film Festival. Mexican directors Alejandro González Iñárritu (Amores perros, Babel, Birdman, The Revenant), Alfonso Cuarón (A Little Princess, Harry Potter and the Prisoner of Azkaban, Gravity, Roma), Guillermo del Toro (Hellboy, Pan's Labyrinth, Crimson Peak, The Shape of Water), screenwriter Guillermo Arriaga and photographer Emmanuel Lubezki are some of the most known present-day film makers. Numerous Mexican actors have achieved recognition as Hollywood stars.[448]

Media

There are three major television companies in Mexico that own the primary networks and broadcast covering all nation, Televisa, TV Azteca and Imagen Television. Televisa is also the largest producer of Spanish-language content in the world and also the world's largest Spanish-language media network.[449] Media company Grupo Imagen is another national coverage television broadcaster in Mexico, that also owns the newspaper Excélsior. Grupo Multimedios is another media conglomerate with Spanish-language broadcasting in Mexico, Spain, and the United States. The telenovelas are very traditional in Mexico and are translated to many languages and seen all over the world with renowned names like Verónica Castro, Victoria Ruffo and Lucero.

Mexican cuisine

Mole sauce, which has dozens of varieties across the Republic, is seen as a symbol of Mexicanidad[450] and is considered Mexico's national dish.[450]

In 2005, Mexico presented the candidature of its gastronomy for World Heritage Site of UNESCO, being the first occasion in which a country had presented its gastronomic tradition for this purpose.[451] However, in a first instance the result was negative, because the committee did not place the proper emphasis on the importance of corn in Mexican cuisine.[452] Finally, on 16 November 2010 Mexican gastronomy was recognized as Intangible cultural heritage by UNESCO.[453] In addition, Daniela Soto-Innes was named the best female chef in the world by The World's Best 50 Restaurants in April 2019.[454] Carlos Gaytan, became the first Mexican chef to enjoy Michelin-star success, Mexique earned a star in 2013 and 2014 in West Town Chicago.

The origin of the current Mexican cuisine is established during the Spanish colonial era, a mixture of the foods of Spain with native indigenous ingredients.[455] Of foods originated in Mexico is the corn, the pepper vegetables (together with Central and South America), calabazas (together with the Americas), avocados, sweet potato (together with Central and South America), the turkey (together with the Americas) and other fruits and spices. Other Indigenous products are many beans. Similarly, some cooking techniques used today are inherited from pre-Hispanic peoples, such as the nixtamalization of corn, the cooking of food in ovens at ground level, grinding in molcajete and metate. With the Spaniards came the pork, beef and chicken meats; peppercorn, sugar, milk and all its derivatives, wheat and rice, citrus fruits and another constellation of ingredients that are part of the daily diet of Mexicans.

From this meeting of millennia old two culinary traditions, were born pozole, mole sauce, barbacoa and tamale is in its current forms, the chocolate, a large range of breads, tacos, and the broad repertoire of Mexican street foods. Beverages such as atole, champurrado, milk chocolate and aguas frescas were born; desserts such as acitrón and the full range of crystallized sweets, rompope, cajeta, jericaya and the wide repertoire of delights created in the convents of nuns in all parts of the country.

Music

Portrait of Carlos Chávez by Carl van Vechten (1937)

Mexico has a long tradition of classical music, as far back as the 16th century, when it was a Spanish colony. Music of New Spain, especially that of Juan Gutiérrez de Padilla and Hernando Franco, is increasingly recognized as a significant contribution to New World culture. Native composer include Juventino Rosas, Carlos Chávez, José Pablo Moncayo, Silvestre Revueltas, Arturo Márquez, Manuel Ponce, Gabriela Ortiz and Mario Lavista. Alondra de la Parra is also an official cultural ambassador of Mexico.

Although the traditions of European opera and especially Italian opera had initially dominated the Mexican music conservatories and strongly influenced native opera composers (in both style and subject matter), elements of Mexican nationalism had already appeared by the latter part of the 19th century with operas such as Aniceto Ortega del Villar's 1871 Guatimotzin, a romanticised account of the defense of Mexico by its last Aztec ruler, Cuauhtémoc. Ángela Peralta was an operatic soprano of international fame, known in Europe as "The Mexican Nightingale", who sang in the premieres of operas by Paniagua, Morales, and Ortega del Villar. Mexican tenors include Rolando Villazon, Ramón Vargas, Francisco Araiza, Arturo Chacón Cruz, and Fernando de la Mora. Mexican sopranos include Marta Domingo, Maria Katzarava, and singer Susana Zabaleta. Spanish opera singer, conductor and arts administrator Plácido Domingo (in the 1990s part of The Three Tenors), started his career in Mexico and continued to do charitable work and presentations in Mexico.

Statue of Javier Solis at the Plaza Garibaldi. The Plaza is known as Mexico City's home of mariachi music.

Mexican society enjoys a vast array of music genres, showing the diversity of Mexican culture. Traditional music includes mariachi, banda, norteño, ranchera and corridos; on an everyday basis most Mexicans listen to contemporary music such as pop, rock, etc. in both English and Spanish. Mexico has the largest media industry in Latin America, producing Mexican artists who are famous in Central and South America and parts of the United States and Europe, especially Spain. Elements from the Indigenous peoples of Mexico music have deeply influenced Mexico's music at large, distinguishing it from European and Asian traditions.

Natalia Lafourcade has the most Latin Grammys won by a Mexican female artist.

Folk idioms derived mainly from the arrival of tropical rhythms and lyrical styles from the island of Cuba and Colombia were adopted and transformed into popular genres within. The Bolero, Cha-cha-cha and Mambo invade the radio of the 40s and 50s mimicking the idiosyncrasy of the Mexican. Known as Agustín Lara, the Mexican composer was and interpreter of songs and boleros, most popular songwriter of his era. In 1954 American vocalist of Mexican heritage Andy Russell, relocated to Mexico where he became a star of radio, records and nightclubs, specializing in traditional pop and Latin music. The Mexican musician Tony Camargo later became the greatest representatives of this music, and pioneer of the same in the country, his success "El año viejo" (The old year) took him to the top and it has become a classic, until today and the Sonora Santanera becomes popular by imitating the style of Cuban orchestras and boleros. But since the 1960s from other Caribbean countries and the United States arrives the Salsa music. Popularity over several decades has caused local tropical variants to form that have mixed with the folklore of Mexico, examples like the Mexican cumbia are part of this merger, of which the most successful grouping in recent years has been Los Ángeles Azules.

César Costa and Angélica María in the 1970s performed cover versions of songs and their own as most of the pop music produced in Mexico consisted on Spanish-language versions of English-language rock-and-roll hits. Rock bands such as Maná, Café Tacuba, and Zoé are among the highest grossing in sales and Alejandra Guzmán and Lila Downs are two women who have achieve success in the rock genre in more recent times. Currently ranchera music accompanied with mariachi continues to have important interpreters, composers who have crossed national borders, among the singers of the moment most recognized for their career and popularity are Vicente Fernandez, Aida Cuevas and Pepe Aguilar.

Grupera music became definitely popular in the 1990s to collectively refer to what is now referred to as reginal Mexican music. Groups and artists in this genre include Los Yonic's, Los Temerarios, Ana Bárbara, Alicia Villarreal and Ninel Conde.

More recent American creations Jazz, techno, and house music have cross over. Mexican pop stars such as Armando Manzanero, José José, Juan Gabriel, and Lucía Méndez, have become within the geographic region celebrities, as have contemporary musical artists such as Ana Gabriel, Yuri, Marco Antonio Solís, Cristian Castro, Gloria Trevi, Paulina Rubio, Thalía, Aleks Syntek, Natalia Lafourcade and Dulce María.

Sports

Estadio Azteca
Mesoamerican ballgame

Mexico's most popular sport is association football. It is commonly believed that football was introduced in Mexico by Cornish miners at the end of the 19th century. By 1902 a five-team league had emerged with a strong British influence.[456][457] Mexico's top clubs are América with 12 championships, Guadalajara with 11, and Toluca with 10.[458] Antonio Carbajal was the first player to appear in five World Cups,[459] and Hugo Sánchez was named best CONCACAF player of the 20th century by IFFHS.[460] Rafael Márquez is the only Mexican to have won the Champions League.[461]

The Mexican professional baseball league is named the Liga Mexicana de Beisbol. While usually not as strong as the United States, the Caribbean countries and Japan, Mexico has nonetheless achieved several international baseball titles.[462][463] Mexican teams have won the Caribbean Series nine times. Mexico has had several players signed by Major League teams, the most famous of them being Dodgers pitcher Fernando Valenzuela.[461]

Mexico City hosted the XIX Olympic Games in 1968, making it the first Latin American city to do so.[464] The country has also hosted the FIFA World Cup twice, in 1970 and 1986.[465]

In 2013, Mexico's basketball team won the Americas Basketball Championship and qualified for the 2014 Basketball World Cup where it reached the playoffs. Because of these achievements the country earned the hosting rights for the 2015 FIBA Americas Championship.[466]

Bullfighting (Spanish: corrida de toros) came to Mexico 500 years ago with the arrival of the Spanish. Despite efforts by animal rights activists to outlaw it, bullfighting remains a popular sport in the country, and almost all large cities have bullrings. Plaza México in Mexico City, which seats 45,000 people, is the largest bullring in the world.[467]

Mexico is an international power in professional boxing.[461] Thirteen Olympic boxing medals have been won by Mexico.[468]

Professional wrestling (or Lucha libre in Spanish) is a major crowd draw with national promotions such as AAA, CMLL and others.[461]

See also

  • Index of Mexico-related articles
  • Outline of Mexico

Notes

  1. ^ Defined as persons who live in a household where an indigenous language is spoken by one of the adult family members or people who self-identified as indigenous ("Criteria del hogar: De esta manera, se establece, que los hogares indígenas son aquellos en donde el jefe y/o el cónyuge y/o padre o madre del jefe y/o suegro o suegra del jefe hablan una lengua indígena y también aquellos que declararon pertenecer a un grupo indígena."[360]) AND persons who speak an indigenous language but who do not live in such a household ("Por lo antes mencionado, la Comisión Nacional Para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas de México (CDI) considera población indígena (PI) a todas las personas que forman parte de un hogar indígena, donde el jefe(a) del hogar, su cónyuge y/o alguno de los ascendientes (madre o padre, madrastra o padrastro, abuelo(a), bisabuelo(a), tatarabuelo(a), suegro(a)) declaro ser hablante de lengua indígena. Además, también incluye a personas que declararon hablar alguna lengua indígena y que no forman parte de estos hogares."[361])

References

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Censo Población y Vivienda 2020". www.inegi.org.mx. INEGI. Retrieved 26 January 2021.
  2. ^ "Political Constitution of the United Mexican States, title 2, article 40" (PDF). MX Q: SCJN. Archived from the original (PDF) on 11 May 2011. Retrieved 14 August 2010.
  3. ^ Rafaela Castro (2000). Chicano Folklore: A Guide to the Folktales, Traditions, Rituals and Religious Practices of Mexican Americans. Oxford University Press. p. 83. ISBN 978-0-19-514639-4.
  4. ^ "Surface water and surface water change". Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Retrieved 11 October 2020.
  5. ^ a b c d "Mexico". International Monetary Fund. Retrieved 19 October 2019.
  6. ^ "CONEVAL INFORMA LA EVOLUCIÓN DE LA POBREZA 2010–2016" (PDF). CONEVAL. 30 August 2017. Retrieved 25 February 2019.
  7. ^ "Human Development Report 2020" (PDF). United Nations Development Programme. 15 December 2020. Retrieved 15 December 2020.
  8. ^ INALI (13 March 2003). "General Law of Linguistic Rights of the Indigenous Peoples" (PDF). Retrieved 7 November 2010.
  9. ^ "Catálogo de las lenguas indígenas nacionales: Variantes lingüísticas de México con sus autodenominaciones y referencias geoestadísticas". Inali.gob.mx. Retrieved 18 July 2014.
  10. ^ Merriam-Webster's Geographical Dictionary, 3rd ed., Springfield, Massachusetts, United States, Merriam-Webster; p. 733
  11. ^ a b Mexico. The World Factbook. Central Intelligence Agency.
  12. ^ Chavez, Victor (22 January 2016). "DF no es el estado 32, aclaran legisladores". El Financiero. Retrieved 15 July 2019.
  13. ^ "MEXICO: Metropolitan Areas". City Population. Retrieved 13 July 2019.
  14. ^ "MAPPED: THE 6 CRADLES OF CIVILIZATION". Mapscaping. 8 May 2018. Retrieved 13 July 2019.
  15. ^ Michael Arbagi, THE CATHOLIC CHURCH AND THE PRESERVATION OF MESOAMERICAN ARCHIVES: AN ASSESSMENT. Vol. 33, No. 2 (2011), pp. 112–120, Midwest Archives Conference,
  16. ^ Archer, Christon I. (2015). "Military: Bourbon New Spain". In Werner, Michael (ed.). Concise Encyclopedia of Mexico. Routledge. pp. 455–462. ISBN 978-1-135-97370-4.
  17. ^ a b "History of Mexico". The History Channel. 9 November 2009. Retrieved 15 July 2019.
  18. ^ Rama, Anahi; Stargardter, Gabriel (28 June 2012). "Chronology: Checkered history of the PRI's rule in Mexico". Reuters.
  19. ^ "Mexico's history of one-party rule". The Washington Post. 5 January 2012.
  20. ^ Padgett, L. Vincent (1957). "Mexico's One-Party System: A Re-Evaluation". The American Political Science Review. 51 (4): 995–1008. doi:10.2307/1952448. JSTOR 1952448.
  21. ^ Whitehead, Laurence (2007). "An elusive transition: The slow motion demise of authoritarian dominant party rule in Mexico". Democratization. 2 (3): 246–269. doi:10.1080/13510349508403441.
  22. ^ "Mexico (05/09)". US Department of State. 25 June 2012. Retrieved 17 July 2013.
  23. ^ "CRS Report for Congress" (PDF). Congressional Research Service. 4 November 2008. Retrieved 17 July 2013.
  24. ^ James Scott; Matthias vom Hau; David Hulme. "Beyond the BICs: Strategies of influence". The University of Manchester. Archived from the original on 25 May 2017. Retrieved 11 April 2012.
  25. ^ Nolte, Detlef (October 2010). "How to compare regional powers: analytical concepts and research topics". Review of International Studies. 36 (4): 881–901. doi:10.1017/S026021051000135X. JSTOR 40961959. S2CID 13809794. ProQuest 873500719.
  26. ^ "Ministry of Foreign Affairs of Japan" (PDF). Retrieved 7 May 2012.
  27. ^ "Oxford Analytica". Archived from the original on 24 April 2007. Retrieved 17 July 2013.
  28. ^ "G8: Despite Differences, Mexico Comfortable as Emerging Power". ipsnews.net. 5 June 2007. Archived from the original on 16 August 2008. Retrieved 30 May 2010.
  29. ^ Paweł Bożyk (2006). "Newly Industrialized Countries". Globalization and the Transformation of Foreign Economic Policy. Ashgate Publishing. p. 164. ISBN 978-0-7546-4638-9.
  30. ^ Mauro F. Guillén (2003). "Multinationals, Ideology, and Organized Labor". The Limits of Convergence. Princeton University Press. p. 126 (table 5.1). ISBN 978-0-691-11633-4.
  31. ^ David Waugh (2000). "Manufacturing industries (chapter 19), World development (chapter 22)". Geography, An Integrated Approach (3rd ed.). Nelson Thornes. pp. 563, 576–579, 633, and 640. ISBN 978-0-17-444706-1.
  32. ^ N. Gregory Mankiw (2007). Principles of Economics (4th ed.). Mason, Ohio: Thomson/South-Western. ISBN 978-0-324-22472-6.
  33. ^ "Global Peace Index 2019: Measuring Peace in a Complex World" (PDF). Vision of Humanity. Sydney: Institute for Economics & Peace. June 2019. Archived from the original (PDF) on 27 August 2019. Retrieved 4 June 2020.
  34. ^ a b Brianna Lee; Danielle Renwick; Rocio Cara Labrador (24 January 2019). "Mexico's Drug War". Council on Foreign Relations. Retrieved 19 July 2019.
  35. ^ "UNESCO World Heritage Centre — World Heritage List". UNESCO. Retrieved 25 May 2012.
  36. ^ "Mexico's World Heritage Sites Photographic Exhibition at UN Headquarters". whc.unesco.org. Retrieved 30 May 2010.
  37. ^ Table of World Heritage Sites by country
  38. ^ "What is a mega-diverse country?". Mexican biodiversity. Retrieved 13 July 2019.
  39. ^ "México ocupa el sexto lugar en turismo a nivel mundial". www.expansion.mx. CNN Expansión. 28 August 2018. Retrieved 8 January 2019.
  40. ^ William Bright (2004). Native American Placenames of the United States. University of Oklahoma Press. p. 281. ISBN 978-0-8061-3598-4.
  41. ^ "El cambio de la denominación de "Estados Unidos Mexicanos" por la de "México" en la Constitución Federal". ierd.prd.org.mx. Archived from the original on 1 November 2008. Retrieved 4 November 2009.
  42. ^ "Constitución Mexicana de 1857". www.tlahui.com. Retrieved 30 May 2010.
  43. ^ "Leyes Constitucionales de 1836". Cervantesvirtual.com. 29 November 2010. Archived from the original on 23 July 2012. Retrieved 17 July 2013.
  44. ^ Werner 2001, pp. 386–.
  45. ^ Susan Toby Evans; David L. Webster (2013). Archaeology of Ancient Mexico and Central America: An Encyclopedia. Routledge. p. 54. ISBN 978-1-136-80186-0.
  46. ^ Colin M. MacLachlan (13 April 2015). Imperialism and the Origins of Mexican Culture. Harvard University Press. p. 39. ISBN 978-0-674-28643-6.
  47. ^ Carmack, Robert M.; Gasco, Janine L.; Gossen, Gary H. (2016). The Legacy of Mesoamerica: History and Culture of a Native American Civilization. Routledge. ISBN 978-1-317-34678-4.[page needed]
  48. ^ Diehl, Richard A. (2004). The Olmecs: America's First Civilization. Thames & Hudson. pp. 9–25. ISBN 978-0-500-02119-4.
  49. ^ "MAPPED: THE 6 CRADLES OF CIVILIZATION". Mapscaping. 30 May 2018. Retrieved 14 July 2019.
  50. ^ Sampson, Geoffrey (1985). Writing Systems: A Linguistic Introduction. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-1756-4.[page needed]
  51. ^ Cowgill, George L. (21 October 1997). "State and Society at Teotihuacan, Mexico". Annual Review of Anthropology. 26 (1): 129–161. doi:10.1146/annurev.anthro.26.1.129. OCLC 202300854. S2CID 53663189.
  52. ^ "Ancient Civilizations of Mexico". Ancient Civilizations World. 12 January 2017. Retrieved 14 July 2019.
  53. ^ "The word "Azteca" was NOT created by Von Humboldt!". Mexicka.org. 31 May 2014. Retrieved 13 July 2019.
  54. ^ León Portilla, Miguel (10 May 2009). "Los aztecas, disquisiciones sobre un gentilico". Estudios de Cultura Náhuatl. 31 (31).
  55. ^ Berdan, et al. (1996), Aztec Imperial Strategies. Dumbarton Oaks, Washington, DC[page needed]
  56. ^ Coe, Michael D.; Rex Koontz (2002). Mexico: from the Olmecs to the Aztecs (5th edition, revised and enlarged ed.). London and New York: Thames & Hudson. ISBN 978-0-500-28346-2. OCLC 50131575.
  57. ^ "The Enigma of Aztec Sacrifice". Natural History. Retrieved 16 December 2011.
  58. ^ Weaver, Muriel Porter (1993). The Aztecs, Maya, and Their Predecessors: Archaeology of Mesoamerica (3rd ed.). San Diego, CA: Academic Press. ISBN 978-0-12-739065-9. OCLC 25832740.
  59. ^ Diaz, B., 1963, The Conquest of New Spain, London: Penguin Books, ISBN 0140441239
  60. ^ Townsend, Camilla (2006). Malintzin's Choices: An Indian Woman in the Conquest of Mexico. UNM Press. ISBN 978-0-8263-3406-0.[page needed]
  61. ^ Cortés, Hernán. Five Letterss to the Emperor. Trans. J. Bayard Morris. New York: W.W. Norton 1969
  62. ^ Díaz del Castillo, Bernal. True History of the Conquest of Mexico. various editions. Abridge version translated by J.M. Cohen, The Conquest of New Spain. London: Penguin Books 1963.
  63. ^ Fuentes, Patricia de. The Conquistadors: First-Person ccounts of the Conquest of Mexico. Norman: Norman: University of Oklahoma Press 1993.
  64. ^ Alva Ixtlilxochitl, Fernando de. Ally of Cortés: Account 13 of the Coming of the Spaniards and the Beginning of Evangelical Law. Trans. Douglass K. Ballentine. El Paso: Texas Western Press 1969.
  65. ^ Altman, Ida; Cline, S. L.; Pescador, Juan Javier (2003). "Narratives of the Conquest". The Early History of Greater Mexico. Prentice Hall. pp. 73–96. ISBN 978-0-13-091543-6.
  66. ^ León-Portilla, Miguel. The Broken Spears: The Aztec Accounts of the Conquest of Mexico. Boston: Beacon Press 1992.
  67. ^ Lockhart, James. We People Here: Nahuatl Accounts of the Conquest of Mexico. Berkeley: University of California Press 1993.
  68. ^ True Peters, Stephanie (2004). Smallpox in the New World. Marshall Cavendish. ISBN 978-0-7614-1637-1.i
  69. ^ Flight, Colette (17 February 2011). "Smallpox: Eradicating the Scourge". BBC News | History. Retrieved 30 December 2011.
  70. ^ Koplow, David A. (2003). Smallpox: The Fight to Eradicate a Global Scourge. University of California Press. p. 270. ISBN 978-0-520-23732-2.
  71. ^ "Smallpox: Conquered Killer". National Geographic. 2 December 2009. Retrieved 30 December 2011.
  72. ^ Baker, Andy (2013). Shaping the Developing World: The West, the South, and the Natural World. p. 324. ISBN 9781483311081.
  73. ^ Gibson, Charles (1964). The Aztecs Under Spanish Rule: A History of the Indians of the Valley of Mexico, 1519–1810 (Reprinted 1976 ed.). Stanford, CA: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-0196-9. OCLC 190295.
  74. ^ Chuchiak, John F. IV, "Inquisition" in Encyclopedia of Mexico. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. 704–708
  75. ^ Salvucci, Linda. "Adams-Onís Treaty (1819)". Encyclopedia of Latin American History and Culture, vol. 1, pp. 11–12. New York: Charles Scribner's Sons 1996.
  76. ^ McCaa, Robert (8 December 1997). "The Peopling of Mexico from Origins to Revolution". University of Minnesota.edu. Retrieved 13 July 2019.
  77. ^ Sluyter, Andrew (2012). Black Ranching Frontiers: African Cattle Herders of the Atlantic World, 1500–1900. Yale University Press. p. 240. ISBN 9780300179927. Retrieved 8 October 2016.
  78. ^ Russell, James W. (2009). Class and Race Formation in North America. University of Toronto Press. p. 26. ISBN 9780802096784. Retrieved 13 December 2016.
  79. ^ Carrillo, Rubén. "Asia llega a América. Migración e influencia cultural asiática en Nueva España (1565–1815)". www.raco.cat. Asiadémica. Retrieved 13 December 2016.
  80. ^ The Penguin Atlas of World Population History, pp. 291–92.
  81. ^ a b c Lerner, Victoria. "Consideraciones sobre la población de la Nueva España (1793–1810)" [Considerations on the population of New Spain (1793–1810)] (PDF) (in Spanish). Mexico City: El Colegia de México. Archived from the original (PDF) on 13 November 2018. Retrieved 4 June 2020.
  82. ^ Cline, Sarah (1 August 2015). "Guadalupe and the Castas". Mexican Studies/Estudios Mexicanos. 31 (2): 218–247. doi:10.1525/mex.2015.31.2.218. S2CID 7995543.
  83. ^ a b Cope, R. Douglas. The Limits of Racial Domination: Plebeian Society in Colonial Mexico City, 1660–1720. Madison, Wis.: U of Wisconsin, 1994.
  84. ^ Vinson III, Ben (2017). Before Mestizaje: The Frontiers of Race and Caste in Colonial Mexico. Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-02643-8.[page needed]
  85. ^ Sierra Silva, Pablo Miguel. Urban Slavery in Colonial Mexico: Puebla de los Angeles 1531-1706. New York: Cambridge University Press 2018.
  86. ^ Deans-Smith, Susan. "Bourbon Reforms" in Encyclopedia of Mexico. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, p. 156
  87. ^ "God intervened through Our Lady of Guadalupe to evangelize the Americas, explains Guadalupe expert", Catholic News Agency, 11 August 2009, retrieved 14 July 2019
  88. ^ a b "Everything You Need To Know About La Virgen De Guadalupe", Huff Post Latino Voices, 12 December 2013, retrieved 14 July 2019
  89. ^ Ortiz-Ramirez, Eduardo A. The Virgin of Guadalupe and Mexican Nationalism: Expressions of Criollo Patriotism in Colonial Images of the Virgin of Guadalupe. p. 6. ISBN 9780549596509. Retrieved 9 February 2017.
  90. ^ "Economy of New Spain", Global Security.org, 9 July 2011, retrieved 14 July 2019
  91. ^ Sempa, Francis P. "China, Spanish America, and the 'Birth of Globalization'". The Diplomat. Retrieved 7 February 2017. Mexico City, the authors [Peter Gordon, Juan Jose Morales] note, was the 'first world city,' the precursor to London, New York, and Hong Kong, where 'Asia, Europe, and the Americas all met, and where people intermingled and exchanged everything from genes to textiles'.
  92. ^ Schmal, John P. (17 July 2003). "The Indigenous People of Zacatecas". Latino LA: Comunidad. Retrieved 14 July 2019.
  93. ^ Charlotte M. Gradie (2000). "The Tepehuan Revolt of 1616: Militarism, Evangelism, and Colonialism in Seventeenth-Century Nueva Vizcaya". The Americas. Salt Lake City: University of Utah Press. 58 (2): 302–303. doi:10.1353/tam.2001.0109. S2CID 144896113.
  94. ^ Wasserstrom, Robert (1980). "Ethnic Violence and Indigenous Protest: The Tzeltal (Maya) Rebellion of 1712". Journal of Latin American Studies. 12: 1–19. doi:10.1017/S0022216X00017533.
  95. ^ Taylor, William B. (1 June 1979). Drinking, Homicide, and Rebellion in Colonial Mexican Villages (1st ed.). Stanford: Stanford University Press. ISBN 978-0804711128.
  96. ^ White, Benjamin (31 January 2017). "Campeche, Mexico – largest pirate attack in history, now UNESCO listed". In Search of Lost Places. Retrieved 14 July 2019.
  97. ^ Knispel, Sandra (13 December 2017). "The mysterious aftermath of an infamous pirate raid". University of Rochester Newsletter. Retrieved 14 July 2019.
  98. ^ "First Printing Press in the Americas was Established in Mexico". Latino Book Review. 2019. Retrieved 14 July 2019.
  99. ^ "UNIVERSITY OF MEXICO IS THE OLDEST UNIVERSITY IN NORTH AMERICA". Vallarta Daily News. 15 September 2014. Retrieved 14 July 2019.
  100. ^ "Mexico City's Alameda Central: the inspiration behind NYC's Central Park?". City Express blog. 15 September 2014. Retrieved 14 July 2019.
  101. ^ "Oldest Public Library in the Americas is in Mexico". Latino Book Review. 2019. Retrieved 14 July 2019.
  102. ^ "Academy of San Carlos". Mexico es Cultura. Retrieved 14 July 2019.
  103. ^ "Vanadium Element Facts". Chemicool Periodic Table. 18 October 2012. Retrieved 14 July 2019.
  104. ^ Archibald, Anna (27 July 2015). "EVERYTHING YOU NEED TO KNOW ABOUT THE HISTORY OF TEQUILA". Liquor.com. Retrieved 14 July 2019.
  105. ^ Galvez, Francisco (27 June 2017). "A brief History of Charreria". Charro Azteca. Retrieved 14 July 2019.
  106. ^ "Miguel Hidalgo Biography". Catholic Encyclopedia. Retrieved 30 September 2007.
  107. ^ "Grito de Dolores". Encyclopaedia Britannica. Retrieved 12 September 2018.
  108. ^ a b c d e f g h i j k Angel Miranda Basurto (2002). La Evolucíon de Mėxico [The Evolution of Mexico] (in Spanish) (6th ed.). Mexico City: Editorial Porrúa. p. 358. ISBN 970-07-3678-4.
  109. ^ "Filipinos in Nueva España: Filipino-Mexican Relations, Mestizaje, and Identity in Colonial and Contemporary Mexico". p. 414. According to Ricardo Pinzon, these two Filipino soldiers—Francisco Mongoy and Isidoro Montes de Oca—were so distinguished in battle that they are regarded as folk heroes in Mexico. General Vicente Guerrero later became the first president of Mexico of African descent. See Floro L. Mercene, “Central America: Filipinos in Mexican History,” (Ezilon Infobase, 28 January 2005)
  110. ^ Baten, Jörg (2016). A History of the Global Economy. From 1500 to the Present. Cambridge University Press. p. 133. ISBN 9781107507180.
  111. ^ Hale, Charles A. Mexican Liberalism in the Age of Mora. New Haven: Yale University Press 1968. p. 224
  112. ^ "Ways of ending slavery". Encyclopædia Britannica.
  113. ^ Costeloe, Michael P. "Pastry War" in Encyclopedia of Latin American History and Culture, vol. 4, p. 318. New York: Charles Scribner's Sons 1996.
  114. ^ Weber, David J., The Mexican Frontier, 1821–1846: The American Southwest under Mexico, University of New Mexico Press, 1982
  115. ^ Britton, John A. "Liberalism" in Encyclopedia of Mexico. Fitzroy Dearborn 1997, 739
  116. ^ Hamnett, Brian. "Benito Juárez" in Encyclopedia of Mexico. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. 719–20
  117. ^ Britton, "Liberalism" p. 740.
  118. ^ Sullivan, Paul. "Sebastián Lerdo de Tejada" in Encyclopedia of Mexico. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. 736–38
  119. ^ Adela M. Olvera (2 February 2018). "El Porfiriato en Mexico" [The Porfiriato in Mexico]]]. Inside Mexico.com (in Spanish). Retrieved 18 July 2019.
  120. ^ Hart, John Mason. Empire and Revolution: The Americans in Mexico since the Civil War. Berkeley: University of California Press Du 2002
  121. ^ Buchenau, Jürgen. "Científicos". Encyclopedia of Mexico. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. 260–265
  122. ^ Schmidt, Arthur, "José Ives Limantour" in Encyclopedia of Mexico, pp. 746–49. Fitzroy and Dearborn 1997.
  123. ^ "cientifico". Encyclopædia Britannica. Retrieved 7 February 2017.
  124. ^ Brenner, Anita (1 January 1984). The Wind that Swept Mexico: The History of the Mexican Revolution of 1910–1942 (New ed.). University of Texas Press. ISBN 978-0292790247.
  125. ^ Benjamin, Thomas. La Revolución: Mexico's Great Revolution as Memory, Myth, and History. Austin: University of Texas Press 2000
  126. ^ Matute, Alvaro. "Mexican Revolution: May 1917 – December 1920" in Encyclopedia of Mexico. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. 862–864.
  127. ^ "The Mexican Revolution". Public Broadcasting Service. 20 November 1910. Retrieved 17 July 2013.
  128. ^ Robert McCaa. "Missing millions: the human cost of the Mexican Revolution". University of Minnesota Population Center. Retrieved 17 July 2013.
  129. ^ "The Mexican Revolution and the United States in the Collections of the Library of Congress, U.S. Involvement Before 1913". Library of Congress. Retrieved 18 July 2019.
  130. ^ "Punitive Expedition in Mexico, 1916–1917". U.S. Department of State archive. 20 January 2009. Retrieved 18 July 2019.
  131. ^ "ZIMMERMANN TELEGRAM". The National WWI Museum and Memorial. 2 March 2017. Retrieved 18 July 2019.
  132. ^ Rafael Hernández Ángeles. "85º ANIVERSARIO DE LA FUNDACIÓN DEL PARTIDO NACIONAL REVOLUCIONARIO (PNR)" [85th anniversary of the founding of the National Revolutionary Party (PRN)]. Instituto Nacional de Estudios Historicos de las Revoluciones de Mexico (in Spanish). Retrieved 18 July 2019.
  133. ^ "The Mexican Miracle: 1940–1968". World History from 1500. Emayzine. Archived from the original on 3 April 2007. Retrieved 30 September 2007.
  134. ^ Elena Poniatowska (1975). Massacre in Mexico. Viking, New York. ISBN 978-0-8262-0817-0.
  135. ^ Kennedy, Duncan (19 July 2008). "Mexico's long forgotten dirty war". BBC News. Retrieved 17 July 2013.
  136. ^ Krauze, Enrique (January–February 2006). "Furthering Democracy in Mexico". Foreign Affairs. Archived from the original on 10 January 2006. Retrieved 7 October 2007.
  137. ^ Schedler, Andreas (2006). Electoral Authoritarianism: The Dynamics of Unfree Competition. L. Rienner Publishers. ISBN 978-1-58826-440-4.
  138. ^ Crandall, R.; Paz and Roett (2004). "Mexico's Domestic Economy: Policy Options and Choices". Mexico's Democracy at Work. Lynne Reinner Publishers. p. 160. ISBN 978-0-8018-5655-6.
  139. ^ ""Mexico The 1988 Elections" (Sources: The Library of the Congress Country Studies, CIA World Factbook)". Photius Coutsoukis. Retrieved 30 May 2010.
  140. ^ Gomez Romero, Luis (5 October 2018). "Massacres, disappearances and 1968: Mexicans remember the victims of a 'perfect dictatorship'". The Conversation.
  141. ^ País, Ediciones El (1 September 1990). "Vargas Llosa: "México es la dictadura perfecta"". El País.
  142. ^ Reding, Andrew (1991). "Mexico: The Crumbling of the "Perfect Dictatorship"". World Policy Journal. 8 (2): 255–284. JSTOR 40209208.
  143. ^ Cruz Vasconcelos, Gerardo. "Desempeño Histórico 1914–2004" (PDF) (in Spanish). Archived from the original (PDF) on 3 July 2006. Retrieved 17 February 2007.
  144. ^ Valles Ruiz, Rosa María (June 2016). "Elecciones presidenciales 2006 en México. La perspectiva de la prensa escrita" [2006 presidential Elections in Mexico. The Perspective of the Press]. Revista mexicana de opinión pública (in Spanish) (20): 31–51.
  145. ^ Reséndiz, Francisco (2006). "Rinde AMLO protesta como "presidente legítimo"". El Universal (in Spanish).
  146. ^ "Enrique Pena Nieto wins Mexican presidential election". Telegraph.co.uk. 2 July 2012. Retrieved 25 August 2015.
  147. ^ Sieff, Kevin. "López Obrador, winner of Mexican election, given broad mandate". Washington Post.
  148. ^ Sharma, Gaurav (10 May 2018). "Mexico's Oil And Gas Industry Privatization Efforts Nearing Critical Phase". Forbes. Retrieved 4 June 2020.
  149. ^ Barrera Diaz, Cyntia; Villamil, Justin; Still, Amy (14 February 2020). "Pemex Ex-CEO Arrest Puts AMLO in Delicate Situation". Rigzone. Bloomberg. Retrieved 4 June 2020.
  150. ^ "Mexico's presidential front runner on high alert for election fraud ahead of Sunday's vote". South China Morning Post. Associated Press. 30 June 2018. Retrieved 4 June 2020.
  151. ^ "Mexico's 2018 Elections: Results and Potential Implications" (PDF). fas.org. 17 July 2018. Retrieved 12 April 2021.
  152. ^ "Mexico's López Obrador sworn in as first leftist president in decades". 2 December 2018 – via www.bbc.com.
  153. ^ "COVID-19 in Mexico - COVID-19 Very High - Level 4: COVID-19 Very High - Travel Health Notices | Travelers' Health | CDC". wwwnc.cdc.gov.
  154. ^ "Nord-Amèrica, in Gran Enciclopèdia Catalana". Grec.cat. Archived from the original on 15 May 2016. Retrieved 17 July 2013.
  155. ^ Parsons, Alan; Jonathan Schaffer (May 2004). Geopolitics of oil and natural gas. Economic Perspectives. U.S. Department of State.
  156. ^ Vargas, Jorge A. (2011). Mexico and the Law of the Sea: Contributions and Compromises. p. 405. ISBN 9789004206205.
  157. ^ a b "Mexico Topography". Nationsencyclopedia.com. 16 October 2007. Retrieved 30 May 2010.
  158. ^ "Ocupa México cuarto lugar mundial de biodiversidad". El Economista (in Spanish). Retrieved 5 February 2017.
  159. ^ a b "Biodiversidad de México". SEMARNAT. Archived from the original on 7 October 2007. Retrieved 7 October 2007.
  160. ^ "Biodiversidad en México". CONEVYT. Archived from the original on 7 October 2007. Retrieved 7 October 2007.
  161. ^ a b "Sistema Nacional sobre la Biodiversidad en México". CONABIO. Retrieved 7 October 2007.
  162. ^ "Mexico's 'devastating' forest loss". BBC News. 4 March 2002. Retrieved 8 August 2011.
  163. ^ Grantham, H. S.; Duncan, A.; Evans, T. D.; Jones, K. R.; Beyer, H. L.; Schuster, R.; Walston, J.; Ray, J. C.; Robinson, J. G.; Callow, M.; Clements, T.; Costa, H. M.; DeGemmis, A.; Elsen, P. R.; Ervin, J.; Franco, P.; Goldman, E.; Goetz, S.; Hansen, A.; Hofsvang, E.; Jantz, P.; Jupiter, S.; Kang, A.; Langhammer, P.; Laurance, W. F.; Lieberman, S.; Linkie, M.; Malhi, Y.; Maxwell, S.; Mendez, M.; Mittermeier, R.; Murray, N. J.; Possingham, H.; Radachowsky, J.; Saatchi, S.; Samper, C.; Silverman, J.; Shapiro, A.; Strassburg, B.; Stevens, T.; Stokes, E.; Taylor, R.; Tear, T.; Tizard, R.; Venter, O.; Visconti, P.; Wang, S.; Watson, J. E. M. (8 December 2020). "Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity". Nature Communications. 11 (1): 5978. Bibcode:2020NatCo..11.5978G. doi:10.1038/s41467-020-19493-3. PMC 7723057. PMID 33293507.
  164. ^ Hayden, Cori. 2003. When Nature Goes Public: The Making and Unmaking of Bioproscpecting in Mexico. Princeton University Press.
  165. ^ Laveaga, Gabriela Soto (2009). Jungle Laboratories: Mexican Peasants, National Projects, and the Making of the Pill. Duke University Press. ISBN 978-0-8223-9196-8.[page needed]
  166. ^ https://www.sipuebla.com. "Living México – The most complete online guide for information on Mexico". www.livingmexico.com. Retrieved 27 January 2019.
  167. ^ "Articles 50 to 79". Political Constitution of the United Mexican States. Congress of the Union of the United Mexican States. Archived from the original on 13 November 2006. Retrieved 3 October 2007.
  168. ^ "Third Title, First Chapter, About Electoral systems" (PDF). Código Federal de Instituciones y Procedimientos Electorales (Federal Code of Electoral Institutions and Procedures) (in Spanish). Congress of the Union of the United Mexican States. 15 August 1990. Archived from the original (PDF) on 25 October 2007. Retrieved 3 October 2007.
  169. ^ a b "Third Title, First Chapter, About Electoral systems, Article 11–1" (PDF). Código Federal de Instituciones y Procedimientos Electorales (Federal Code of Electoral Institutions and Procedures) (in Spanish). Congress of the Union of the United Mexican States. 15 August 1990. Archived from the original (PDF) on 25 October 2007. Retrieved 3 October 2007.
  170. ^ "Fourth Title, Second Chapter, About coalitions, Article 59–1" (PDF). Código Federal de Instituciones y Procedimientos Electorales (Federal Code of Electoral Institutions and Procedures) (in Spanish). Congress of the Union of the United Mexican States. 15 August 1990. Archived from the original (PDF) on 25 October 2007. Retrieved 3 October 2007.
  171. ^ "Articles 80 to 93". Political Constitution of the United Mexican States. Congress of the Union of the United Mexican States. Archived from the original on 13 November 2006. Retrieved 3 October 2007.
  172. ^ "Articles 90 to 107". Political Constitution of the United Mexican States. Congress of the Union of the United Mexican States. Archived from the original on 13 November 2006. Retrieved 3 October 2007.
  173. ^ Niko Vorobyov, ed. (2019). Dopeworld: Adventures in Drug Lands. Hachette UK. ISBN 9781317755098. ... Mexico spent most of the twentieth century governed by the Institutional Revolutionary Party or PRI, a bigtent, catch-all alliance that included everyone ...
  174. ^ "Entrevista a la Lic. Beatriz Paredes Rangel, Presidenta dle Comité Ejecutivo Nacional del PRI". 17 December 2008. Archived from the original on 17 December 2008. Retrieved 17 July 2013.
  175. ^ "Miembros Titulares". ODCA. 14 July 2008. Archived from the original on 14 July 2008. Retrieved 17 July 2013.
  176. ^ "Estatuto del Partido de la Revolución Democrática" (PDF). Archived from the original (PDF) on 16 January 2013. Retrieved 17 July 2013.
  177. ^ Ginger Thompson (9 March 2004). "Former Mexican President Reveals '88 Presidential Election Was Rigged". The Tech.com. Retrieved 19 July 2019.
  178. ^ "Historia del Partido Acción Nacional". Televisa.News. 14 September 2014. Retrieved 19 July 2019.
  179. ^ "¿Qué es Morena, y cuándo se fundó" [What is Morena, and when was it founded?]. Dinero en Imagen (in Spanish). 5 July 2018. Retrieved 19 July 2019.
  180. ^ Camp, Generals in the Palacio p.6
  181. ^ a b Political Constitution of the United Mexican States (5 February 1917). "Article 89, Section 10" (PDF) (in Spanish). Chamber of Deputies. Archived from the original (PDF) on 25 August 2007. Retrieved 28 March 2009.
  182. ^ Internal Rules of the Ministry of Foreign Affairs (10 August 2001). "Article 2, Section 1" (in Spanish). Ministry of Foreign Affairs. Archived from the original on 11 June 2008. Retrieved 28 March 2009.
  183. ^ Palacios Treviño, Jorge. "La Doctrina Estrada y el Principio de la No-Intervención" (PDF) (in Spanish). Archived from the original (PDF) on 6 February 2009. Retrieved 4 April 2009.
  184. ^ UN (7 November 1945). "United Nations Member States". UN official website. Archived from the original on 17 April 2009. Retrieved 6 April 2009.
  185. ^ Velázquez Flores (2007), p. 145.
  186. ^ Organization of Ibero-American States. "Members" (in Spanish). OEI official website. Retrieved 6 April 2009.
  187. ^ OPANAL. "Members". OPANAL official website. Archived from the original on 14 August 2009. Retrieved 6 April 2009.
  188. ^ Ministry of Foreign Affairs (7 March 2007). "El Presidente Felipe Calderón Hinojosa en la Ceremonia de Entrega de la Secretaría Pro Témpore del Grupo de Río" (in Spanish). Gobierno Federal. Archived from the original on 23 August 2009. Retrieved 6 April 2009.
  189. ^ United Nations (2008). "Regular Budget Payments of Largest Payers". Global Policy. Retrieved 4 April 2009.
  190. ^ Organisation for Economic Co-operation and Development (18 May 1994). "Members". OECD official website. Retrieved 6 April 2009.
  191. ^ "Chile joins the OECD's Economic Club". BBC News. 12 January 2010. Retrieved 23 April 2010.
  192. ^ "Japan's Regional Diplomacy, Latin America and the Caribbean" (PDF). Ministry of Foreign Affairs of Japan. Retrieved 4 April 2009.
  193. ^ "Latin America: Region is losing ground to competitors". Oxford Analytica. Archived from the original on 24 October 2007. Retrieved 4 April 2009.
  194. ^ Ministry of Foreign Affairs (2005), p. 215.
  195. ^ Maggie Farley (22 July 2005). "Mexico, Canada Introduce Third Plan to Expand Security Council". Los Angeles Times. Retrieved 4 April 2009.
  196. ^ "Bilateral Trade". Embassy of the U.S. in Mexico. 2006. Archived from the original on 27 August 2009. Retrieved 28 March 2009.
  197. ^ Kim Richard Nossal (29 June – 2 July 1999). "Lonely Superpower or Unapologetic Hyperpower? Analyzing American Power in the Post-Cold War Era". Queen's University. Archived from the original on 26 May 2019. Retrieved 28 March 2009.
  198. ^ Renata Keller (2009). "Capitalizing on Castro: Mexico's Foreign Relations with Cuba, 1959–1969" (PDF). Latin American Network Information Center. Archived from the original (PDF) on 13 May 2011. Retrieved 28 March 2009.
  199. ^ Salaverry, Jorge (11 March 1988). "Evolution of Mexican Foreign Policy". The Heritage Foundation. Archived from the original on 13 March 2009. Retrieved 28 March 2009.
  200. ^ "El Salvador in the 1980s". Historical Text Archive. Archived from the original on 1 May 2011. Retrieved 28 March 2009.
  201. ^ Dirección General de Coordinación Política (2 December 2008). "Se hará política exterior de Estado: Patricia Espinosa" (in Spanish). Senate of the Republic. Archived from the original on 13 May 2011. Retrieved 29 March 2009.
  202. ^ Ana Maria Palacio (2018). "Mexico's Foreign Policy during the Presidency of Enrique Peña Nieto". Shaping the Pacific Alliance. Retrieved 19 July 2019.
  203. ^ Greg Weeks (15 February 2019). "AMLO's cautious foreign policy". Global Americans. Retrieved 19 July 2019.
  204. ^ Camp, Roderic Ai. Generals in the Palacio: The Military in Modern Mexico. New York: Oxford University Press 1992, p.6
  205. ^ Liewen, Edwin. Mexican Militarism. Albuquerque: University of New Mexico Press 1968
  206. ^ a b c d Loke. "Capacitarán a militares en combates con rifles láser | Ediciones Impresas Milenio". Impreso.milenio.com. Archived from the original on 14 May 2010. Retrieved 30 May 2010.
  207. ^ a b "Mexican Naval missile (in Spanish)". Expreso.com.mx. Archived from the original on 2 July 2013. Retrieved 17 July 2013.
  208. ^ "Buque logístico multipropósito" (in Spanish). 11 November 2004. Archived from the original on 11 November 2004. Retrieved 17 July 2013.
  209. ^ "The 5.56 X 45 mm: 2006". Thegunzone.com. Archived from the original on 7 August 2011. Retrieved 8 August 2011.
  210. ^ "Hydra Technologies Surprises UAV Industry with Mexican-Made System, Earns Coveted Award at AUVSI's Unmanned Systems North America 2007 Show in D.C". .prnewswire.com. Archived from the original on 3 April 2011. Retrieved 30 May 2010.
  211. ^ "Mexican navy 2006 activities official report". Semar.gob.mx. Retrieved 30 May 2010.
  212. ^ "Strategy on recent equipment purchases: The Mexican Armed Forces in Transition" (PDF). Retrieved 17 July 2013.
  213. ^ "Text of the Treaty of Tlatelolco". Opanal.org. 27 November 1963. Archived from the original on 30 April 2011. Retrieved 9 March 2011.
  214. ^ "instituto nacional de investigaciones nucleares". Inin.gob.mx. Retrieved 9 March 2011.
  215. ^ "Mexico to slash weapons-grade uranium". UPI.com. Retrieved 9 March 2011.
  216. ^ "Russia and US sign plutonium pact". BBC News. 13 April 2010.
  217. ^ "Chapter XXVI: Disarmament – No. 9 Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons". United Nations Treaty Collection. 7 July 2017.
  218. ^ Gustavo Iruegas (27 April 2007). "Adiós a la neutralidad". La Jornada (in Spanish). Retrieved 4 April 2009.
  219. ^ Ricardo Gómez & Andrea Merlos (20 April 2007). "Diputados, en Favor de Derogar Neutralidad en Guerras" (in Spanish). El Universal. Retrieved 4 April 2009.
  220. ^ "An Inside Look at Mexican Guns and Arms Trafficking". Archived from the original on 25 November 2010. Retrieved 9 May 2017.
  221. ^ "Mexico Police and Law Enforcement Organizations". Photius.com. 1 January 1994. Retrieved 17 July 2013.
  222. ^ "Agencia Federal de Investigacion. Procuraduría General de la República". 1 May 2007. Archived from the original on 1 May 2007. Retrieved 17 July 2013.
  223. ^ a b c d e f "Mexico". Britannica Online Encyclopedia. Retrieved 6 March 2011.
  224. ^ "Big, expensive and weirdly spineless". The Economist. 14 February 2008. Retrieved 17 July 2013.
  225. ^ "Global Integrity Report". Report.globalintegrity.org. Archived from the original on 3 October 2011. Retrieved 8 August 2011.
  226. ^ McKinley, JC Jr (7 March 2008). "Mexico's Congress Passes Overhaul of Justice Laws". The New York Times. Retrieved 17 July 2013.
  227. ^ "Mexico Boosts Force in War with Drug Gang". Cbsnews.com. 17 July 2009. Retrieved 8 August 2011.
  228. ^ "100,000 foot soldiers in Mexican cartels". The Washington Times. 3 March 2009. Retrieved 7 May 2012.
  229. ^ Franco, Yanira (1 October 2015). "Uno de cada cinco, víctima de algún delito: Inegi" [One in five, victim of a crime: Inegi]. Milenio (in Spanish). Mexico City. Retrieved 4 June 2020.
  230. ^ "Mexico Travel Advisory". Travel.State.Gov. U.S. Department of State — Bureau of Consular Affairs. 17 December 2019. Retrieved 4 June 2020.
  231. ^ Olivares Alonso, Emir (5 February 2018), "Gobierno de Calderón mantiene récord en violaciones a derechos" [Government of Calderon has a record of violations of rights], La Jornada (in Spanish), Mexico City, retrieved 11 July 2019
  232. ^ "International Narcotics Control Strategy Report". Bureau of International Narcotics and Law Enforcement Affairs. 2008. Retrieved 17 July 2013.
  233. ^ "Mexico country profile". BBC News. 29 November 2010. Retrieved 9 March 2011.
  234. ^ "More Than 30,000 Killed in Mexico's Drug Violence". Fox News. AP. 1 February 2010. Retrieved 9 March 2011.
  235. ^ a b "Mexican president: We're not losing drug war". NBC News. Retrieved 9 January 2011.
  236. ^ Gómez, Natalia (22 October 2007). "Otorgará Iniciativa Mérida 500 mdd a México en primer año". El Universal. Archived from the original on 30 October 2007. Retrieved 17 July 2013.
  237. ^ "Freedom of Expression in Mexico". PEN American Center. Archived from the original on 23 July 2013.
  238. ^ Alcázar, Jesús (17 July 2014). "Más de 100 periodistas asesinados en México desde el año 2000" (in Spanish). El Mundo (Spain). EFE.
  239. ^ Tuckman, Jo (21 November 2014). "Mexicans in biggest protest yet over missing students". The Guardian. Mexico City. Retrieved 4 June 2020.
  240. ^ a b Amanda Briney (8 October 2018). "Mexico's 31 States and One Federal District". Thought.Co. Retrieved 15 July 2019.
  241. ^ "Article 116". Political Constitution of the United Mexican States. Congress of the Union of the United Mexican States. Archived from the original on 13 November 2006. Retrieved 7 October 2007.
  242. ^ "Article 112". Political Constitution of the United Mexican States. Congress of the Union of the United Mexican States. Archived from the original on 13 November 2006. Retrieved 7 October 2007.
  243. ^ "Federal District is now officially Mexico City: The change brings more autonomy for the country's capital". Mexico News Daily. 30 January 2016. Retrieved 5 January 2018.
  244. ^ "Article 115". Political Constitution of the United Mexican States. Congress of the Union of the United Mexican States. Archived from the original on 13 November 2006. Retrieved 7 October 2007.
  245. ^ a b c d Caleb Silver (7 June 2019). "Top 20 Economies in the World". Investopedia.com. Retrieved 15 July 2019.
  246. ^ "Total GNI Atlas Method 2009, World Bank" (PDF). Archived from the original (PDF) on 5 November 2010. Retrieved 27 December 2010.
  247. ^ Andrew Jacobs; Matt Richtel (11 December 2017). "A Nasty, Nafta-Related Surprise: Mexico's Soaring Obesity". The New York Times. Archived from the original on 12 December 2017. Retrieved 12 December 2017.
  248. ^ "GNI per capita 2009, Atlas method and PPP, World Bank" (PDF). Retrieved 27 December 2010.
  249. ^ "Reporte ECLAC" (PDF) (in Spanish). Archived from the original (PDF) on 15 June 2007. Retrieved 16 February 2007.
  250. ^ Hufbauer, G.C.; Schott, J.J. (1 January 2005), "Chapter 1, Overview" (PDF), NAFTA Revisited: Achievements and Challenges, Washington, DC: Institute for International Economics (published October 2005), pp. 1–78, ISBN 978-0-88132-334-4
  251. ^ "Mexico 2050: The World's Fifth Largest Economy". 17 March 2010. Archived from the original on 19 August 2010. Retrieved 12 July 2013.
  252. ^ "World in 2050 – The BRICs and beyond: prospects, challenges and opportunities" (PDF). PwC Economics. Archived from the original (PDF) on 22 February 2013. Retrieved 17 July 2013.
  253. ^ "How much should you earn in Mexico to belong to the middle or upper class?". The Mazatlan Post. 11 April 2019. Retrieved 15 July 2019.
  254. ^ Smith, Noah (26 August 2019). "Mexico Is Solidly Middle Class (No Matter What Trump Says)". Bloomberg.
  255. ^ "Human Development Report 2009" (PDF). United Nations Development Programme. United Nations. p. 118. Retrieved 4 June 2020.
  256. ^ "CONEVAL Informe 2011" (PDF). Archived from the original (PDF) on 21 October 2013. Retrieved 31 March 2012.
  257. ^ Gentilini, Ugo; Sumner, Andy (24 July 2012). "Should poverty be defined by a single international poverty line, or country by country? (and what difference does it make?)". From Poverty to Power. Oxfam. Retrieved 4 June 2020.
  258. ^ Michael Blastland (31 July 2009). "Just what is poor?". BBC News. Retrieved 27 August 2019. The "economic distance" concept, and a level of income set at 60% of the median household income
  259. ^ "Under Pressure: The Squeezed Middle Class" (PDF). Paris: OECD Publishing. 2019. Retrieved 4 June 2020.
  260. ^ Income inequality. Society at a Glance 2011: Social Indicators. OECD. 12 April 2011. ISBN 9789264098527. Retrieved 16 March 2013.
  261. ^ "Perspectivas OCDE: México; Reformas para el Cambio" (PDF). OECD. January 2012. pp. 35–36. Retrieved 17 July 2013.
  262. ^ "Goldman Sachs Paper No.153 Relevant Emerging Markets" (PDF). Archived from the original (PDF) on 31 March 2010. Retrieved 30 May 2010.
  263. ^ "Sobresale Nuevo León por su alto nivel de vida". El Norte (in Spanish). 2006.
  264. ^ "Hoy entra en vigor el aumento en el salario mínimo" [The increase in the minimum wage starts today]. Forbes Mexico (in Spanish). 1 January 2019. Retrieved 19 July 2019.
  265. ^ a b "La Población Indigena en México" (PDF). Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI). Archived from the original (PDF) on 9 October 2013. Retrieved 17 July 2013.
  266. ^ a b c "Mexican Consumer Electronics Industry Second Largest Supplier of Electronics to the U.S – MEXICO CITY, Oct. 6, 2011/PRNewswire-USNewswire/". Prnewswire.com. 6 October 2011. Retrieved 23 April 2014.
  267. ^ "Mexico tops U.S., Canadian car makers". Upi.com. 11 December 2008. Retrieved 30 May 2010.
  268. ^ a b c Gereffi, G; Martínez, M (2005). "Mexico's Economic Transformation under NAFTA". In Crandall, R; Paz, G; Roett, R (eds.). Mexico's Democracy at Work: Political and Economic Dynamics. Lynne Reiner Publishers (published 30 September 2004). ISBN 978-1-58826-300-1.
  269. ^ Hufbauer, G.C.; Schott, J.J . (1 January 2005). "Chapter 6, The Automotive Sector" (PDF). NAFTA Revisited: Achievements and Challenges. Washington, D.C.: Institute for International Economics (published October 2005). pp. 1–78. ISBN 978-0-88132-334-4.
  270. ^ García, Daniela (7 September 2016). "Inauguran Kia Motors en Pesquería" [Kia Motors launched in Pesquería]. Milenio (in Spanish). Pesquería. Retrieved 4 June 2020.
  271. ^ "Audi inaugura planta automotriz en Puebla" [Audi opens automotive plant in Puebla]. Autoexplora (in Spanish). 30 September 2016. Retrieved 4 June 2020.
  272. ^ "Automaker Kia plans $1 bn assembly plant in Mexico". Mexico News.Net. 28 August 2014. Retrieved 28 August 2014.
  273. ^ DINA Camiones Company. "History". Archived from the original on 13 May 2011. Retrieved 15 April 2009.
  274. ^ Jeremy Korzeniewski. "London 2008: Mastretta MXT will be Mexico's first homegrown car". Retrieved 30 July 2008.
  275. ^ "Korea's Balance of Payments" (PDF). Archived from the original (PDF) on 1 May 2011. Retrieved 9 March 2011.
  276. ^ "Major Foreign Holders Of Treasury Securities". U.S. Department of the Treasury. Retrieved 17 July 2013.
  277. ^ Thompson, Adam (20 June 2006). "Mexico, Economics: The US casts a long shadow". Financial Times. Archived from the original on 23 October 2012.
  278. ^ "Workers' Remittances to Mexico – Business Frontier, Issue 1, 2004 – FRB Dallas". Dallasfed.org. 10 July 2003. Archived from the original on 25 June 2004. Retrieved 30 May 2010.
  279. ^ "Free Preview of Members-Only Content". Stratfor. 30 August 2007. Archived from the original on 7 March 2012. Retrieved 30 May 2010.
  280. ^ "Slowdown hits Mexico remittances". BBC News. 27 January 2009. Retrieved 6 May 2009.
  281. ^ "Mexico – Telecoms Infrastructure, Operators, Regulations – Statistics and Analyses". Budde.com. 2019. Retrieved 15 July 2019.
  282. ^ a b "Communications". CIA Factbook. Retrieved 17 July 2013.
  283. ^ "Satmex. Linking the Americas". 15 September 2009. Archived from the original on 15 September 2009. Retrieved 17 July 2013.
  284. ^ Source: Arianespace (14 February 2002). "Mexican Operator Satmex Has Chosen Arianespace to Launch Its New Satmex 6 Satellite". Spaceref.com. Retrieved 8 August 2011.
  285. ^ "Televisa Brings 2006 FIFA World Cup to Mexico in HD With Snell & Wilcox Kahuna SD/HD Production Switcher". Snellwilcox.com. Archived from the original on 14 December 2007. Retrieved 30 May 2010.
  286. ^ América Economia. "Top 500 Companies in Latin America" (Requires subscription). Retrieved 16 February 2007.[dead link]
  287. ^ "Fortune Global 500 2010: 64. Pemex". Fortune. Retrieved 26 July 2010.
  288. ^ "FT Non-Public 150 – the full list". 14 December 2006. Retrieved 26 July 2010.
  289. ^ Energy Information Administration. "Top World Oil Net Exporters and Producers". Archived from the original on 16 February 2007. Retrieved 16 February 2007.
  290. ^ "EIA". Eia.doe.gov. Archived from the original on 9 March 2006. Retrieved 30 October 2010.
  291. ^ Sener & GTZ 2006
  292. ^ "Perspectiva Del Mercado De La Energía Renovable En México" (PDF). Archived from the original (PDF) on 3 October 2008. Retrieved 30 October 2010.
  293. ^ a b SENER 2009b
  294. ^ Sonora Energy Group Hermosillo
  295. ^ Coerver, Don M.; Pasztor, Suzanne B.; Buffington, Robert (2004). Mexico: An Encyclopedia of Contemporary Culture and History. ABC-CLIO. p. 161. ISBN 978-1-57607-132-8.
  296. ^ Summerfield, Devine & Levi (1998), p. 285[full citation needed]
  297. ^ Summerfield, Devine & Levi (1998), p. 286[full citation needed]
  298. ^ Forest & Altbach (2006), p. 882[full citation needed]
  299. ^ Fortes & Lomnitz (1990), p. 18[full citation needed]
  300. ^ "The Nobel Prize in Chemistry 1995". Nobelprize.org. Nobel Foundation. Retrieved 2 January 2009.
  301. ^ Thomson, Elizabeth A. (18 October 1995). "Molina wins Nobel Prize for ozone work". Massachusetts Institute of Technology. Retrieved 2 January 2009.
  302. ^ Carramiñana, Alberto (2007). "Unravelling unidentified γ-ray sources with the large millimeter telescope". The Multi-Messenger Approach to High-Energy Gamma-Ray Sources. pp. 527–530. doi:10.1007/978-1-4020-6118-9_79. ISBN 978-1-4020-6117-2.
  303. ^ UNWTO Tourism Highlights. World Tourism Organization (UNWTO). 2017. doi:10.18111/9789284419029. ISBN 978-92-844-1902-9.[page needed]
  304. ^ SECTUR (2006). "Turismo de internación 2001–2005, Visitantes internacionales hacia México" (in Spanish). Secretaría de Turismo (SECTUR). Archived from the original on 10 June 2008. Retrieved 26 July 2008. pp. 5
  305. ^ "The Travel & Tourism Competitiveness Report 2017" (PDF). World Economic Forum. April 2017.
  306. ^ "Cabo Fishing Information – Sport Fishing in Los Cabos". icabo.com. Archived from the original on 2 May 2013. Retrieved 23 April 2014.
  307. ^ "Mexico Infrastructure, power and Communications". National Economies Encyclopedia. Retrieved 13 January 2007.
  308. ^ "CIA World Factbook". CIA. Retrieved 20 December 2010.
  309. ^ a b "Infraestructura Carretera" (PDF). dgaf.sct.gob.mx. México: Secretaría de Comunicaciones y Transportes. Archived from the original (PDF) on 16 July 2007. Retrieved 13 January 2007.
  310. ^ a b "Infrastructure, Power and Communications, Mexic". Encyclopedia of the Nations. Retrieved 17 July 2013.
  311. ^ a b "Mexico reviving travel by train". Azcentral.com. 6 January 2006. Retrieved 30 October 2010.[dead link]
  312. ^ "Bullet Train To Mexico City Looks To Be Back On Track ?". Guadalajara Reporter. 17 October 2003. Archived from the original on 30 April 2011. Retrieved 30 October 2010.
  313. ^ a b "Project for a Mexico City – Guadalajara High Speed Line. Rail transport engineering, public transport engineering". Systra. Archived from the original on 1 May 2011. Retrieved 30 October 2010.
  314. ^ "Slim to invest in Santa Cruz". The America's Intelligence Wire. 21 January 2005. Archived from the original on 18 January 2012.
  315. ^ "Mexico Real Estate In Yucatan to Benefit from New Bullet Train". Articlealley.com. 25 August 2010. Retrieved 30 October 2010.
  316. ^ "Acerca del AICM. Posicionamiento del Aeropuerto Internacional de la Ciudad de México (AICM) con los 50 aeropuertos más importantes del mundo". AICM. Archived from the original on 31 May 2008. Retrieved 30 May 2010.
  317. ^ "Statistics Mexico City airport" (PDF). Mexico City International Airport. Archived from the original (PDF) on 14 January 2018. Retrieved 12 January 2018.
  318. ^ "Diagnósticos del agua". Consejo Consultivo del Agua.
  319. ^ Valadez, Blanca (29 January 2014). "Sin acceso a agua potable 22 millones de mexicanos" [Without access to drinking water 22 million Mexicans]. Milenio (in Spanish). Mexico City. Retrieved 4 June 2020.
  320. ^ "En México se desperdicia el 43.2% de agua" [43.2% of water is wasted in Mexico]. Agua.org.mx (in Spanish). Mexico City: Fondo para la Comunicación y la Educación Ambiental. El Informador. 4 October 2010. Retrieved 4 June 2020.
  321. ^ "En México, solo el 57% de las aguas residuales son tratadas correctamente" [In Mexico, only 57% of wastewater is treated correctly]. iAgua (in Spanish). 13 August 2018.
  322. ^ Enciso L., Angelica (3 October 2019). "Bajó 60% disponiblidad de agua per cápita en 60 años" [Per capita water availability dropped 60% in 60 years]. La Jornada (in Spanish).
  323. ^ "México cuenta con 123.5 millones de habitantes" [Mexico has 123.5 million inhabitants]. El Economista (in Spanish). Notimex. 10 July 2017. Retrieved 4 June 2020.
  324. ^ a b "Spanish Language History". Today Translations. Archived from the original on 17 April 2005. Retrieved 1 October 2007.
  325. ^ a b "en el censo de 1930 el gobierno mexicano dejó de clasificar a la población del país en tres categorías raciales, blanco, mestizo e indígena, y adoptó una nueva clasificación étnica que distinguía a los hablantes de lenguas indígenas del resto de la población, es decir de los hablantes de español". Archived from the original on 23 August 2013.
  326. ^ Fuentes-Nieva, Ricardo (6 July 2017). "Ser blanco" [Be white]. El Universal (in Spanish).
  327. ^ Solís, Arturo (7 August 2018). "Comprobado con datos: en México te va mejor si eres blanco" [Proven with data: in Mexico you do better if you are white]. Forbes México (in Spanish).
  328. ^ a b "21 de Marzo Día Internacional de la Eliminación de la Discriminación Racial" pag.7, CONAPRED, Mexico, 21 March. Retrieved on 28 April 2017.
  329. ^ a b "Encuesta Nacional Sobre Discriminación en Mexico", "CONAPRED", Mexico DF, June 2011. Retrieved on 28 April 2017.
  330. ^ a b "DOCUMENTO INFORMATIVO SOBRE DISCRIMINACIÓN RACIAL EN MÉXICO", CONAPRED, Mexico, 21 March 2011, retrieved on 28 April 2017.
  331. ^ "Resultados del Modulo de Movilidad Social Intergeneracional" Archived 9 July 2018 at the Wayback Machine, INEGI, 16 June 2017, Retrieved on 30 April 2018.
  332. ^ a b "Encuesta Nacional sobre Discriminación 2017", CNDH, 6 August 2018, Retrieved on 9 August 2018.
  333. ^ a b c "Table 1: Total migrant stock at mid-year by origin and by major area, region, country or area of destination, 2017". United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Retrieved 9 September 2018.
  334. ^ "Principales resultados de la Encuesta Intercensal 2015 Estados Unidos Mexicanos" (PDF). INEGI. p. 1. Archived from the original (PDF) on 10 December 2015. Retrieved 9 September 2018.
  335. ^ Smith, Dr. Claire M. (August 2010). "These are our Numbers: Civilian Americans Overseas and Voter Turnout" (PDF). OVF Research Newsletter. Overseas Vote Foundation. Archived from the original (PDF) on 24 October 2013. Retrieved 9 September 2018. Previous research indicates that the number of U.S. Americans living in Mexico is around 1 million, with 600,000 of those living in Mexico City.
  336. ^ "Los árabes de México. Asimilación y herencia cultural" (PDF) (in Spanish). December 2005. Archived (PDF) from the original on 27 March 2009. Retrieved 17 April 2010.
  337. ^ "Los Menonitas en México". Fundación UNAM. 28 August 2013. Archived from the original on 10 September 2018. Retrieved 9 September 2018.
  338. ^ "México atrae a españoles desempleados". CNN. 24 April 2013. Retrieved 9 September 2018.
  339. ^ "Crece 580% migración a México". El Sol de México. 25 March 2018. Retrieved 9 September 2018.
  340. ^ "Por la crisis, llegan a México más venezolanos expulsados". Milenio. 5 May 2017. Retrieved 9 September 2018.
  341. ^ "Una crisis migratoria en América del Sur: la salida de venezolanos pone a prueba la hospitalidad de países vecinos". La Patilla. 19 July 2018. Retrieved 9 September 2018.
  342. ^ "Japoneses hacen de Guanajuato su hogar". El Sol de México. 4 December 2017. Retrieved 9 September 2018.
  343. ^ "Pesquería, el municipio de NL 'inundado' de coreanos". El Sol de México. 27 June 2018. Retrieved 9 September 2018.
  344. ^ a b Wimmer, Andreas, 2002. Nationalist Exclusion and Ethnic Conflict: Shadows of Modernity, Cambridge University Press page 115
  345. ^ Knight, Alan. 1990. "Racism, Revolution and indigenismo: Mexico 1910–1940". Chapter 4 in The Idea of Race in Latin America, 1870–1940. Richard Graham (ed.) pp. 78–85
  346. ^ Hall Steckel, Richard; R. Haines, Michael (2000). A population history of North America. Cambridge University Press. p. 621. ISBN 978-0-521-49666-7.
  347. ^ "John P. Schmal, SomosPrimos.com". somosprimos.com.
  348. ^ Central Intelligence Agency (CIA). "North America: Mexico". The World Factbook. Ethnic groups. Retrieved 11 April 2014. mestizo (Amerindian-Spanish) 60%, Amerindian or predominantly Amerindian 30%, white 9%, other 1%
  349. ^ "mestizo (people)". Britannica.com. Retrieved 30 October 2010.
  350. ^ Pla Brugat, Dolores (2011). "Más desindianización que mestizaje. Una relectura de los censos generales de población" [More deindianization than miscegenation. A rereading of the general population censuses]. Dimensión Antropológica (in Spanish). Mexico City: Instituto Nacional de Antropología e Historia. 53 (September–December): 69–91. Retrieved 4 June 2020.
  351. ^ "México sin mestizaje: una reinterpretación de nuestra historia", UNAM, 2016, Retrieved on 13 March 2019.
  352. ^ "Al respecto no debe olvidarse que en estos países buena parte de las personas consideradas biológicamente blancas son mestizas en el aspecto cultural, el que aquí nos interesa (p. 196)" (PDF). Redalyc.org. 16 March 2005. Archived from the original (PDF) on 22 October 2013. Retrieved 27 June 2013.
  353. ^ Bartolomé, Miguel Alberto. (1996) "Pluralismo cultural y redefinicion del estado en México". in Coloquio sobre derechos indígenas, Oaxaca, IOC.[1] p. 2
  354. ^ Anchondo, Sandra; de Haro, Martha (4 July 2016). "El mestizaje es un mito, la identidad cultural sí importa" [Miscegenation is a myth, cultural identity does matter]. ISTMO (in Spanish). IPADE Business School. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 4 June 2020.
  355. ^ Navarrete Linares, Federico (2016). Mexico Racista. Penguin Random house Grupo Editorial Mexico. p. 86. ISBN 9786073143646. Retrieved 23 February 2018.
  356. ^ Schwartz-Marín, Ernesto; Silva-Zolezzi, Irma (2010). ""The Map of the Mexican's Genome": Overlapping national identity, and population genomics". Identity in the Information Society. 3 (3): 489–514. doi:10.1007/s12394-010-0074-7. hdl:10871/33766.
  357. ^ Navarrete Linares, Federico. "El mestizaje en Mexico" [The miscegenation in Mexico] (PDF) (in Spanish). Archived from the original (PDF) on 1 August 2017. Retrieved 31 July 2017.
  358. ^ "Indicadores seleccionados sobre la población hablante de lengua indígena, 1950 a 2005". Inegi.gob.mx. Archived from the original on 18 January 2012. Retrieved 10 December 2011.
  359. ^ "Síntesis de Resultados" (PDF). Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas. 2006. Retrieved 22 December 2010.
  360. ^ "¿Qué es y cómo se determina un hogar indígena?" [What is and how an indigenous home is determined?]. Preguntas frecuentes [Frequent questions] (in Spanish). CDI. Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas [CDI. National Commission for the Development of Indigenous Peoples. 23 February 2009. Archived from the original on 1 May 2011.
  361. ^ "Sistema de información e indicadores sobre la población indígena de México" [Information system and indicators on the indigenous population of Mexico]. Indicadores y estadísticas [Indicators and statistics] (in Spanish). CDI. Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas [CDI. National Commission for the Development of Indigenous Peoples. Archived from the original on 1 May 2011.
  362. ^ "Encuesta Intercensal 2015" Archived 22 April 2017 at the Wayback Machine, "INEGI", Mexico, December 2015. Retrieved on 28 April 2017.
  363. ^ "Indicadores socioeconómicos de los pueblos indígenas" [Socio-economic indicators of indigenous peoples]. Información (in Spanish). Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas. Archived from the original on 15 November 2004 – via cdi.gob.mx.
  364. ^ Navarrete Linares, Federico (2008). Los pueblos indígenas de México [Indigenous peoples of Mexico] (in Spanish). México: CDI. ISBN 978-970-753-157-4. Archived from the original on 30 November 2011 – via cdi.gob.mx.
  365. ^ Villarreal, Andrés (October 2010). "Stratification by Skin Color in Contemporary Mexico". American Sociological Review. American Sociological Association. 75 (5): 652–678. doi:10.1177/0003122410378232. JSTOR 20799484. S2CID 145295212.
  366. ^ Ortiz-Hernández, Luis; Compeán-Dardón, Sandra; Verde-Flota, Elizabeth; Flores-Martínez, Maricela Nanet (April 2011). "Racism and mental health among university students in Mexico City". Salud Pública de México. 53 (2): 125–133. doi:10.1590/s0036-36342011000200005. PMID 21537803.
  367. ^ "Visión INEGI 2021 Dr. Julio Santaella Castell", INEGI, 3 July 2017, Retrieved on 30 April 2018.
  368. ^ Navarrete Linares, Federico. "El mestizaje y las culturas" [Mixed race and cultures]. México Multicultural (in Spanish). Mexico: UNAM. Archived from the original on 23 August 2013. Retrieved 19 July 2011.
  369. ^ Sherburne Friend Cook; Woodrow Borah (1998). Ensayos sobre historia de la población. México y el Caribe 2. Siglo XXI. p. 223. ISBN 9789682301063. Retrieved 12 September 2017.
  370. ^ San Miguel, G. (November 2000). "Ser mestizo en la nueva España a fines del siglo XVIII: Acatzingo, 1792" [To be «mestizo» in New Spain at the end of the XVIII th century. Acatzingo, 1792]. Cuadernos de la Facultad de Humanidades y Ciencias Sociales. Universidad Nacional de Jujuy (in Spanish) (13): 325–342.
  371. ^ Howard F. Cline (1963). THE UNITED STATES AND MEXICO. Harvard University Press. p. 104. ISBN 9780674497061. Retrieved 18 May 2017.
  372. ^ "Presentación de la Encuesta Intercensal- Principales resultados" (PDF). INEGI. Retrieved 28 September 2016.
  373. ^ "Principales resultados—Encuesta Intercensal 2015" [Main results — Intercensal Survey 2015] (PDF) (in Spanish). INEGI. 2015. Archived from the original (PDF) on 13 March 2017. Retrieved 4 June 2020.
  374. ^ "Tabulados de la Encuesta Intercensal 2015". INEGI. Retrieved 24 December 2015.
  375. ^ "Find Local Contractors – Home Remodeling Contractors on Ecnext". goliath.ecnext.com.
  376. ^ Langley, William (7 July 2007). "The biggest enchilada". The Telegraph. Retrieved 28 February 2015.
  377. ^ Tatiana Seijas (2014). Asian Slaves in Colonial Mexico: From Chinos to Indian. Cambridge University Press. p. 21. ISBN 9781107063129.
  378. ^ "Latin America's lost histories revealed in modern DNA". Science | AAAS. 12 April 2018.
  379. ^ "Filipinos in Mexican History". Archived from the original on 15 October 2007.
  380. ^ Chao Romero, Robert (2011). "1. Introduction". The Chinese in Mexico, 1882–1940. University of Arizona Press. p. 1. ISBN 9780816508198. Retrieved 1 October 2016.
  381. ^ a b c d e "Yearbook of Migration and Remittances: Mexico 2018" (PDF). BBVA Research. 2018. Retrieved 9 September 2018.
  382. ^ "Mexican Migrants in the United States". Migration Policy Institute. 17 March 2016. Retrieved 9 September 2018.
  383. ^ "Hispanic or Latino Origin by Specific Origin". U.S. Census Bureau. 2016. Archived from the original on 14 February 2020. Retrieved 9 September 2018.
  384. ^ "2011 National Household Survey". Statistics Canada. 8 May 2013. Retrieved 9 September 2018.
  385. ^ Spanish → Mexico at Ethnologue (18th ed., 2015)
  386. ^ a b c d e Werner 2001, pp. 443, 444, 445.
  387. ^ INALI [Instituto Nacional de Lenguas Indígenas] (14 January 2008). "Catálogo de las lenguas indígenas nacionales: Variantes lingüísticas de México con sus autodenominaciones y referencias geoestadísticas" (PDF online facsimile). Diario Oficial de la Federación (in Spanish). Mexico City. 652 (9): 22–78 (first section), 1–96 (second section), 1–112 (third section). OCLC 46461036.
  388. ^ a b c "Indigenous Languages in Mexico: Speakers Aged Three or Older". National Institute of Statistics and Geography. 2015. Retrieved 11 September 2018.
  389. ^ "Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas" (PDF) (in Spanish). 2003. Archived from the original (PDF) on 21 September 2013. Retrieved 3 August 2017.
  390. ^ "Model of Accreditation and Certification of Indigenous Languages" (PDF) (in Spanish). National Indigenous Languages Institute. October 2012. p. 7. Retrieved 11 September 2018.
  391. ^ "The Mennonite Old Colony Vision: Under siege in Mexico and the Canadian Connection" (PDF). Archived from the original (PDF) on 5 February 2007. Retrieved 11 September 2018.
  392. ^ Venetian (Mexico) at Ethnologue (18th ed., 2015)
  393. ^ "English in Mexico: An examination of policy, perceptions and influencing factors" (PDF). British Council. May 2015. Retrieved 11 September 2018.
  394. ^ Becerril, Isabel (27 April 2015). "En México sólo 5% de la población habla inglés: IMCO" (in Spanish). El Financiero. Retrieved 11 September 2018.
  395. ^ "Une Langue Pour Apprendre" (PDF) (in French). Organisation internationale de la Francophonie. 6 September 2010. p. 132. Archived from the original (PDF) on 13 November 2018. Retrieved 11 September 2018.
  396. ^ "Cours de français" (in French). Ambassade de France à Mexico. 19 March 2013. Retrieved 11 September 2018.
  397. ^ Simon-Clerc, Nathalie (2 November 2016). "Le Mexique, l'acteur qui monte dans la francophonie d'Amérique" (in French). L'Outarde Libérée. Retrieved 11 September 2018.
  398. ^ a b Olvera, Graciela; Martínez, Armando (25 January 2021). "Catolicismo y otras religiones pierden creyentes en México". Milenio (in Spanish). Retrieved 25 March 2021. CS1 maint: discouraged parameter (link)
  399. ^ The Apparition of Our Lady of Guadalupe in 1531, michaeljournal.org, 1 October 2002
  400. ^ Manuel Olimón Nolasco (2002). La búsqueda de Juan Diego. Plaza & Janés. ISBN 9789681105433.
  401. ^ "The Largest Catholic Communities". Adherents.com. Retrieved 10 November 2007.
  402. ^ "Church attendance". Study of worldwide rates of religiosity. University of Michigan. 1997. Archived from the original on 1 September 2006. Retrieved 3 January 2007.
  403. ^ "Our Lady of Guadalupe". Catholic Online. Retrieved 24 October 2011.
  404. ^ Cite error: The named reference 2010-census was invoked but never defined (see the help page).
  405. ^ "Mexico, Country profile". The Church of Jesus Christ of the Latter-Days Saints Newsroom. Archived from the original on 25 August 2010. Retrieved 4 March 2011.
  406. ^ "Cristianismos orientales: persecución, muerte, migración y cambio – Resonancias – Instituto de Investigaciones Sociales", "UNAM", Mexico DF, 29 November 2019. Retrieved on 28 November 2020.
  407. ^ Primack, Karen (1998). Jews in places you never thought of. KTAV Publishing House, Inc. p. 305. ISBN 978-0-88125-608-6.
  408. ^ Jacobo Grinberg Zylberbaum (1989). Los chamanes de México (University of Texas ed.). Mexico City: UNAM School of Psychology. ISBN 9686022015.
  409. ^ Castells Ballarin, Pilar (June 2008). "La Santa Muerte y la cultura de los derechos humanos". LiminaR. 6 (1): 13–25. doi:10.29043/liminar.v6i1.263.
  410. ^ "En Chamula, cambiar religión se considera delito". 16 June 2009. Archived from the original on 16 June 2009.
  411. ^ "pol4". www.jornada.unam.mx.
  412. ^ "mas-hilo". www.jornada.unam.mx.
  413. ^ Simons, Marlise (29 September 1979). "Mexico to End Work of U.S. Translators With Indians". The Washington Post.
  414. ^ "Mexico – Health Care and Social Security". Countrystudies.us. Retrieved 30 May 2010.
  415. ^ a b "Health Care in Mexico". Expatforum.com. Retrieved 30 May 2010.
  416. ^ "Health Care Issues Mexico". Kwintessential.co.uk. Archived from the original on 13 August 2013. Retrieved 4 November 2009.
  417. ^ "Sistema Nacional de Información en Salud – Infraestructura". Sinais.salud.gob.mx. Archived from the original on 9 June 2010. Retrieved 30 May 2010.
  418. ^ "INEGI literacy report −14, 2005". Inegi.gob.mx. Archived from the original on 22 July 2011. Retrieved 8 August 2011.
  419. ^ "INEGI literacy report 15+, 2005". Inegi.gob.mx. Archived from the original on 22 July 2011. Retrieved 8 August 2011.
  420. ^ "Mexico: Youth Literacy Rate". Global Virtual University. Archived from the original on 19 July 2010. Retrieved 2 October 2007.
  421. ^ "Mexico Literacy Rate 1980-2021". www.macrotrends.net.
  422. ^ "Nombran al Tec de Monterrey como la mejor universidad privada de México". Telediario CDMX (in Spanish). 19 June 2019. Retrieved 10 August 2019.
  423. ^ "Recruiter's scoreboard Highlights" (PDF). The Wall Street Journal/Harris Interactive survey of corporate recruiters on business schools. Retrieved 4 October 2007.
  424. ^ Porter, Susie S. (2018). From Angel to Office Worker: Middle-Class Identity and Female Consciousness in Mexico, 1890–1950. U of Nebraska Press. ISBN 978-1-4962-0649-7.[page needed]
  425. ^ Porter, Susie S. (2003). Working Women in Mexico City: Public Discourses and Material Conditions, 1879-1931. University of Arizona Press. ISBN 978-0-8165-2268-2.[page needed]
  426. ^ Morton, Ward M. Woman Suffrage in Mexico. Gainesville: University of Florida Press 1962
  427. ^ "Presenta AMLO Gabinete para Presidencia 2018–2024 #GabineteAMLO – AMLO". Retrieved 3 March 2021. CS1 maint: discouraged parameter (link)
  428. ^ "'Despicable' – Women seethe over Mexican leader's wobbly response to violence". 6 March 2020 – via www.reuters.com.
  429. ^ "Why Latin America treats "femicides" differently from other murders". The Economist (5 May 2020). Monterrey. 5 May 2020. Retrieved 4 June 2020.
  430. ^ "Femicide and Impunity in Mexico: A context of structural and generalized violence" (PDF). Retrieved 12 March 2014.
  431. ^ a b "Wave Of Femicide Surges Across Mexico, Killing 6 Women Per Day". Huffington Post. 8 January 2015. Retrieved 14 September 2015.
  432. ^ Finkler, Kaja (1997). "Gender, domestic violence and sickness in Mexico". Social Science & Medicine. 45 (8): 1147–1160. doi:10.1016/s0277-9536(97)00023-3. PMID 9381229.
  433. ^ Villegas, Paulina (9 March 2020). "In Mexico, Women Go on Strike Nationwide to Protest Violence". The New York Times. Mexico City. Retrieved 4 June 2020.
  434. ^ Doubek, James (9 March 2020). "Mexican Women Stay Home To Protest Femicides In 'A Day Without Us'". NPR. Retrieved 4 June 2020.
  435. ^ Vasconcelos, José (1997). La Raza Cósmica (The Cosmic Race). Didier T. Jaén (translator). The Johns Hopkins University Press. p. 160. ISBN 978-0-8018-5655-6.
  436. ^ Phelan, John Leddy (1 August 1956). "México y lo Mexicano". Hispanic American Historical Review. 36 (3): 309–318. doi:10.1215/00182168-36.3.309. JSTOR 2509215.
  437. ^ Widdiefield, Stacie G. The Embodiment of the National in Late Nineteenth-Century Mexican Painting. Tucson: University of Arizona Press 1996
  438. ^ "Rockefeller Controversy". Diego Rivera Prints. Archived from the original on 11 October 2007. Retrieved 2 October 2007.
  439. ^ UNESCO World Heritage Centre (29 June 2007). "UNESCO". Whc.unesco.org. Retrieved 17 August 2013.
  440. ^ "Arquitectura mexicana". www.arqhys.com. Archived from the original on 15 October 2017. Retrieved 15 January 2018.
  441. ^ Endicott, Katherine (14 October 2006). "The Mexican garden revisited". San Francisco Chronicle. Archived from the original on 19 September 2011. Retrieved 26 June 2009.
  442. ^ Casanova, Rosa and Adriana Konzevik. Mexico: A Photographic History: A Selective Catalogue of the Fototeca Nacional of the INAH. Mexico City: INAH/RM 2007. ISBN 978-968-5208-75-8.[page needed]
  443. ^ Mraz, John (2009). Looking for Mexico: Modern Visual Culture and National Identity. Duke University Press. ISBN 978-0-8223-9220-0.[page needed]
  444. ^ Debroise, Olivier (2001). Mexican Suite: A History of Photography in Mexico. University of Texas Press. ISBN 978-0-292-71611-7.[page needed]
  445. ^ Curl, John (20 August 2009). "Aztec Poetry (1): Introduction". Aztecs at Mexicolore. Retrieved 14 July 2019.
  446. ^ a b c González Echevarría, Roberto; Hill, Ruth, "Latin American literature", Encyclopaedia Britannica, retrieved 14 July 2019
  447. ^ Allen, Shundalyn (16 September 2017), "7 Notable Mexican Authors Who Changed History", Grammarly Blog, retrieved 11 July 2019
  448. ^ Coerver, Don M.; Pasztor, Suzanne B.; Buffington, Robert (2004). Mexico: An Encyclopedia of Contemporary Culture and History. ABC-CLIO. p. 90. ISBN 978-1-57607-132-8.
  449. ^ "Televisa Brings 2006 FIFA World Cup to Mexico in HD With Snell & Wilcox Kahuna SD/HD Production Switcher". Press release. Snell & Wilcox. 27 June 2006. Archived from the original on 11 August 2006. Retrieved 30 September 2007.
  450. ^ a b "El mole símbolo de la mexicanidad" (PDF). CONACULTA. Retrieved 27 September 2016.
  451. ^ La Crónica de Hoy (20 September 2005). "Presentan en París candidatura de gastronomía mexicana".
  452. ^ esmas.com (25 November 2005). "Cocina mexicana, fuera de la UNESCO". Archived from the original on 23 October 2012.
  453. ^ Cocina, fiesta y cantos mexicanos reconocidos por UNESCO, El Universal (Mexico City) (newspaper), 16 November 2010
  454. ^ "Latina chef Daniela Soto-Innes is youngest to be named 'World's Best Female Chef'", NBC News, 26 April 2019, retrieved 12 July 2019
  455. ^ University of Puget Sound. "History and influences of Mexican food". Archived from the original on 8 December 2011.
  456. ^ "Introduction". Federacion Mexicana de Futbol. Archived from the original on 1 April 2008.
  457. ^ "Mexico – List of Final Tables". Rec.Sports.Soccer Statistics Foundation. Archived from the original on 2 April 2015.
  458. ^ "Mexico – List of Champions". Rec.Sports.Soccer Statistics Foundation.
  459. ^ "CNNSI.com – 2002 World Cup — World Cup Hall of Fame: Antonio Carbajal — Wednesday May 08, 2002 10:46 PM". Sportsillustrated.cnn.com. 8 May 2002. Archived from the original on 30 April 2011. Retrieved 28 July 2012.
  460. ^ "Hugo Sánchez donó trofeos pichichi y mejor jugador CONCACAF al Real Madrid" (in Spanish). Terra.com. 14 January 2008. Retrieved 17 July 2013.
  461. ^ a b c d "Los mejores deportistas mexicanos de la historia" [The best Mexican athletes in history], Marca Claro (in Spanish), 12 October 2018, retrieved 11 July 2019
  462. ^ "México, una historia de éxito en la Serie Mundial de Ligas Menores" [Mexico, a history of success in the Minor League World Series], Medio Tiempo (in Spanish), 25 August 2010, retrieved 12 July 2019
  463. ^ "México es Campeón en el Mundial Sub-23 de beisbol" [Mexico is the World Baseball Champion in the Under-23 bracket], Medio Tiempo (in Spanish), 29 October 2018, retrieved 12 July 2019
  464. ^ "2016 Binational Olympics". San Diego Metropolitan. December 2003. Archived from the original on 30 September 2007. Retrieved 7 October 2007.
  465. ^ "About CONCACAF". The Confederation of North, Central American and Caribbean Association Football (CONCACAF). Archived from the original on 6 October 2007. Retrieved 7 October 2007.
  466. ^ "FIBA – Mexico to host 2015 FIBA Americas Championship". FIBA. Retrieved 12 October 2014.
  467. ^ "LOS TOROS EN MÉXICO" [Bullfighting in Mexico], Don Quijote (in Spanish), retrieved 11 July 2019
  468. ^ "Los medallistas que ha tenido el Box Olímpico mexicano" [The Mexican Olympic boxing medal winners], Caliente.mx (in Spanish), 15 August 2016, retrieved 11 July 2019

Bibliography

  • Camp, Roderic A. Politics in Mexico: Democratic Consolidation Or Decline? (Oxford University Press, 2014)
  • Davis, Diane. Urban Leviathan: Mexico City in the Twentieth Century (Temple University Press, 2010)
  • Domínguez, Jorge I (2004). "The Scholarly Study of Mexican Politics". Mexican Studies/Estudios Mexicanos. 20 (2): 377–410. doi:10.1525/msem.2004.20.2.377.
  • Edmonds-Poli, Emily, and David Shirk. Contemporary Mexican Politics (Rowman and Littlefield 2009)
  • Kirkwood, Burton. The History of Mexico (Greenwood, 2000) online edition
  • Krauze, Enrique (1998). Mexico: Biography of Power: A history of Modern Mexico 1810–1996. New York: Harper Perennial. p. 896. ISBN 978-0-06-092917-6.
  • Kumar, Satish; Bellis, Claire; Zlojutro, Mark; Melton, Phillip E; Blangero, John; Curran, Joanne E (2011). "Large scale mitochondrial sequencing in Mexican Americans suggests a reappraisal of Native American origins". BMC Evolutionary Biology. 11 (1): 293. doi:10.1186/1471-2148-11-293. PMC 3217880. PMID 21978175.
  • Levy, Santiago. Good intentions, bad outcomes: Social policy, informality, and economic growth in Mexico (Brookings Institution Press, 2010)
  • Meyer, Michael C.; Beezley, William H., eds. (2000). The Oxford History of Mexico. Oxford University Press. p. 736. ISBN 978-0-19-511228-3.
  • Meyer, Michael C., William L. Sherman, and Susan M. Deeds. The Course of Mexican History (7th ed.) (Oxford University Press, 2002) online edition
  • Russell, Philip (2010). The history of Mexico: from pre-conquest to present. Routledge. ISBN 978-0-415-87237-9. Retrieved 9 July 2010.
  • Tannenbaum, Frank. Mexico: The Struggle for Peace and Bread (2013)
  • Werner, Michael S. ed. Encyclopedia of Mexico: History, Society & Culture (2 vol 1997) 1440pp online edition
  • Werner, Michael S. (January 2001). Concise Encyclopedia of Mexico. Taylor & Francis. ISBN 978-1-57958-337-8.

External links

Government

  • The Government of Mexico
  • Mexico Tourism Official Website |VisitMexico

General information

  • Mexico. The World Factbook. Central Intelligence Agency.
  • Mexico from UCB Libraries GovPubs
  • Mexico at Curlie
  • Mexico from the BBC News
  • Mexico at Encyclopædia Britannica
  • Wikimedia Atlas of Mexico
  • Geographic data related to Mexico at OpenStreetMap
  • Key Development Forecasts for Mexico from International Futures